Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հանրապետությունում իրացվող կաթի և կաթնամթերքի անասնաբուժական սանիտարական փորձաքննությունը

Ավագյան, Լուսինե Սարգսի (2019) Հանրապետությունում իրացվող կաթի և կաթնամթերքի անասնաբուժական սանիտարական փորձաքննությունը. PhD thesis, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (21Mb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (5Mb) | Preview

      Abstract

      Շուկայական տնտեսության ներկայիս պայմաններում շատ կարևոր է որակյալ սննդամթերքի, այդ թվում` կաթնամթերքի արտադրության կազմակերպումը, անվտանգ կաթնամթերքով բնակչության ապահովումը: Այդ նպատակին հասնելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել առկա բարդ սոցիալ-տնտեսական հիմնախնդիրները՝ մասնավորապես, արտադրանքի որակի գնահատման մեթոդիկայի հարցերը, արտադրանքի որակի կառավարման տնտեսական արդյունավետության հաշվարկման մեթոդները, արտաքին ու ներքին միջավայրերի տարբեր գործոնների ազդեցությունը որակի վրա, որակի կառավարման մեխանիզմների մշակումը և այլն: Այս առնչությամբ կաթի ու կաթնամթերքի որակի կառավարման կազմակերպական-տնտեսական մեխանիզմի կատարելագործումը դառնում է չափազանց արդիական: Կաթնամթերքի որակը կախված է կաթնապրանքային ֆերմաներում կաթի ստացման և նախնական մշակման սանիտարահիգիենիկ պայմաններից ու կաթի գործարաններում կաթնամթերքների արտադրության տեխնոլոգիայից, ինչպես նաև ռադիոակտիվ նյութերի, պեստիցիդների և ինսեկտիցիդների, հակաբիոտիկների, ախտահանիչ նյութերի առկայությունից և էկոլոգիական թույների (հատկապես ծանր մետաղների) սննդային շղթայով ներխուժումից: Ուստի արտադրության ծավալների մեծացումն ու կաթի որակի բարձրացումն անհրաժեշտ է զուգակցել սանիտարահիգիենիկ ցուցանիշների բարձրացման հետ` սկսած կաթի ստացումից մինչև վերամշակում և իրացում (Арутюнян Н.А., 1988): Գյուղատնտեսական արտադրության անկատար պայմանները հանգեցնում են կենդանական ծագման սննդամթերքներում (ԿԾՍՄ) մանրէների, այդ թվում` պայմանական ախտածինների, դրանց կենսագործունեության արգասիքների և թույների կուտակմանը: Չնայած կենսոլորտի (օդ, ջուր, հող) էկոլոգիական թույներով աղտոտվածության մասին տեղեկատվության (СанПиН 2.1.5.1059-2001; СанПиН 2.1.6.1032-2001; СанПиН 2.1.4.1074-2001; СанПиН 1.1.1058-2001; СанПиН 2.1.7.1287-2003) առկայությանը, մթերքի հումքում և պատրաստի արտադրանքում միկրոօրգանիզմների և ծանր մետաղների պարունակությունը դեռևս բավարար չափով ուսումնասիրված չէ (Абрамян В.В., 1999, 2001; Բատիկյան Հ.Գ., 2001; Горелик О.В., 2003): Այս հանգամանքներով պայմանավորված, հանրապետության և մասնավորապես Երևան քաղաքի առևտրային ցանց մուտք գործող կաթի ու կաթնամթերքի շուկայի անասնաբուժասանիտարական որակի ուսումնասիրությունը դառնում է ոչ միայն արդիական, այլև ձեռք է բերում գիտական ու գործնական մեծ նշանակություն: Մեր հետազոտությունների նպատակն է եղել տալ Հայաստանի առևտրային ցանցում` ընդհանրապես և Երևանում` իրացվող կաթի և կաթնամթերքի անասնաբուժասանիտարական գնահատականը, համակողմանի ուսումնասիրել տարբեր շրջաններից կաթնավերամշակման գործարաններ մուտք գործող կաթի որակը, որոշել Երևանի շուկաներում իրացվող կաթնամթերքի հիմնական տեսակների մասնաբաժինը և հում կաթնասերում հակաբրուցելյոզային հակամարմինների առկայությունը: Продовольственная обеспеченность страны является важнейшей составляющей ее экономической независимости и безопасности, имеет большое политическое, социально-хозяйственное значение. Молоко и молочные продукты занимают важное место в рационе человека, являются основным продуктом питания для новорожденных и детей, кроме того является основным компонентом диет при различных заболеваниях. Поэтому к качеству молочных продуктов предъявляются особые требования–они должны быть не только вкусными и питательными, но и безопасными для здоровья. Исходя из этих обстоятельств, исследование санитарно-ветеринарного качества молока и молочных продуктов, поступающих в торговую сеть республики, в частности г. Ереван, является не только актуальным, но и приобретает большое научно-практическое значение. Следовательно, целью наших исследований было изучить санитарно-ветеринарное состояние молока и молочных продуктов. Особое внимание нами было уделено изучению проб молока и молочных продуктов, поступающих на сырзаводы и рынки из раз¬личных районов республики. В результате проведенных исследований выяснилось, что физико-химические, микробиологические и технологические показатели проб молока, полученных из разных регионов Республики Армения, находятся в допустимых пределах и молоко пригодно для сыроделия. Отличающиеся высоким содержанием белка и жира молоко, получаемое из сс. Си¬завет, Хнаберд и гг. Севан и Гавар, из-за их высокой бактериальной загрязненности (II и III класс), а в результате и высокой кислотности (19,1; 20,7; 20,8°Т) ограничиваются для использования в производстве крупных сыров. Для производства последних пригодно только молоко, получаемое из хозяйства Норгехи, которое по механической и бактериальной загрязненности относится к I группе и I классу и имеет кислотность 16,4°Т. Молоко из гг. Севан и Гавар, отличающееся высоким бактериальным загрязнением (III класс), можно использовать в производстве рассольных сыров только после соответствующей обработки. В молоке из указанных городов, кроме молочнокислых бактерий (стрептококков и палочек - 9х106), обнаружены споробразующие и неспоробразующие аэробные бактерии и плесневые грибы в довольно высоких титрах (Bacillus - 7х106, E. coli - 2х102, Penicillium - 4х102, Mucor - 7х106). Food security of the country is the most important component of its economic independence and security. It has great political, social and economic importance. Milk and dairy products are of great importance in human diet; they are considered the main product of food for newborns and children; besides, it is the main component of diets for various diseases. Therefore, the quality of dairy products has special requirements: they should not only be tasty and nourishing but also safe for health. Based on these circumstances, the study of the sanitary-veterinary quality of milk and dairy products entering the commercial network of the Republic, especially Yerevan, is not only actual and relevant, but also of great scientific and practical value. Consequently, the aim of our research was to study the sanitary-veterinary state of milk and dairy products. We paid special attention to the study of samples of milk and dairy products coming to the cheese factories and markets from different regions of the Republic, as well as to the improvement of the method for detecting brucellosis in raw cream. As a result of the conducted research, it was found out that the physico-chemical, microbiological and technological indicators of milk samples obtained from the cheese factories and markets of different regions of the Republic of Armenia are within the permissible limits, and the milk is suitable for cheesemaking. The milk, which has been acquired from Sezavet, Hnaberd, Sevan and Gavar, is high in protein and fat, but because of its high bacterial contamination (II and III class) and consequently, its high acidity (19.1, 20.7, 20.8°T), is limited for use in the production of large cheese. Only milk obtained from the Nor-Gekhi farm is suitable for the production of cheese, which, according to mechanical and bacterial contamination, belongs to Group I and Class I with an acidity of 16.4°T. Milk obtained from Sevan and Gavar, while characterized by high bacterial contamination (Class III), can be used in the production of salty-water cheese only after proper processing. In addition to lactic acid bacteria (cocci and stabs - 9x106), there were also sporeforming and non-sporeforming aerobic bacteria and moldy fungus, with quite high titres (Bacillus - 7x106, E. coli - 2х102, Penicillium - 4х102, Mucor - 7х106). The organization of sanitary-hygienic and technological control at a necessary level will make possible the obtention of milk with the required microbiological and physio-chemical indicators, as well as its usage in the production of large cheeses. The results of research done on the sanitary-veterinary state of milk and dairy products show that the products made by dairy factories in the Republic and realized in the commercial network of Yerevan are of good quality. The organoleptic, microbiological, physico-chemical and veterinary-sanitary indicators of pasteurized milk and dairy products produced by the companies "Multi-Group", "Chanakh", "Marianna" and "Ashtarak-kat" meet the requirements set for the quality of milk products. However, milk made of milk-powder produced by an unknown producer didn't correspond to the set norms. The following sanitary indicative microorganisms were found in it: E. coli (25CFU/ml), Staphyllococcus aureus (20 CFU/ml) and Proteus vulgaris (10 CFU/ml).

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Ветеринарно-санитарная экспертиза молока и молочных продуктов, реализуемых в Республике. Veterinary-sanitary expertise of milk and dairy products, realized in the republic.
      Uncontrolled Keywords: Авагян Лусинэ Саргисовна, Avagyan Lusine Sargis
      Subjects: Veterinary
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 10 May 2019 10:39
      Last Modified: 13 May 2019 13:56
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10107

      Actions (login required)

      View Item