Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Կազմակերպության ներդրումային պորտֆելի ռիսկի գնահատման մեթոդները (առևտրային բանկի օրինակով)

Նանյան, Աշոտ Արարատի (2019) Կազմակերպության ներդրումային պորտֆելի ռիսկի գնահատման մեթոդները (առևտրային բանկի օրինակով). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (40Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (5Mb)

      Abstract

      Հետանկախության շրջանում Հայաստանի գիտական հանրությունը կատարել է որոշակի քայլեր երկրի ֆինանսատնտեսական համակարգերին առնչվող խնդիրների մի մասի իմաստավորման և վերլուծության համար: Միևնույն ժամանակ, որոշ հարցադրումներ, ըստ էության, մնացել են քիչ հետազոտված: Այդպիսի հարցերից է տնտեսական աճի հիմնարար գործոններից մեկի՝ (վարկային) ներդրումների գեներացման և կառավարման հիմնախնդիրը, որին էլ լայն իմաստով նվիրված է սույն հետազոտությունը: Ներդրումային (այդ թվում՝ վարկային) գործունեությունը առևտրային բանկի՝ փոքր ֆինանսատնտեսական համակարգի բնականոն գործունեության մնացած տեսակներից տարբերվում է իր առավել ռիսկային լինելով: Ավելին, հայտնի է, որ ռիսկ հասկացության տնտեսագիտական նշանակությունը լավագույնս դրսևորվում է հենց ներդրումային պորտֆելների կառուցման համատեքստում: Ուստի հաշվի առնելով վերոգրյալը՝ սույն հետազոտությունը փորձում է սկիզբ տալ գիտական քննարկումների, որոնք միտված կլինեն տեղական առևտրային բանկերի ներդրումային որոշումներին աջակցող տեղեկատվական համակարգերի և մոդելների մշակմանը: Հետազոտության առաջին ելակետը բխում է Հայաստանի ֆինանսական համակարգի վերջին զարգացումներից: Մասնավորապես, վերջին տասնամյակի ընթացքում բանկային հատվածի առաջանցիկ աճը Հայաստանի տնտեսական մոդելի, թերևս, ամենաուշագրավ բնորոշիչներից է: Այսպես, եթե 2005թ.-ին վարկեր-ՀՆԱ հարաբերակցությունը ընդամենը շուրջ 6.9% էր, ապա արդեն 2016թ.-ին այն կազմել է ավելի քան 44.4% : Իսկ ինչպես գիտենք, վարկեր-ՀՆԱ հարաբերակցության աճը ենթադրում է վարկային հոսքերի ոչ միայն պարզ ընդլայնում, այլև արագացված աճ՝ համախառն տնտեսության նկատմամբ առաջանցիկ տեմպերով: Ուշագրավ է, որ վարկեր-ՀՆԱ հարաբերակցության միջին տարեկան հավելաճի տեմպով (2000-2016թթ.) Հայաստանը գերազանցում է զարգացած տնտեսությունների՝ Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության (ՏՀԶԿ) անդամ երկրների միջինը շուրջ 7 անգամ և միջինից բարձր եկամուտներով տնտեսությունների (որին, ըստ Համաշխարհային բանկի (ՀԲ) մեթոդաբանության, պատկանում է նաև Հայաստանը) միջինը՝ շուրջ 4 անգամ: Այս գործընթացը, սակայն, Հայաստանում զուգորդվել է կապիտալի համարժեքության մակարդակի և համախառն վարկային պորտֆելի որակի վատթարացմամբ: Իսկապես, միևնույն ժամանակահատվածում համախառն վարկային պորտֆելում չաշխատող վարկերի մասնաբաժինը 1.9%-ից դարձել է 6.7%, իսկ կապիտալ-ռիսկով կշռված ակտիվներ հարաբերակցությունը՝ 33.7%-ից 19.95%1: Այստեղ հարց է առաջանում, թե արդյոք վարկային և իրացվելիության ռիսկերի կառավարման՝ առավելապես սթրես-թեստերի վրա հիմնված համակարգերը, որոնք օգտագործվում են տեղական առևտրային բանկերի կողմից , ունակ են հաշվի առնելու այս նոր իրողությունները: Այս խնդիրը պայմանավորում է վարկային ռիսկի տեսանկյունից օպտիմալ վարկային տոկոսադրույքների և մարման ժամկետների հաշվարկման մոդելի մշակման աշխատանքների նախաձեռնումը մեր կողմից: Բայց առևտրային բանկի ներդրումային ռիսկի գնահատումը ամբողջական չէր լինի առանց իրացվելիության ռիսկի հաշվառման, հատկապես եթե նկատի ունենանք, որ ցածրորակ վարկային պորտֆելը վերջին հաշվով հարուցում է նաև բարձր իրացվելիության ռիսկ՝ այդպիսով վտանգելով բանկի կողմից ավանդատուների և այլ պարտատերերի օրինական պահանջների սպասարկումը: Այդ պատճառով փորձ է արվել նաև մոդելավորել իրացվելիության ռիսկի առաջացումը առևտրային բանկ-ավանդատուներ ռազմավարական փոխհարաբերությունների համատեքստում՝ օգտվելով դինամիկ խաղերի ընձեռած գործիքակազմից: Главная отправная точка данного исследования связана с недавними особенностями развития финансовой системы Армении. В частности, опережающий рост банковского сектора за последнее десятилетие является одной из ярких характеристик экономической модели Армении. Действительно, если в 2005 году отношение банковских кредитов к ВВП составляло всего 6,9%, то уже в 2016 году оно достигло уровня 44,4%. Примечательно, что рост этого показателя предполагает не только простое расширение кредитных потоков, но и их ускоренный рост в отношении совокупной экономики. Тем не менее, в Армении этот процесс сопровождался ухудшением уровня достаточности капитала и качества совокупного кредитного портфеля. Действительно, за тот же период доля необслуживаемых кредитов в совокупном кредитном портфеле увеличилась с 1,9% до 6,7%, а отношение капитала к активам, взвешенным с учетом риска снизилось с 33,7% до 19,95%. Тогда возникает вопрос о том, достаточно ли выработаны системы управления кредитным риском и риском ликвидности, используемые в настоящее время отечественными коммерческими банками, для решения этих новых задач. Эти наблюдения требуют комплексных исследований, направленных на разработку аналитических и прикладных моделей инвестиционных рисков, которые были бы адаптированы к целям и ограничениям коммерческих банков и обходили бы потенциальные недостатки экономической среды. Основная цель диссертации состоит в том, чтобы изучить возможности моделирования инвестиционных рисков коммерческих банков и тем самым предложить математические модели поддержки принятия решений с учетом того, что по ряду причин признанные на международном уровне подходы к управлению инвестиционными (в том числе кредитными) портфелями имеют лишь ограниченное применение в отечественных банках. Для достижения этой цели были сформулированы и поставлены следующие задачи: обобщить существующие методы оценки риска инвестиционного портфеля посредством критического анализа литературы, представить экономические определения и свойства основных понятий экономики частных инвестиций, путем внедрения концепций первичного и двойного инвестиционного спроса актива, переформулировать модель Марковица, подчеркивая поведенческий аспект инвестиционных решений, с использованием инструментов сравнительной статики проанализировать чувствительность инвестиционных решений в контексте ценных бумаг армянских компаний, разработать задачу динамической оптимизации, направленную на оценку оптимальных (в смысле минимального кредитного риска) процентных ставок и сроков погашения кредитов коммерческого банка, с помощью оценки спроса на кредиты и вероятностей их межкатегориальных переходов обсудить применимость построенной модели оптимизации на примере ОАО «АРМЕКОНОМБАНК», разработать теоретико-игровую модель для оценки роли процентных ставок по кредитам, депозитам и рефинансированию в процессе управления риском ликвидности коммерческого банка, проверить предсказание(я) построенной теоретико-игровой модели на реальных данных, с помощью методологии морального риска исследовать возвратность бизнес-кредитов в зависимости от эффективности, с которой заемщик тратит заемные финансовые средства. The main starting point of the current research stems from recent developments of the financial system of Armenia. In particular, the outstripping growth of the banking sector over the last decade is one of the striking characteristics of the economic model of Armenia. Indeed, if in 2005 the ratio of credit-to-GDP was only 6.9%, it reached the level of 44.4% already in 2016. Notably, the growth of credit-to-GDP presumes not only simple expansion of credit flows, but also their accelerated growth with rates higher than those of the aggregate economy. Nonetheless, in Armenia this process has been accompanied by aggravation of the level of capital adequacy and the quality of aggregate credit portfolio. Indeed, over the same period the share of nonperforming loans in the aggregate credit portfolio has increased from 1.9% to 6.7%, and the ratio of capital-to-risk weighted assets has decreased from 33.7% to 19.95%. Then the question is whether the credit and liquidity risks management systems currently employed by domestic commercial banks are sufficiently elaborate to address these new challenges. These issues require comprehensive studies aimed at developing analytical and applied models of portfolio, liquidity and credit risks that are adapted to objectives and constraints of commercial banks and circumvent potential drawbacks of the economic environment. The main objective of the dissertation is to study the scope for modelling investment risks of commercial banks and thereby propose decision support mathematical models taking into account that for some reasons internationally acknowledged approaches for constructing and managing investment (including, credit) portfolios have only limited applications in Armenian banks. To reach this objective the following problems have been formulated and set: to summarize the existing methods of assessing the risk of an investment portfolio via critical analysis of the literature, to present economic definitions and properties of the main notions of the economics of private investments, by introducing the concepts of primal and dual investment demands of an asset to reformulate the Markowitz model emphasizing the behavioural aspect of investment decisions, making use of the instruments of comparative statics to analyse the sensitivity of investment decisions in the context of Armenian securities, to develop a dynamic optimization problem directed at assessment of the optimal (in the sense of a minimum credit risk) interest rates and repayment periods of loans of a commercial bank, via estimation of the demand for loans and their intercategory transition probabilities to discuss the applicability of the constructed optimization model in the case of “ARMECONOMBANK” OJSC, to develop a game theoretic model to assess the role of lending, deposit and refinancing interest rates in the process of managing the liquidity risk of a commercial bank, to test the prediction(s) of the constructed game-theoretic model on real data, with the help of the methodology of moral hazard to investigate the repayability of business loans in relation to the efficiency with which the borrower spends the borrowed financial means.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Методы оценки риска инвестиционного портфеля организации (на примере коммерческого банка). The methods of assessing the risk of the investment portfolio of an organization (the case of a commercial bank).
      Uncontrolled Keywords: Нанян Ашот Араратович, Nanyan Ashot Ararat
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 03 Jul 2019 12:08
      Last Modified: 15 Aug 2019 09:25
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10601

      Actions (login required)

      View Item