Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Институт общей собственности в гражданском праве РА (современное состояние и тенденции развития)

Эвоян, Мариам Гагиковна (2019) Институт общей собственности в гражданском праве РА (современное состояние и тенденции развития). PhD thesis, Российско-Армянский университет.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (648Kb)

    Abstract

    При развивающейся экономике и сложных социальных связях еще с древнеримских времен право общей собственности нашло свое установление и развитие. Между тем, именно прошлое столетие охарактеризовало себя как столетие активного развития международных отношений, закрепления основных прав человека и принятия глобализации в качестве общего вектора мирового развития. Это имело прямое отражение на международное признание и развитие института общей собственности. Так, путем принятия Всеобщей декларации прав человека от 1948г. произошло первое закрепление права общей собственности на международной арене. После этого, государства-члены ООН стали обращать существенное внимание на внутригосударственное регулирование и применение данного института. В дальнейшем, несмотря на противостояния членов Совета Европы, в ст. 1 Протокола № 1 к Европейской Конвенции по защите прав человека и основных свобод также были закреплены положения, касающиеся гарантированию и защиты собственности, давая публичным властям широкие полномочия по вмешательству в это право. В современном гражданском праве Республики Армения (далее также РА), также как и в большинстве развитых и развивающихся стран, общая собственность является одним из наиболее часто применяемых, и зачастую проблематичных институтов. Многие правоведы и цивилисты не раз обращались к вопросам правовой регламентации данного института. Так, еще в 2000г. Скловский К.И. отмечал, что несмотря на обслуживание практических нужд, институт общей собственности упорно сопротивляется простым объяснениям и по мере углубления становится менее очевидным. Хлопцев И.В же считал, что «до сих пор по поводу общей собственности как правовой категории - ее значения, понятия, содержания - ведутся споры, высказываются полярные точки зрения, предлагаются разные законодательные решения». Обозначенная цивилистами ситуация применима также к современной Республике Армения. Так, несмотря на то, что в нормативных актах, устанавливающих особенности применения института общей собственности не было серьезных изменений с 2010 года, и, казалось бы, нет существенных препятствий для его эффективного функционирования, однако в нашем исследовании выявляется множество противоречий и пробелов в законодательстве и правоприменительной практике РА, которые свидетельствуют о необходимости осуществления всестороннего анализа и дальнейших реформ в данной сфере. В частности, многие вопросы относительно права общей собственности по сей день остаются неотвеченными со стороны законодателя и правоприменителя, существует множество различных теоретических взглядов ученых на одни и те же проблемы, а на практике споры по применению данного института возникают настолько часто, что иногда требуют отдельного изучения и разрешения. Между тем, принимая во внимание недостаточную регламентацию исследуемого института, именно сейчас, с момента перехода от плановой экономике к рыночной, повышении роли предпринимательства, учете инвестиций, а также членства Армении в многочисленных международных организациях и многих других факторов, в нашем отечестве возросла необходимость всестороннего и глубокого анализа института общей собственности и обеспечения должного правового регулирования отношений в данной сфере. Ярким отражением этого являются недавно выявленные противоречия в толковании некоторых аспектов исследуемого института, данные Конституционным и Кассационным судами РА, прямые противоречия в различных законодательных актах РА, наличие множества законопроектов в данной сфере, которые так и не увенчались успехом, и многие другие факторы. Таким образом, дискуссионность вопросов общей собственности, их существенная значимость как для науки, так и практики, а также недостаточное теоретическое исследование ряда существенных вопросов, многочисленные законодательные пробелы и проблемы применения исследуемого института на практике в Республике Армения объективно свидетельствуют об актуальности и своевременности диссертационного исследования.Սույն ատենախոսությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական իրավունքում ընդհանուր սեփականության ինստիտուտի արդի վիճակի և զարգացաման միտումների ուսումնասիրությանը: Հետազոտության թեմայի արդիականությունն ամենից առաջ պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ Հայաստանի Հանրապետությունում պլանային տնտեսությունից շուկայական տնտեսությանն անցման, ինչպես նաև մի շարք միջազգային կազմակերպությունների անդամակցության, գործարարության դերի բարձրացման, և ներդրումների ներգրավման քաղաքականության որդեգրման, քաղաքացիական իրավագիտակցության մակարդակի բարձրացման արդյունքում կտրուկ աճել է նշված հարաբերությունների պատշաճ և համապարփակ իրավակարգավորման անհրաժեշտությունը: Չնայած ընդհանուր սեփականության ինստիտուտի կայացման բազմադարյա պատմության, ինչպես նաև դրա կիրառման լայնածավալ միջազգային փորձի առկայությանը վերջին տարիներին Հայաստանի Հանրապետությունում ընդհանուր սեփականաության ինստիտուտին առնչվող օրենսդրական նախագծերի, դատական պրակտիկայի և մի շարք հարցերում առկա օրենսդրական բացերի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ ՀՀ արդի քաղաքացիական իրավունքը կանգնած է ինչպես ընդհանուր բաժնային, այնպես էլ ընդհանուր համատեղ սեփականության կիրառման արդյունավետության բարձրացման կարևոր խնդրի առջև: Մասնավորապես, մի շարք օրենսդրական բացեր, հակասություններ և պրակտիկ խնդրիներ են ծագում ընդհանուր բաժնային սեփականության շրջանակներում բաժնի վաճառքի դեպքում համասեփականատերերի գնելու նախապատվության իրավունքի, դրանից օգտվելու ժամկետների և կարգի, բազմաբնակարան շենքի ընդհանուր գույքի համասեփականատերերի կողմից արդյունավետ կառավարման մեխանիզմների ապահովման, ընդհանուր համատեղ սեփականության շրջանակներում ամուսինների, ինչպես նաև նրանց պարտատերերի իրավունքների պատշաճ պաշտպանության շրջանակներում և այլն: Ատենախոսության գիտական նորույթը կայանում է նրանում, որ հայրենական քաղաքացիական իրավունքում առաջին անգամ փորձ է արվել համալիր հետազոտության ենթարկել ընդհանուր սեփականության ինստիտուտը իրականացնելով համապատասխան տեսական վերլուծություններ և ներկայացնելով գործնական առաջարկություններ: Հեղինակը իրականացրել է ինչպես ընդհանուր սեփականության ինստիտուտի կայացման պատմության ուսումնասիրություն բացահայտելով դրա պատմական զարգացման էական հանգամանքները, և դրա միջազգային լավագույն փորձի ուսումնասիրությունը, այնպես էլ մանրամասն դիտարկել է Հայաստանի Հանրապետությունում ընդհանուր սեփականության ինստիտուտի տեսակների արդի վիճակը, վերծանել դրանց կիրառման առանձնահատկությունները: Հետազոտության հիման վրա հեղինակը ձևավորել է Հայաստանի Հանրապետությունում ընդհանուր սեփականության ինստիտուտի իրավական էության պատմահամեմատական ընկալում, ինչպես նաև համապատասխան առաջարկներ է ներկայացրել այս ոլորտում օրենսդրության և դատական պրակտիկայի կատարելագործման համար: Առանձնահատուկ ուշադրության են աժանացել ընդհանուր բաժնային սեփականության իրավունքում մասնակիցներից մեկի կողմից իր բաժինը երրորդ անձի վաճառելիս բաժնային սեփականության մնացած մասնակիցների վաճառվող բաժինը գնելու նախապատվության իրավունքի, բազմաբնակարան շենքի բնակարանների և (կամ) ոչ բնակելի տարածքների սեփականատերերի ընդհանուր բաժնային սեփականություն հանդիսացող գույքի, ինչպես նաև ամուսինների ընդհանուր համատեղ սեփականության կիրառման կառուցակարգերի վերլուծությանը: Հետազոտությունների արդյունքների հիման վրա կատարվել են տեսական եզրահանգումներ և ներկայացվել օրենսդրական առաջարկներ: Հետազոտության տեսական և գործնական նշանակությունն այն է, որ որ ընդհանուր սեփականության ինստիտուտին նվիրված գիտական գրականության և դատական պրակտիկայի ժողովածուների ուսումնասիրությունը, ատենախոսությունում առկա վերլուծությունները, եզրահանգումները, գործնական առաջարկները կարևոր նշանակություն կարող են ունենալ քաղաքացիական իրավունքի գիտության զարգացման համար, իսկ ատենախոսությունը կարող է օգտագործվել ինչպես քաղաքացիագետների, այնպես էլ թեմայով հետաքրքրված. Dissertation is devoted to the research of the current situation and tendencies of development of the concurrent ownership institute in Civil Law of the Republic of Armenia. The actuality of the research topic is caused by the fact that due to the transition from the planned economy to the market economy, as well as the membership in number of international organizations, the role of business, the adoption of investment raising policy, the increasing level of civic legal consciousness, and the process of worldwide globalization and numerous other factors, the need for proper and comprehensive legal regulation of concurrent ownership institute has dramatically increased. Despite being one of the basic institutes of Civil Law and having a centuries-old history of its establishment and development, as well as the existence of extensive international experience of its application, the concurrent ownership institute isn’t duly regulated in the domestic legislation of Armenia yet. The study of draft legislation, judicial practice and a number of gaps in the legislation of the Republic of Armenia in the recent years shows that currently civil law of the Republic of Armenia is facing a major issue of raising the efficiency of implementation of both types of concurrent ownership: common and joint ownership. A striking reflection of the above mentioned situation is the recently discovered numerous contradictions in the interpretation of certain aspects of the institution of concurrent ownership, given by the Constitutional and Cassation courts of the Republic of Armenia, direct contradictions in various legislative acts, the presence of numerous draft legal acts in this area that have not later been adopted, and many other factors. In particular, numerous gaps and contradictions in legislation, as well as practical issues arise in the fields of the co-owners’ privilege right to buy the share sold by one of them to a third party within the framework of common ownership, the terms and procedure of exercising that right, the ensurence of effective management of common property at the multi-apartment building by the co-owners, as well as due protection of the rights of spouses and their counterparts within the frameworks of joint ownership, etc.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Ընդհանուր սեփականության ինստիտուտը ՀՀ քաղաքացիական իրավունքում (արդի վիճակը և զարգացման միտումները): The institute of concurrent ownership in civil law of Armenia (current situation and tendencies of development).
    Uncontrolled Keywords: Էվոյան Մարիամ Գագիկի, Evoyan Mariam Gagik
    Subjects: Law
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 11 Sep 2019 14:36
    Last Modified: 16 Jan 2020 15:24
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10644

    Actions (login required)

    View Item