Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հայաստանի ածխի և այրվող թերթաքարերի հանքավայրերի և երևակումների արդյունաբերական գնահատման մեթոդական հարցերի հետազոտումը

Մանուկյան, Սարգիս Ֆելիքսի (1998) Հայաստանի ածխի և այրվող թերթաքարերի հանքավայրերի և երևակումների արդյունաբերական գնահատման մեթոդական հարցերի հետազոտումը. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (2569Kb) | Preview

    Abstract

    Հայաստանում ածխի և այրվող թերթաքարերի հանքավայրերի և երևակումների արդյունաբերական գնահատման մեթոդական հարցերի հետազոտմանը, մասնավորապես ածխի կոնդիզիայի պարամետրերի հիմնավորմանը, հանքավայրի շահագործման մի շարք կարևոր լեռնատեխնիկական խնդիրների և երկրաբանահետախուզական աշխատանքների հետ կապված հարցերի հետազոտմանը, նպատակ ունենալով դիտարկել (հանրապետությունում ածխի և այրվող թերթաքարերի հանքավայրերի արդյունաբերական գնահատման և յուրացման հետ կապված խնդիրների ամբողջ համալիրը: Նպատակային հիմնախնդիրների լուծումն իրականացվել է շնորհիվ հետևյալ խնդիրների վճռման. բլոկի և ամբողջ հանքավայրի համար ածխի առավելագույն մոխրայնության որոշմամբ, ածխաշերտի ըստ անկման նվազագույն երկարության որոշմամբ, ինչպես առանձին ածխաշերտերի, այնպես էլ ամբոդջ հանքավայրի համար, որը հանդիսանում է որպես կոնդիցիայի պարամետր փոքր երկրաչափական չափսեր և փոքր քանակի պաշարներ ունեցող ածխաշերտերի համար, բաց և համալիր մշակման եղանակների համար մակաբացման սահմանային գործակցի օգնությամբ բացահանքի չափսերի որոշմամբ ըստ համալիր յուրացման և բնապահպանական հարցերի, ստորգետնյա մշակման համակարգերի ընտրության մեթոդիկայի հիմնավորմամբ, երկրաբանահետախուզական աշխատանքների և շահագործական աշխատանքների համատեղման համար անհրաժեշտ պայմանների ներկայացմամբ. Ածխի հանքավայրերի յուրացման նպատակային ֆունկցիա է ընտրվել հանքավայրի մշակման ամբոդջ ընթացքում առավելագույն գերնորմատիվային շահույթը օպտիմալության չափանիշը, որը իր մեջ ներառում է շրջակա միջավայրին հասցված վնասը: Պարզվել է, որ ածխի առավելագույն մոխրայնության մեծության վրա ազդում է բերովի ածխի որակական հատկությունները մոխրայնությունը, խոնավությունը և ծծմբայնաթյունը, ինչպես նաև բերովի ածխի գինը, որտեղ վերջինս ազդում է ածխի կորզվող արժեքի մեծության վրա: Կախված մշակման համակարգի եղանակից, որոշվել է. ածխաշերտի ըստ անկման նվազագույն երկարությունը, որտեղ այդ մեծությունը կախված չէ ածխաշերտի տարածական երկարությունից, այլ ածխաշերտի հզորությունից և մշակման համակարգի նախապատրաստման և շահագործական ծախսերի մակարդակից: Պարզվել է, որ մոխրայնության մեծացնելիս մակաբացման սահմանային գործակցի արժեքը փոքրանում է հակադարձ համեմատական կարգով. այն մշակման համակարգը. որը ունի կորզման մեծ գործակից և կորզման բարձր ծախսեր. իսկ բարձր մոխրայնաթյան դեպքում ընտրվում է. մեծ կորուստներ և փոքր կորզման ծախսերով բնութագրվող մշակման համակարգը Պարցվել է, որ որքան բարձր է I տ օգտակար հանածոյի կորզվող արժեքի և բերված ծախսերի հարաբերությունը, այնքան փոքր է հանքավայրի յուրացման հետ կապված ռիսկը, հետևաբար նպատակահարմար է կիրառել երկրաբանահետախուզական տարբեր փուլերի և շահագործական աշխատանքների համատեղումը: Հանքավայրի առանձին տեղամասերի և բլոկների համար առանձին լեռնատեխնիկական խնդիրները լուծվել են պաշարների հավելաճի բերված ծախսերի և կորզվող արժեքի հավասարության պայմանից, իսկ հանքավայրի միջին լիմիտների որոշման Ժամանակ բերված ծախսերի և կորզվող արժեքի հավասարության պայմանից: Նշված խնդիրների կիրառումը հնարավորության է տալիս երկրաբանահետախուզական աշխատանքների վաղ փուլերում և մինչնախագծային փուլում խոտանել արդյունաբերական նշանակություն չունեցող տեղամասերը և հանքավայրերը, ինչպես նաև հանքավայրի գնահատման փուլերում ընդունել տեխնիկապես հիմնավորված որոշումներ: Актуальность работы Развитие индустрии, транспорта и других отраслей экономики обусловлено наличием топливно-энергетических ресурсов. Армения в течение десятилетий свои энергетические потребности, в основном, удовлетворяла за счет ввозимых энергоносителей. В прошлом, например, в республику за год поступило более 600 тыс т. угля. Несмотря на то, что в Армении не обнаружены крупные месторождения угля и горючих сланцев, тем не менее важной задачей является оценка известных объектов. Действующие стандарты и кондиционные параметры обосновывались для крупных бассейнов и местороледений угля на основе централизированных методов управления и ценообразования. Это часто приводило к нерациональному освоению полезных ископаемых, растрате финансовых ресурсов. Кроме того, недостаточно глубоко решались вопросы комплексного освоения недр и охраны природы. В Армении отсуствует опыт разведки, промышленной оценки и освоения угольных месторождений. Их разведка, оценка и промышленное освоение требуют новых методических подходов, включая специфику отдельных месторождений и проявлений Армении (небольшие запасы полезного ископаемого, маленькие размеры угольных пластов, степень сложности геологического строения и т.д.), использования нестандартных решений. Поэтому не вызывает сомнений актуальность решаемых задач, особенно с учетом того, что на Джаджурском и Иджеванском месторождениях продолжаются разведочно-эксплуатационные работы. Следует отметить, что горючие сланцы имеют более широкое распространение и их комплексная оценка также является важной задачей. Цель работы состоит в разработке методов промышленной оценки и обоснования кондиционных параметров для месторождений угля и горючих сланцев Армении с учетом их специфических особенностей. Идея работы заключается в создании механизмов, которые позволят на разных стадиях геолого-разведочных и эксплуатационных работ объективно оценить промышленное значение месторождений и их отдельных частей. Основные задачи исследований Достижение поставленной цели связанно с решением следующих задач: (Обоснование методики технико-экономического определения максимально допустимой зольности угля с учетом стоимости и качества завозимого в республику угля. Определение минимальных геометрических параметров угольного пласта в зависимости от технологии разработки Определение граничного коэффициента вскрыши при комплексном освоении месторождения и учете природоохранных аспектов. Обоснование методики оптимального выбора подземной системы разработки угольных месторождений Обоснование основных направлений совмещения разведочных и эксплуатационных работ и определение минимального количества разведанных запасов при переходе к разведачно-эксплуатационным работам. Решение задачи освоения месторождений угля и горючих сланцев должно осуществляться на основе единой целевой функции, включающей в себя комплексное освоение недр с учетом природоохранных аспектов. Решение горнотехнических задач и определение кондиционных параметров для угольных месторождений следует осуществлять на основе приростных затрат и учете качества и цены завозимого твердого топлива. Принципы совмещения геологоразведочных и эксплуатационных работ. Впервые разработана методика технико-экономического обоснования максимально-допустимой зольности угля. С использованием методов приростных затрат впервые определена минимальная длина угольного пласта по падению. С учетом фактической зольности угля разработана методика обоснования предельных границ карьеров. Создана методика выбора оптимальной системы подземной разработки для угольных месторождений, учитывающая зольность угля. Методы исследований. При выполнении работы использовались методы научного анализа, систематизации и обобщения, математического моделирования, математического анализа.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Исследование методических вопросов промышленной оценки месторождений и проявлений угля и горючих сланцев Армении.
    Uncontrolled Keywords: Манукян Саркис Феликсович
    Subjects: Earth Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 02 Jul 2019 14:28
    Last Modified: 02 Jul 2019 14:28
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10597

    Actions (login required)

    View Item