Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Անչափահասների գործերով վարույթի իրավական և տեսական հիմքերի զարգացումը ՀՀ քրեական դատավարության մինչդատական վարույթում

Աղաբաբյան, Նելլի Խաչատուրի (2019) Անչափահասների գործերով վարույթի իրավական և տեսական հիմքերի զարգացումը ՀՀ քրեական դատավարության մինչդատական վարույթում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (59Mb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (7Mb) | Preview

      Abstract

      Հայաստանի Հանրապետությունում շարունակվող դատաիրավական բարեփոխումների հիմնական խնդիրը' ինչպես անձի իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությունն է, այնպես էլ հանցագործությունների արդյունավետ բացահայտման կառուցակագերի ստեղծումը: Նշված խնդիրներն արդիական են բոլոր հանցագործություններով, այդ թվում նաև անչափահասների հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով: Նախնական քննության մարմինները անչափահասների վերաբերյալ գործերով վարույթը պետք է իրականացնեն այնպես, որպեսզի մի կողմից լուծեն անչափահասների կողմից հանցագործությունների կանխման, նրանց ուղղմանն ու դաստիարակման խնդիրները, իսկ մյուս կողմից' ապահովեն նշված կատեգորիայի անձանց իրավունքների և օրինական շահերի արդյունավետ պաշտպանությունը: ՄԱԿ-ի Գյխավոր Ասամբլեայի 1985 թվականի նոյեմբերի 29-ի 40/33 բանաձևով հաստատված «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականացնելու վերաբերյալ» Միավորված ազգերի կազմակերպության նվազագույն ստանդարտ կանոնների (Պեկինյան կանոնների) 1.4. հոդվածի համաձայն' «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատությունը պետք է յուրաքանչյուր երկրի ազգային զարգացման ընթացքի հիմնական բաղադրիչ մասը հանդիսանա' բոլոր անչափահասների համար սոցիալական արդարությունը բազմակողմանիորեն ապահովելու շրջանակներում, այսպիսով միաժամանակ օժանդակելով երիտասարդության պաշտպանությանը և հասարակության մեջ ապահովելով խաղաղ կարգ ու կանոն»: Այստեղ մասնավորապես սահմանված է, որ անչափահասների նկատմամբ վարույթի հատուկ կարգը հիմնվում է, առաջին հերթին, անչափահասների տարիքային, սցիալ-հոգեբանական և այլ առանձնահատկությունների վրա, որոնք պահանջում են լրացուցիչ երաշխիքներ նրանց իրավունքների իրացման համար: ՀՀ կառավարության 2012 թվականի դեկտեմբերի 27-ի N 1694-Ն որոշման 91-րդ կետի համաձայն' «Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությունում կան դրույթներ, որոնք անհամատեղելի են առաջադեմ հասարակություններում անչափահասների գործերով արդարադատության ասպարեզում ընդունված պրակտիկային: Օրինակ' Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության գործող օրենսգրքում անչափահասներին, ձերբակալվածներին կամ կալանավորվածներին պահելու վայրերում պահելու համար սահմանված են նույն ժամկետները, ինչ չափահասների դեպքում, ինչը տարբեր վտանգներ է ներառում' հաշվի առնելով անչափահասների առանձնակի խոցելիությունը: Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգիրքը գտնվում է վերանայման փուլում' ժամանակն է վերջնական լուծում տալ այս հիմնախնդրին»: Մեր կողմից կատարված ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ չնայած գոյություն ունեցող միջազգային իրավական ակտերի, տարբեր երկրներում անչափահասների վերաբերյալ գործերով վարույթի առանձնահատկությունները տարբեր են և դա պայմանավորված է այդ երկրների իրավական համակարգերի ինքնատիպությամբ: ՀՀ քրեադատավարական գործող օրենսդրության և դրա հիման վրա ձևավորված իրավակիրառ պրակտիկայի վերլուծությունները ցույց են տալիս, որ դրանք չեն համապատասխանում միջազգային իրավական չափորոշիչներին և փաստացի վտանգում են ՀՀ ստանձնած միջազգային պարտավորությունների կա¬տարմանը: Միաժամանակ, պետք է ընդգծել, որ ՀՀ. քրեական դատավարության նոր օրենսգրքի Նախագծը (այսուհետև' Նախագիծ) անչափահասների վերաբերյալ գործերով նախատեսում է այնպիսի կառուցակարգեր և երաշխիքներ, որոնք որակապես տարբերվում են ՀՀ քրեական դատավարության գործող օրենսգրքից: Կարծում ենք, որ Նախագծում տեղ գտած կարգավորումները կարող են վերացնել այն դժվարություններն ու խոչընդոտները, որոնք առկա են այսօր: Վերոգրյալը վկայում է անչափահասների մասնակցությամբ վարույթի առանձնահատկությունների ուղղությամբ գիտական հետազոտությունների անհրաժեշտության և հրատապության մասին: Ընդ որում' պետք է ընգծել, որ նման հետազոտություններ պետք է իրականացնել բարեփոխումների ուղղվածությունը և ուղին որոշելու նպատակով, հակառակ դեպքում այն որևէ արդյունք չի տա: Главной задачей проводящихся в Республике Армения судебно-правовых реформ является как защита прав и свобод человека, так же создание эффективных механизмов раскрытия преступлений. Эти задачи актуальны для всех преступлений, в том числе преступлений, совершенных несовершеннолетними. Следственные органы должны проводить следствие по делам несовершеннолетних таким образом, чтобы решить задачи по предотвращению преступлений, исправлению и воспитанию несовершеннолетних с одной стороны, а с другой - обеспечить эффективную защиту прав и законных интересов указанной категории лиц. Автор считает, что анализ действующего уголовно-процессуального кодекса РА и формировавшейся на его основе юридической практики показывает, что они не соответствуют международно-правовым стандартам и фактически ставят под угрозу выполнение Республикой Армения международных обязательств. Как для любой страны, так и для Республики Армения, правосудие по делам несовершеннолетних является неотъемлемой частью процесса развития национальной правовой системы нашего государства, которое требует необходимых мер для обеспечения осуществления правосудия в отношении несовершеннолетних в соответствии с принципами, разработанными международным сообществом. По словам автора диссертации, организационная структура ювенальной правосудии в Республике Армения возможна двумя способами: путем создания отдельных специализированных судов по делам не-совершеннолетних в качестве специализированных судов; путем назначения в судах общей юрисдикции отдельных судей, которые специализируются по делам несовершеннолетних. Второй вариант, по мнению автора диссертации, более приемлем, поскольку он отличается большей экономичностью и реалистичностью применения в текущей ситуации. Автор диссертации обосновывает идею, что цель правосудия по делам несовершеннолетних заключается не в применении мер процессуального принуждения к несовершеннолетнему, а в применении таких альтернативных средств, которые могут иметь для него воспитательное значение. По мнению автора, необходимо расширить объем обстоятельств, под-лежащих доказыванию по делам несовершеннолетних, и предусмотреть такие обстоятельства, которые описывают характерные черты несовершеннолетнего подсудимого, уточнение которых важно для индивидуализации ответственности, назначения наказания и выбора воспитательных мер. Соответственно, в уголовно-процессуальном кодексе необходимо предусмотреть перечень условий жизни несовершеннолетнего, которые подлежат выявлению, что в свою очередь также будет способствовать единообразному применению закона. The main issue of the ongoing judicial and legal reforms in the Republic of Armenia is the protection of human rights and freedoms, as well as the development of effective mechanisms for the detection of crimes. These issues are actual for all crimes, including those committed by minors. Pre-trial investigation bodies should perform the proceedings of juvenile cases in such a way as to solve the issues of prevention of crimes committed by minors, and the rehabilitation of minors on the one hand, and to ensure the effective protection of the rights and legitimate interests of this category of persons, on the other hand. The author thinks that the analysis of the current criminal procedure code of the Republic of Armenia and the legal practice formed on its basis shows that they do not comply with the international legal standards and in fact they may obstacle the fulfillment of international obligations by the Republic of Armenia. As for any country, so for the Republic of Armenia, the juvenile justice makes an integral part in the development of the national legal system, which requires the necessary measures to ensure that the juvenile justice is carried out in accordance with the principles developed by the international community. According to the applicant’s opinion, the organizational structure of juvenile justice in the Republic of Armenia is possible in two ways: by creating separate specialized courts for minors, operating as specialized courts; by appointing individual judges in the courts of general jurisdiction, who are specialized in juvenile cases. In the author’s view the second way is more acceptable, because it is more economical and realistic in the current situation. The applicant justifies the idea that the purpose of juvenile justice is not the application of measures of procedural coercion to a minor, but the use of such alternative means that may have educational influence on him/her. In the author's opinion, it is necessary to expand the scope of the circumstances to be proved in the juvenile cases and to add such circumstances that describe the characteristic features of the minor defendant, the clarification of which is important for individualizing responsibility, imposing punishment and choosing educational measures. Accordingly, it is necessary to enshrine a list of the living conditions of a minor in the criminal procedure code, which are subject to clarification, which in turn will also promote the uniform application of the law. In the applicant’s opinion, as for the participation of a defendant, an attention should be also paid to the issue of the specialization of defendants in juvenile cases. The author believes that, in addition to providing qualified legal assistance, attorneys should have knowledge in the field of pedagogy and psychology so that they can come to a mutual agreement with their clients and choose the right protective tactics.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Развития правовых и теоретических основ производства по делам несовершеннолетних в досудебном производстве уголовного процесса РА. Development of legal and visual basis for the proceedings of juvenile cases in the pre-trial investigation of criminal justice in the Republic of Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Агабабян Нелли Хачатуровна, Aghababyan Nelly
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 29 Jun 2019 13:04
      Last Modified: 21 Nov 2019 12:56
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10591

      Actions (login required)

      View Item