Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սահմանադրությունը ազգային օրենսդրության համակարգում. տեսական-իրավական վերլուծություն

Նազինյան, Սյուզաննա Բորիսի (2019) Սահմանադրությունը ազգային օրենսդրության համակարգում. տեսական-իրավական վերլուծություն. PhD thesis, Հայ-ռուսական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (29Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Թեմայի հետազոտության արդիականությունը ամենից առաջ, պայմանավորված է մեզանում իրականացված սահմանադրական փոփոխությունների համատեքստում վերաիմաստավորել և արժևորել ՀՀ Սահմանադրության դերն ու նշանակությունը ազգային օրենսդրության համակարգում և իրավակարգավորումների ոլորտում: Սույն հետազոտության արդիականությունը նաև նրանում է, որպեսզի բացահայտվի պոզիտիվ իրավունքի նորմատիվ կարգավորիչների համակարգում սահմանադրության՝ որպես պետության հիմնական օրենքի տեղն ու դերը: Ընդհանրապես գիտական հետազոտությունների մեջ «սահմանադրություն» եզրույթը կիրառվում է տարբեր նշանակություններով և ոչ միանշանակ բնութագրիչներով (խոսում են փաստացի, իրավաբանական, չգրված, «կենդանի» սահմանադրության վերաբերյալ), սակայն մարդկանց մեծամասնության համար սահմանադրությունը՝ մարդու, կոլեկտիվի, հասարակության, պետության կյանքում կարևոր նշանակություն ունեցող հատուկ իրավաբանական փաստաթուղթ է: Այն ամրագրում է հասարակական և պետական կառույցի, մարդու և քաղաքացու իրավական կարգավիճակի, ժողովրդի կողմից հանրային իրավունքի իրականացման հիմքերը, տեղական ինքնակառավարման կազմակերպման սկզբունքները, ինչպես նաև պարունակում է համաշխարհային հանրույթի հետ տվյալ պետության հարաբերությունների վերաբերյալ դրույթներ: Այդ իսկ պատճառով սահմանադրությունը հաճախ անվանում են հիմնական օրենք: Երբեմն նման անվանումը հանդիսանում է պաշտոնական (օրինակ, ԳԴՀ (Գերմանիայի) 1949թ. Հիմնական օրենքը, Ֆինլանդիայի 1999թ. Հիմնական օրենքը): Սույն հետազոտությունում խոսք է գնում իրավական սահմանադրության վերաբերյալ, չնայած նաև կիրառում ենք որոշ փաստացի տվյալներ հասարակական և պետական կառույցի, այս կամ այն երկրում մարդու և քաղաքացու դրության, քաղաքական իրավիճակի (փաստացի սահմանադրության կարևոր տարրի) վերաբերյալ իրական առկա տվյալներ: Աշխատանքում հետազոտվում է ժամանակակից սահմանադրության էությունը և առանձնահատկությունները: Ներկայումս աշխարհում գործում են պետությունների 200 և դաշնության սուբյեկտների մոտ 300 սահմանադրություններ (այլ հիմնական օրենքներ): Գոյություն ունի նաև Եվրոպական Միության փաստացի սահմանադրություն, օրինակ՝ Լիսաբոնի պայմանագիրը (2007): Գործում են նաև Չինաստանում հատուկ վարչական շրջանների՝ Սյանգանի (1997թ.) և Աոմինի (1999թ) հիմնական օրենքները: Հեղինակը փորձ է կատարել տեսականորեն ընդհանրացնել այդ հսկայական փորձը (ներառելով պատմական զարգացման միտումները) և նման հիմքերով բացահայտել ժամանակակից սահմանադրության հիմնական գծերը, սահմանադրական զարգացման միտումները: «Ժամանակակից» բառը տվյալ դեպքում ունի ոչ այնքան ժամանակային, որքան բովանդակային նշանակություն: Ժամանակակից սահմանադրությունը՝ այնպիսի հիմնական օրենք է (որոշ երկրներում մի քանի հիմնական օրենքների համախումբ), որը համապատասխանում է համամարդկային արժեքներին, սոցիալական առաջընթացի պահանջներին և ժողովրդավարական ավանդույթներին: Այս իմաստով տոտալիտար հակադեմոկրատական սահմանադրությունները չեն հանդիսանում ժամանակակից: Դրանցից որոշները հիշատակվում են տվյալ աշխատանքում, սակայն միայն համեմատության նպատակով: В данном диссертационном исследовании всесторонне и обстоятельно изучаются понятия и сущность конституции, ее роль и место в национальном законодательстве. Актуальность темы диссертационного исследования обусловлена коренными политическими и конституционными изменениями в Республике Армения. В диссертационной работе предпринята попытка осмысления с учетом исторического опыта социальной, правовой и экономической природы конституции, как оформившегося в конце XVIII в. правового инструмента управления, имеющего двойственную природу. С одной стороны, историческое появление конституции как правового акта связано со структурными социально-экономическими сдвигами в развивающихся обществах, когда конституции заменяли собой монархов и были инструментом общества, которое договаривалось с государством. С другой стороны, эволюция сущности конституции за прошедшие два века практически полностью изменила ее содержание, когда не общество диктует государству свои условия, а государство с помощью конституции устанавливает нормальные функционирования общества, необходимые для правовых установок и гарантий. В этом смысле, автор констатирует, что в современную эпоху конституция играет все более значимую роль для актов прямого действия в защите от всяких угроз правам и свободам, жизни и достоинству, правовой безопасности, устойчивому развитию и другим непреложным ценностям для человека и будущих поколений. Как отмечается в диссертационной работе - весьма важным является защита Конституции, без которой нет и не может быть мира и согласия в современном гражданском обществе и в любом государстве на планете. В этой связи в работе особенно подчеркивается, что Конституция - это юридическое предписание социального разумного компромисса, кроме того, Конституция может и должна выступать в качестве юридически узаконенного баланса интересов всех социальных слоев общества. In this dissertational research, the concept and essence of the constitution, its role and place in national legislation are comprehensively and thoroughly studied. The relevance of the topic of the dissertation research is conditioned by radical political and constitutional changes in the Republic of Armenia. In the dissertation an attempt was made to comprehend, taking into account the historical experience of the social, legal and economic nature of the constitution, as a legal instrument of governance, having a dual nature, that took shape at the end of the 18th century. On the one hand, the historical appearance of the constitution as a legal act is associated with structural socio-economic shifts in developing societies, when the constitutions replaced monarchs and were instruments of society that negotiated with the state. On the other hand, the evolution of the essence of the constitution over the past two centuries has almost completely changed its content, when society dictates its conditions to the state, and the state, through the constitution, establishes the necessary legal regulations and guarantees for the normal functioning of society. In this sense, the author states that in the modem era the constitutions play an increasingly important role of acts of direct action in defending against any threats to rights and freedoms, life and dignity, legal security, sustainable development and other immutable values for man and future generations. As noted in the thesis, it is very important to protect the Constitution, without which there is not and there cannot be peace and harmony in modem society and in any state on the planet. In this connection, the work particularly emphasizes that the Constitution is a legal prescription of a social and reasonable compromise, in addition, the Constitution can and should act as a legally legitimized balance of interests of all social strata of society. The theoretical and doctrinal basis of the dissertation is the scientific works of the author, known in the domestic and foreign science of the constitutional law. The constitutional and legislative acts of the Republic of Armenia and foreign countries were used as the factual basis of the dissertation.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Конституция в системе национального законодательства: теоретико-правовой анализ. Constitution in the system of national legislation: theoretical and legal analysis.
      Uncontrolled Keywords: Назинян Сюзанна Борисовна, Nazinyan Suzanna Boris
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 14 Jun 2019 15:28
      Last Modified: 20 Aug 2019 09:31
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10498

      Actions (login required)

      View Item