Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Բժշկական գաղտնիքի քրեաիրավական պաշտպանությունը

Հակոբյան, Գոհար Մեխակի (2018) Բժշկական գաղտնիքի քրեաիրավական պաշտպանությունը. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (103Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (2389Kb) | Preview

      Abstract

      Անձնական կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքը « օրենսդրությամբ և միջազգային պայմանագրերով երաշխավորված հիմնարար իրավունքներից է, առանց որի դժվար է պատկերացնել սոցիալական էակի' մարդու բնականոն կենսագործունեությունը հասարակության մեջ: Անձնական կյանքի գաղտնիությունն առավել մեծ արժևորում է ձեռք բերել ժամանակակից աշխարհում, որտեղ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների շեշտակի և հաճախ անվերահսկելի առաջընթացն ու լայն տարածումը զգալիորեն բարդացնում է յուրաքանչյուրի անձնական կյանքի գաղտնիության ապահովումը: Հետևաբար, պետությունը, համապատասխան իրավական արձագանք տալով ծագած մարտահրավերներին, պետք է առավել գործուն մեխանիզմներ նախատեսի անձնական կյանքի անձեռնմխելիության արդյունավետ իրավական պաշտպանության համար: Այդ նպատակով ձեռնարկված ամենակարևոր քայլերից մեկն անձնական կյանքի անձեռնմխելիության քրեաիրավւսկւսն պաշտպանությունն է: Սակայն, գոյություն ունի անձնական կյանքի մի ոլորտ, որն առնչվում է մարդու ինքնության առավել զգայուն, ինտիմ, խոցելի կողմերին' ֆիզիկական և հոգեկան առողջությանը, որն ընդունված է անվանել բժշկական գաղտնիք: Վերջին տարիներին մարդու իրավունքների պաշտպանության կառուցակարգերի զարգացմամբ պայմանավորված' իրավական համակարգն ընդհանրապես և քրեական իրավունքը մասնավորապես ավելի մարդակենտրոն են դարձել: Քրեական օրենսգիրքը պաշտպանության տակ է վերցրել մարդու մասնավոր կյանքին վերաբերող այնպիսի տեղեկություններ, որոնց գաղտնիության պահպանումը բխում է ոչ միայն և ոչ այնքան հասարակության կամ պետության շահերից, որքան առանձին անհատի: Դրանց շարքում են բժշկական գաղտնիք կազմող տեղեկությունները, որոնց հրապարակումը կարող է ոչ միայն խաթարել առողջապահության համակարգի նկատմամբ հանրային վստահությունը, այլև ծանր բարոյական վնաս պատճառել կոնկրետ անձանց: Այս հանգամանքը հաշվի առնելով' օրենսդիրը բժշկական գաղտնիքն օժտել է իրավական ամենաուժեղ պաշտպանությամբ' ներառելով այն քրեաիրավական պաշտպանության ենթակա տեղեկությունների ցանկում: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 145-րդ հոդվածը նախատեսում է պատասխանատվություն բժշկական գաղտնիքը հրապարակելու համար: Այնուամենայնիվ, չնայած բժշկական պրակտիկայի համար դրա ունեցած կարևորագույն նշանակությանը' ժամանակակից աշխարհում ընդհանրապես և Հայաստանի Հանրապետությունում մասնավորապես, բժշկական գաղտնիքի պաշտպանությունը լուրջ մարտահրավերների առջև է կանգնել: Սա պայմանավորված է ինչպես տեղեկատվական տեխնոլոգիաների տարածմամբ և բժշկական օգնության կազմակերպման նոր' գաղտնիության պահպանմանը չնպաստող կառուցակարգերի ներդրմամբ, այնպես էլ հիշյալ մարտահրավերներին արձագանքող գործուն իրավակարգավորումների բացակայությամբ: Այսպես, բժշկական գաղտնիքի պաշտպանության տեսանկյունից մտահոգիչ է անձնական տվյալների էլեկտրոնային շտեմարանների առկայությունը, որոնց անձեռնմխելիությունը ոչ միշտ է պատշաճ կերպով ապահովվում, ինչպես նաև մեկ պացիենտի սպասարկմանը նույն այցի ընթացքում բազմաթիվ մասնագետների ընդգրկումը (որոնցից որոշները կարող են բժշկական գաղտնիքը պահպանելու պարտականություն չունենալ, օրինակ' հոգեբանները կամ բժշկական սարքերը սպասարկող տեխնիկական ոլորտի մասնագետներ), առավել ևս' մեկ սենյակում միանգամից մի քանի պացիենտների սպասարկումը մի քանի բժիշկների կողմից, ինչը գաղտնիության պահպանման համար նոր մարտահրավերներ է ստեղծում: Ուստի, վերջերս թե' բժիշկների, թե' իրավաբանների շրջանում բժշկական գաղտնիքի պաշտպանության խնդիրը լուրջ քննարկումների առարկա է դարձել: Медицинская тайна является одним из основополагающих принципов в медицинской практике. Это позволяет пациентам быть открытыми и честными со своими врачами, делиться конфиденциальной информацией, позволяющей медицинскому персоналу обеспечивать эффективную диагностику и лечение. Из-за его важности для эффективного здравоохранения, медицинская тайна, являющаяся краеугольным камнем медицинской этики, со временем стала также юридическим требованием, ведущим к уголовному наказанию, если оно нарушается. Тем не менее, защита конфиденциальной медицинской информации становится всё более и более проблематичным в современном мире постоянно развивающихся информационных технологий, особенно в компьютеризированном хранении персональных данных. Несмотря на свое первостепенное значение для защиты прав на неприкосновенность частной жизни, а также общественного здравоохранения, эта тема не была должным образом изучена в армянской юридической науке, что способствовало неверному толкованию применимого законодательства. Более того, серьезные законодательные недостатки привели к отсутствию какой-либо судебной практики в отношении незаконного разглашения медицинской тайны. Эта ситуация привела к безнаказанности и недоверию к системе здравоохранения. Данная диссертация посвящена всестороннему и тщательному анализу теоретических и практических вопросов в отношении уголовно-правовой защиты медицинской тайны. Так, автор, изучая особенности и виды тайн, идентифицирует особенности медицинской тайны и определяет ее место среди охраняемых законом тайн. В частности, автор приходит к заключению, что медицинская тайна не является чистой формой профессиональной тайны, но может меняется в зависимости от статуса субъекта, который обязан ее хранить. После детального анализа концепции и характеристик медицинской тайны, автор предлагает ее законодательное определение. Изучая исторический процесс становления и развития института медицинской тайны, автор определяет его элементы и анализирует каждый из них по отдельности. В частности, обсуждая содержание медицинской тайны, автор подчеркивает, что оно охватывает не только информацию, непосредственно связанную с состоянием здоровья пациента, но и любую личную информацию, которую выевляют в ходе лечения. Анализируя вопрос о разных границах защиты зависимо от статуса субъекта медицинской тайны, автор приходит к выводу, что стандарты защиты могут действительно отличаться из-за разницы в «разумном ожидании приватности» разных субъектов. Далее детально проанализированы соответствующие международно-правовые документы в сфере защиты медицинской тайны. Особое внимание уделяется Европейской конвенции о правах человека, которая остается самым важным и надежным инструментом защиты частной жизни среди документов Совета Европы. Диссертация содержит всесторонний и детальный анализ состава преступления разглашения медицинской тайны в Уголовном кодексе Армении. В частности, автор поднимает множество вопросов, касающихся субъекта преступления. Из-за ряда законодательных пробелов не всегда можно точно определить, может ли какое-то лицо считаться таковым или нет. поэтому автор предлагает соответствующие законодательные поправки, в том числе унифицировать все преступления, связанные с раскрытием профессиональной тайны в рамках одного состава преступления. Кроме того, автор обсуждает понятие «разглашение» и подчеркивает, что только раскрытие данных, которое может привести к прямой или косвенной идентификации пациента, может рассматриваться как разглашение. Medical secrecy is one of the most fundamental principles in medical practice. It allows patients to be open and honest with their physicians, to share sensitive information enabling the medical personnel to provide effective diagnosis and treatment. Due to its importance for productive healthcare, medical secrecy from being a cornerstone of medical ethics has now also become a legal requirement leading to criminal punishment, if violated. Nevertheless, the protection of confidential medical information is getting more and more challenging in the contemporary world of ever-developing information technologies, especially in computer storage of personal data. Despite its paramount importance for protection of privacy rights as well as public health, this topic has not been properly discussed within Armenian academia, which left the applicable legislation misinterpreted. Furthermore, serious legislative shortcomings resulted in the absence of any judicial practice regarding unlawful disclosure of medical secret. This situation has led to impunity and mistrust in the health care system. Hence, this dissertation is aimed at providing a comprehensive and thorough analysis of theoretical and practical issues with respect to the protection of medical secret in Criminal Law. Thus, the author, examining the characteristics and types of secrets, identifies the features of medical secret and its place among secrets protected by law. In particular, the author suggests that the medical secret is not a pure form of professional secret, but it can transfer to another type of secret depending on the status of the person who is obliged to keep it. Upon detailed analysis of the concept and characteristics of medical secret, the author suggests its legislative definition. Examining the historical background of the formation and development of the institute of medical secrecy, the author identifies its elements and separately analyzes each of them. In particular, referring to the content of medical secret, the author underlines that it covers not only the information directly related to the patient’s health, but also any personal information that comes into doctor’s knowledge in the course of medical treatment. Upon analyzing whether the boundaries of protection may vary depending on the status of the subject of medical secret, the author arrives with the conclusion that the scope of the protection may indeed difer due to the difference in “reasonable expectation of privacy”. Further, the relevant international legal instruments for medical secrecy protection are analyzed in detail. A special focus is put on European Convention on Human Rights which remains the most significant and reliable instrument for privacy protection within Council of Europe framework. The dissertation provides for a comprehensive and detailed analysis of corpus delicti of medical secrecy disclosure in the Armenian Criminal Code. In particular, the author raises numerous issues regarding the subject of the crime. Due to a number of legislative gaps, it is not always possible to precisely identify whether a certain person can be deemed as such or not. Therefore, the author suggests relevant legislative amendments, including that of unifying all crimes concerning professional secrecy disclosure under one umbrella. In addition, the author discusses the notion of “disclosure” and highlights that only a divulgion that may lead to a direct or indirect identification of the patient can be considered as disclosure. Another noteworthy issue raised in the dissertation is lack of legal certainty with respect to the grounds and conditions of lawful disclosure of medical secret. The author emphasyzes that the legal gap in this field must be eliminated so that the medical personnel and patients can be aware of their rights and duties, and the law-enforcement is able to adequately react. To that end, the author suggests a list of grounds and conditions that, when legally prescribed, can serve as criteria for assessment of lawfulness of disclosure. Finally, the author elaborates on the conditions of lawful disclosure of confidential medical data in the context of cooperation with the law-enforcement bodies.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Уголовно-правовая защита медицинской тайны. Criminal law protection of medical secrecy.
      Uncontrolled Keywords: Акопян Гоар Мехаковна, Hakobyan Gohar
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 30 Apr 2019 13:19
      Last Modified: 08 May 2019 18:46
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10023

      Actions (login required)

      View Item