Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու տեսական և գործնական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Աբրահամյան, Ալբերտ Վարդանի (2012) Տուժողի հետ հաշտվելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու տեսական և գործնական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (170Kb)

    Abstract

    Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Հայաստանի Հանրապետությունում տեղի ունեցած սոցիալական, իրավական և քաղաքական փոփոխություններն առաջացրին ձևավորված և զարգացող հասարակական հարաμերությունները հստակ կարգավորելուն և պաշտպանելուն ուղղված նոր օրենքներ ստեղծելու անհրաժեշտություն: Հրատապ հարց դարձավ նաև քրեական նոր օրենսգրքի ընդունումը, որն առավելապես պետք է նպաստեր նոր հասարակության կայացմանը, դրանում օրինականության, իրավակարգի, միջազգային իրավունքի հիմնարար սկզμունքների հաստատմանը: ԽՍՀՄ տարիներից գործող քրեական օրենսդրությունն այլևս չէր համապատասխ անում հայ հասարակության ո՛չ տնտեսական, ո՛չ սոցիալական, ո՛չ քաղաքական պահանջմունքներին և ո՛չ էլ, առավել ևս, մարդու իրավունքներին և հիմնարար ազատություններին վերաμերող միջազգային իրավական հանրահայտ սկզμունքներին: Այդ իսկ պատճառով հետխորհրդային առաջին իսկ տարիներից Հայաստանի Հանրապետությունում հանցագործությունների դեմ մղվող պայքարի ոլորտում իր ականացվող քաղաքականության կարևորագույն խնդիրներից էր քրեական օր ենսդրության արմատական μարեփոխումը: Նշված խնդրի լուծման նպատակով 2003 թվականին ընդունվեց ՀՀ քրեական նոր օրենսգիրքը, որում իրենց ամրագրումը ստացան μազմաթիվ նոր ինստիտուտներ, որոնցից մեկն էլ տուժողի հետ հաշտվելու պարագայում հանցավորին քրեական պատասխանատվությունից ազատելն էր: Քննարկվող ինստիտուտը վաղուց արդյունավետորեն կիրառվում է μազմաթիվ երկրներում՝ ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Շվեդիայում, Շվեյցարիայում, Իսպանիայում, Հոլանդիայում, Բելգիայում, Լեհաստա- նում և այլն: Սակայն մեր քրեական օրենսդրության մեջ, ինչպես նշվեց, այն նորամուծություն է, որով, փաստորեն, օրենսդրորեն սահմանվել է «պատժիչ» արդարադատությունից «վերականգնողականի» անցում կատարելու հնարավորությունը: Այսինքն, տվյալ պարագայում գլխավոր, առանցքային կողմերը ոչ թե պետությունն ու հանցանք կատարած անձն են, այլ տուժողը և նրա նկատմամμ հանցավոր ոտնձգություն իրականացնողը: Լիովին ընդունելով տվյալ ինստիտուտի նախատեսման կարևորությունն ու անհրաժեշտությունը՝ հարկ է, սակայն, նշել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի կիրառման շուրջ տասը տարիների ընթացքում ծագել են վեճերի տեղիք տվող և հրատապ լուծում պահանջող μազմաթիվ հարցեր: Մասնավորապես, պարզաμանման կարիք ունի «հաշտություն» հասկացությունը: Արդյո՞ք դա ենթադրում է միայն տուժողի համաձայնությունը, թե՞ նաև հանցավորինը, և արդյո՞ք այն սահմանափակվում է միայն երկկողմանի համաձայնությամμ: Բացի այդ, քննարկման առանձին թեմա է այն հարցը, թե որքանո՞վ է նպատակահարմար հիշյալ ինստիտուտի կիրառումը միայն ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների համար: Հատկանշական է, որ μազմաթիվ քրեագետներ առաջարկում են նման հնարավորություն նախատեսել նաև միջին ծանրության հանցագործությունների պարագայում: В диссертации исследуются теоретические и практические проблемы применения института освобождения от уголовной ответственности на основании примирения с потерпевшим в Республике Армения. В этом контексте рассматриваются вопросы понятия и оснований освобождения от уголовной ответственности по действующему УК РА. В данной связи прежде всего отмечается, что в теории уголовного права по сей день не существует единого подхода относительно ни понятия, ни сущности, ни основания уголовной ответственности. Анализируя мнения ученых по данным вопросам, автор заключает, что хотя все они в определенной степени верны, однако относятся лишь к отдельным элементам, проявлениям уголовной ответственности. И именно по этой причине в последнее время все большее распространение получает мнение о том, что уголовная ответственность – это сложное структурное явление, характеризующееся комплексом различных признаков. Долгая практика применения уголовного закона свидетельствует о нецелесообразности привлечения к уголовной ответственности лиц, совершивших преступление, во всех случаях. Более того, привлечение к уголовной ответственности лиц, нарушивших уголовно-правовой запрет случайно и не причинивших обществу серьезного вреда может оказаться не полезным, а, наоборот, вредоносным. Следовательно не случайно, что уголовным и уголовно-процессуальным законодательством практически всех современных демократических стран (РА в том числе) предусмотрены различные основания освобождения от уголовной ответственности. Следовательно в предусмотренных законом случаях основополагающее положение о неотвратимости ответственности может быть ограничено принципом целесообразности. В частности, соглашаясь со многими зарубежными учеными, автор утверждает, что правильная оценка соотношения неотвратимости и целесообразности имеет важное значение для повышения эффективности борьбы с преступностью. Отмечается необходимость правового регулирования таких вопросов, связанных с практикой применения института освобождения от уголовной ответственности в связи с примирением с потерпевшим, как возможность и особенности применения данного института в случаях, когда потерпевшим является несовершеннолетний или недееспособное лицо, а также, когда имеется несколько потерпевших или лиц, совершивших преступление. Подчеркивается также важность скорейшего законодательного регулирования возможности применения данного вида освобождения от уголовной ответственности в случаях смерти потерпевшего. Кроме того, в уточнении нуждаются особенности примирения потерпевшего с несколькими соучастниками, а также преступника с несколькими потерпевшими. This thesis is dedicated to the research of the theoretical and practical problems of the applying of the institute of the examption from criminal liability based on the reconciliation with the victim in the Republic of Armenia. In this context the issues connected with the concept and principles of the examption from criminal liability according to the acting Criminal Code of the Republic of Armenia are discussed in this dissertation. In particular, first of all is mentioned, that in the theory of criminal law there is no common approach on the concept and principles of the examption from criminal liability. Author analyzes opinions of different scientists and concludes, that all of them are correct, but apply only to the individual elements, and in manifestations of criminal responsibility. For this reason he indicates, that criminal liability is a complicated, structural phenomenon, which is characterized by the comlex of various attributes. The long time practice of acting of the criminal legislation demonstrates the inexpediency of bringing to justice those who have committed a crime in all circumstances and for every crime. Moreover, the criminal prosecution of persons who violating criminal prohibition accidentally and causing not serious harm to the public relationships, in autor’s opinion, may not be useful, but rather harmful. Therefore it is not casual, that Criminal and Criminal-Procedural codes of many present-day democratic countries (including the Republic of Armenia) contain the principles of the examption from criminal liability. Consequently, in the cases provided by criminal law the fundamental provision of the inevitability of punishment may be limited by the principle of effectiveness. In particular, agreeing with many foreign scientists, the author argues that a correct assessment of the ratio of the inevitability and desirability, in the end, is very important for the efficiency of the fight against crime. The necessity of legal regulation of issues related to the practice of the Institute of exemption from criminal liability due to reconciliation with the victim, as the capabilities and features of this institution in cases where the victim is a minor or incapacitated person, as well as when there are two or more victims or criminals. The importance of urgent legislative regulation of the possibility of using this type of exemption from criminal liability in cases of death of the victim is underlined also. In addition, the need to clarify the features of reconciliation between the victim with multiple accomplices, as well as the offender with multiple victims.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Теоретические и практические проблемы освобождения от уголовной ответственности на основании примирения с потерпевшим в Республике Армения. Theoretical and practical problems of the examption from criminal liability based on the reconciliation with the victim in the Republic of Armenia.
    Uncontrolled Keywords: Абраамян Альберт Варданович, Abrahamyan Albert Vardan
    Subjects: Law
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 26 Feb 2016 18:30
    Last Modified: 12 Dec 2016 12:55
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/1005

    Actions (login required)

    View Item