Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ատրիումային տիպի բնակելի կառուցվածքների ձևավորման սկզբունքները Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում

Մհերյան, Ցոլակ Դավթի (2019) Ատրիումային տիպի բնակելի կառուցվածքների ձևավորման սկզբունքները Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում. PhD thesis, Ճարտարապետութույան և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (28Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Քաղաքային խոշոր կազմավորումների զարգացման ժամանակակից ռազմավարությունն ուղղված է տարածքային և էներգետիկ ռեսուրսների օգտագործման շահավետության բարձրացմանը, ուստի քաղաքային տարածքի ռացիոնալ կառուցապատման և էներգիայի սպառման խնդիրները դառնում են առաջնահերթ: Քաղաքային տարածքների յուրացման գործող պրակտիկան՝ նեղ մասնաշենքով բնակելի շենքերով և մեծ սանիտարահիգիենիկ խզումներով կառուցապատումը նվազեցնում է բնակելի ֆոնդի խտության ցուցանիշները, հանգեցնում է ինժեներական հաղորդակցուղիների երկարացմանը և քաղաքային հողակտորների էքստենսիվ օգտագործմանը: Բնակելի շենքերի հարկայնության բարձրացումը 16 հարկից հետո այլևս չի ազդում կառուցապատման խտության ցուցանիշի վրա, բայց նպաստում է բնակելի շենքերի միջև ընկած տարածքների գերաճին, հանրային սպասարկման օբյեկտների մատչելիության նվազմանը, շինարարության թանկացմանը: Ուստի հեռանկարային է համարվում ատրիումային տիպի բնակելի շենքերի կիրառումը, որի լայն մասնաշենքը պայմանավորում է բնակելի ֆոնդի խտության ցուցանիշների աճը, ջերմակորուստների զգալի նվազումը և սպասարկման օբյեկտների մոտեցումը կացարաններին: Հասարակության զարգացման համար գլոբալ խնդիր է էներգառեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը: 1974 թ. առաջին էներգետիկ ճգնաժամը հանրության առջև էներգիայի խնայողության խնդիր դրեց, քանի որ ակնհայտ դարձավ ավանդական վառելիքի պահուստների սպառման վտանգը և այդ վառելիքի բարձր արժեքն ու բացասական ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա: Առկա բնակելի շենքերի պարփակող կոնստրուկցիաների մեծ մակերեսների պատճառով բարձրանում է դրանց ջերմանջատումը, որը հանգեցնում է էներգառեսուրսների ծախսի աճին: Հայտնի է, որ բաշխվող էներգիայի 45…55%-ը բաժին է ընկնում բնակելի կառուցապատմանը, որը զգալի մաս է կազմում քաղաքային կառուցվածքում։ Քաղաքային շենքերը տարածքային ու էներգետիկ ռեսուրսների հիմնական սպառողներն են, հետևաբար, էներգախնայող կացարանի մշակման հիմնախնդիրը մղվում է առաջին պլան: Ատրիումային տիպի բնակելի շենքերի ծավալահատակագծային կառուցվածքի առանձնահատկությունների շնորհիվ հնարավոր է նվազեցնել ջերմության կորուստները 35%-ով ՝ նույն հարկայնության տիպային բնակելի շենքերի համեմատ, իսկ արևային սարքերի տեղադրումը իջեցնում է ջեռուցման ծախսերը 75%-ով: Քաղաքային միջավայրի ձևավորման արդի փուլում մեծ ուշադրության են արժանանում էկոլոգիական հիմնահարցերը։ Քաղաքային կառուցապատման խտացման և բազմահարկ շենքերի ավելացման հետևանքով պակասում են կանաչապատ տարածքները, ինչպես ամբողջ քաղաքի համակարգում, այնպես էլ՝ թաղամասերի ներքին տարածքներում, ուստի այդ բացը հնարավոր է լրացնել կենսակլիմայական շենքերի նախագծմամբ: Այդ շենքերի կառուցվածքում ներդրվում են բնական բաղադրիչների տարրեր՝ ուղղաձիգ և հորիզոնական հարթությունների կանաչապատում, որը նվազեցնում է կառուցվածքի գերտաքացումը կամ գերհովացումը, ատրիումային լանդշաֆտ, պերիստիլային բակեր և այլն: Ատրիումը նպաստում է շենքերի լրացուցիչ ջերմամեկուսացմանը, բարելավում է ներքին տարածքների միկրոկլիման, բարձրացնում է բնական լուսավորման մակարդակը, ներքին տարածքների արևահարումը և օդափոխությունը՝ բուֆերային գոտու առկայության հաշվին ստեղծում է շենքի ներսում բնական պայմաններին առավելագույնս մոտեցված միջավայր, նվազագույնի է հասցնում շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունը: Современная стратегия развития крупных городских образований направлена на повышениe экономичности использования территориальных и энергетических ресурсов. Существующая практика освоения городских территорий с жилыми домами с узким корпусом и большими санитарно-гигиеническими разрывами снижает показатели плотности жилого фонда, приводит к удлинению инженерных коммуникаций, экстенсивности использования городских земель. В то же время значительная площадь ограждающих конструкций вышеуказанных типов зданий обуславливает их усиленную теплоотдачу и теплопотери, которые можно устранить за счет уширения корпуса зданий, в частности, путем включения в структуру зданий атриумных пространств. Характерное для современного этапа развития городов уплотнение застройки привело к сокращению озелененных пространств, которые могут быть восполнены в структуре жилых зданий применением природных компонентов в виде озеленения горизонтальных и вертикальных поверхностей, крытых атриумных и перестильных дворов, создающих внутри здания среду, максимально приближенную к естественным условиям. Вторжение возросших транспортных потоков в городскую среду стало причиной вытеснения пешехода с традиционно принадлежащих ему улиц и площадей на узкие тротуары. Общественно используемые пространства для общения и отдыха жителей постоянно уменьшаются, что диктует необходимость создания многофункционального атриумного пространства с комфортным микроклиматом. Проведенный предварительный анализ создавшегося положения в городской застройке показал, что существующая структура традиционного жилища не обеспечивает в достаточной степени возможность экономии территориальных и энергетических ресурсов, повышения уровня комфорта и технического оснащения жилых зданий, что приводит к необходимости преобразования структуры городского жилища, проектирования энергоэффективных и биоклиматических зданий, зданий высоких технологий, основным компонентом которых является атриумное пространство. Способность атриумов обеспечивать повышенные показатели экономии энергии и территориальных ресурсов, естественного освещения, внедрение принципов экоархитектуры, высокая функциональная емкость, возможность строительства в различных климатичесих условиях и ряд других преимуществ дают основание отнести жилые здания атриумного типа (ЖЗАТ) к одним из наиболее перспективных для застройки селитебных территорий городов. Однако в сфере жилищного строительства ЖЗАТ не уделяется должного внимания: не учитывается весь потенциал его архитектурных и технических возможностей, что приводит к неэффективным решениям при его проектировании. Малоизученность проблемы организации атриумного пространства в многоэтажном жилище вообще и, в частности, в РА, отличающейся различным климатическим режимом, особенностью расселения, сложным рельефом, определяет необходимость комплексного исследования изучаемого типа жилища для условий РА, чем и обосновываетяя актуальность изучаемой проблемы. Диссертация состоит из введения, трех глав, основных выводов, списка используемой литературы из 92 наименований и приложения, которое включает графический материал. Во введении обосновывается актуальность темы, сформулированы цель и задачи исследования, определены границы, методика, представлены научная навизна и практическая значимость работы. В первой главе исследуются различные направления в определении понятия ЖЗАТ; представлено его определение в пределах данной работы; освещаются вопросы его применения в архитектурных сооружениях с различным функциональным назначением и в разных странах; изучено поэтапное развитие ЖЗАТ в процессе формирования архитектуры различных эпох (выделены 4 этапа); проведен анализ зарубежной и отечественной практики (в городах РА) проектирования и строительства ЖЗАТ; выявлены основные факторы, влияющие на его формообразование - внешние, внутренние, комбинируемые. В результате исследования установлено, что изучаемый тип жилого здания возник на ранней стадии становления архитектуры и использовался преимущественно в малоэтажных и частично многоэтажных жилых домах, а на современном этапе - и в высотных зданиях. Up-to-date strategy for the development of major city compositions focuses on improving the efficiency of the utilization of territorial and energy resources. The current practice of developing urban areas by residential buildings with a narrow body and large sanitary and hygienic gaps reduces the density of the housing stock, leads to a lengthening of utilities and extensive use of urban plots. At the same time, a significant area of frame filling of the above types of buildings causes their enhanced heat transfer and heat loss, which can be eliminated by broadening the buildings' hull, in particular, by including atrium spaces in the structure of buildings. Typical for the current stage of urban development, the consolidation of buildings has led to a reduction in green spaces that can be replenished in the structure of residential buildings by using natural components in the form of landscaping horizontal and vertical surfaces, covered atrium and rear courtyards, creating an environment inside the building that is as close as possible to natural conditions. The invasion of increased traffic in the urban environment caused a pedestrian to be expelled from the streets and squares that traditionally belonged to narrow sidewalks. Socially used spaces for communication and recreation of residents are constantly decreasing, which dictates the need to create a multifunctional atrium space with a comfortable microclimate. A preliminary analysis of the current situation in urban development has shown that the existing structure of traditional housing has exhausted its potential in terms of saving territorial and energy resources, providing an increased level of comfort and technical equipment for residential buildings, which leads to the need to transform the structure of urban dwellings, high-tech buildings, the main component of which is the atrium space. The ability of atriums to provide increased performance in saving energy and territorial resources, natural lighting, the introduction of eco-architecture principles, high functional capacity, the possibility of building in different climatic conditions and a number of other advantages give reason to consider the atrium type residential building as one of the most promising residential areas in cities. However, in the sphere of housing construction, the atrium type of a residential building is not given due attention: the full potential of its architectural and technical capabilities is not taken into account, which leads to inefficient solutions when designing it. The lack of knowledge of the problem in organizing atrium space in a multi-story dwelling in general, and in particular in the Republic of Armenia, with different climatic conditions, a feature of settlement, difficult terrain, determines the need for a comprehensive study of the type of housing under study for RA conditions, which proved the up-to-dates of the problem. The thesis consists of an introduction, three chapters, main conclusions, references of 92 names and appendixes, which includes graphic material. In the introduction, the relevance of the topic is substantiated, the purpose and objectives of the study are formulated, the boundaries, methodology and practical significance of the work are defined. In the first chapter various directions in the definition of the concept of an atrium type residential building are studied, its definition within the scope of this work are given; issues of its application in architectural structures with various functional purposes and in different countries are being addressed, a gradual development in the process of architecture formation of different eras has been studied (4 stages have been highlighted), foreign and domestic practice (in RA cities) has been analyzed in the design and construction of atrium-type residential buildings, the main factors have been identified affecting its shaping - external, internal, combined. The result of the research establishes that the type of residential building under study was originated at an early stage of the development of architecture, was widely used mainly in low-rise and partially in multi-story residential buildings, then at the present stage and in high-rise buildings.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Принципы формирования жилых зданий атриумного типа в условиях Республики Армения. Principles of formation of atrium-type residential buildings in the conditions of RA.
      Uncontrolled Keywords: Мгерян Цолак Давидович, Mheryan Tsolak David
      Subjects: Architecture
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 20 Aug 2019 14:20
      Last Modified: 20 Aug 2019 14:20
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10624

      Actions (login required)

      View Item