Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Функциональное состояние регуляторов синаптической пластичности и апоптоза при посттравматическом стрессовом расстройстве

Аветян, Диана Гагиковна (2019) Функциональное состояние регуляторов синаптической пластичности и апоптоза при посттравматическом стрессовом расстройстве. PhD thesis, НАН РА Институт молекулярной биологии.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (2167Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (1601Kb) | Preview

      Abstract

      Посттравматическoе стрессовое расстройство (ПТСР, МКБ-10 код: F43.1; DSM-V код: 309.81) – это комплексное, тяжелое, хроническое психическое заболевание, которое возникает как затянувшийся ответ на событие исключительно угрoжающего или катастрофического xарактера. Для хронических стадий ПТСР характерно клинический значимое тяжелое эмоциональное состояние, снижение адаптивных возможностей организма, нарушение социальной, профессиональной и других важных сфер жизнедеятельности, а также способности к усвоению информации. У многих больных возникает зависимость от алкоголя и наркотиков, что в ряде случаев становится причиной десоциализации и суицидальных исходов. Ассоциированные с заболеванием биомаркеры до настоящего времени не идентифицированы; болезнь выявляется лишь на поздних этапах развития, а ее лечение исключительно симптоматическое [Тарабрина, 2001; Волошин, 2004; Miao et al., 2018; PTSD Alliance, 2019]. Мировые показатели распространенности ПТСР в среднем колеблются в диапазоне 1-14%. Согласно статистическим данным, 70% населения Земли сегодня подвергается воздействию факторов, способствующих развитию данной патологии, и 20% из них заболевают им. При этом установлено, что каждый год число больных ПТСР возрастает в среднем на 3.6% [APA, 1994; Тарабрина, 2001; PTSD Alliance, 2019]. Таким образом, очевидно, что заболевание представляет огромную угрозу современному обществу, являясь одной из важных и требующих безотлагательного решения проблем здравоохранения и социально-экономической сферы, в целом. Исследование ПТСР имеет особо важную роль для Армении, поскольку значительная часть населения страны длительное время находилась в способствующих развитию данной патологии экстремальных условиях – землетрясение, война и депортация (беженцы). Недавние исследования показывают, что ПТСР клинический проявляется не только в форме психического расстройства, но и приводит к соматическим нарушениям – в первую очередь сердечно-сосудистой этиологии [Edmondson et al., 2013; Kibler et al., 2018]. Кроме того, болезнь ассоциирована также с легочными заболеваниями [Abrams et al., 2015], повышенным артериальным давлением, ожирением, дислипидемией и сахарным диабетом [Koch & Distler, 2007; Davis et al., 2008; Graves & Kayal, 2009; Hori & Kim, 2019]. ПТСР характеризуется также ослаблением когнитивных функций: согласно литературным данным, это состояние может быть обусловлено, в частности, апоптозом и/или нарушением синоптической пластичности (СП) [Seal et al., 2016]. СП – это возможность изменения силы связи между двумя нейронами или синапсами в ответ на активацию постсиноптических рецепторов. Она легко нарушается при воздействии хронического стресса, существенно отражаясь на когнитивных функциях [He et al., 2018]. При некоторых психических расстройствах, таких как ПТСР, в процессах обучения и памяти воспоминания о страхе имеют решающее значение. Задержка реакции на страх, наряду с дисфункцией памяти, рассматривается как важный патогенный фактор заболевания [Andero & Ressler, 2012; Flor & Nees, 2014]. В исследовании нервной системы на животных моделях ПТСР центральная роль в развитии и сохранении основных симптомов заболевания отводится миндалине, гиппокампу и медиальной префронтальной коре (мПФК) – важным областям головного мозга, связанным с эмоциями, обучением и памятью, в которых СП играет решающую роль в передаче нервного импульса [Chhatwal et al., 2006; Pace & Heim, 2011; Burghardt et al., 2012; Hoffman et al., 2014]. Показано, что мПФК имеет пониженную чувствительность к реакциям, связанным как с травмой, так и с другими негативными раздражителями, а слабый ответ обусловлен более высокой степенью выраженности симптомов [Heldt et al., 2007; Siwak-Tapp et al., 2007]. Հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարումը (ՀՏՍԽ, ICD-10 F43.1; DSM-V 309.81) քրոնիկ, ծանր հոգեկան հիվանդություն է, որը զարգանում է կյանքին ու առողջությանը սպառնացող, արտակարգ իրավիճակներում հայտնված անձանց մոտ: Հիվանդության քրոնիկ ընթացքին բնորոշ է ծանր հուզական վիճակ, օրգանիզմի հարմարվողականության անկում, սոցիալ, մասնագիտական և այլ կարևոր ոլորտների, ինչպես նաև ինֆորմացիայի ընկալման ունակության խաթարում։ ՀՏՍԽ-ն այսօր մեծ վտանգ է ներկայացնում ժամանակակից հասարակությանը` հանդիսանալով առողջապահության և սոցիալ-տնտեսական ոլորտի կարևոր և անհապաղ լուծում պահանջող հիմնախնդիրներից մեկը: ՀՏՍԽ-ն բնութագրվում է ճանաչողական ֆունկցիայի խանգարումներով, որի զարգացման գործընթացներում կարող են էական դեր խաղալ սինապտիկ պլաստիկության (ՍՊ) և/կամ ապոպտոզի խաթարումները: Համաճարակաբանական տվյալները վկայում են, որ ՀՏՍԽ-ի զարգացման գործում բացի շրջակա միջավայրի գործոններից կարևոր դեր է խաղում ժառանգական նախատրամադրվածությունը և, որ այն պատկանում է պոլիգենային հիվանդությունների շարքին: Սակայն ՀՏՍԽ-ի թեկնածու գեների վերաբերյալ տեղեկությունները սակավաթիվ են և այս հիվանդության զարգացման մոլեկուլա-գենետիկական պաթոմեխանիզմները դեռևս պարզաբանված չեն: Այնուամենայնիվ, սինապտիկ պլաստիկության, ապոպտոզի և արագացված բջջային ծերացման ուսումնասիրությունը թույլ կտա բացահայտել այս հիվանդության էթիոպաթոգենեզը, ինչը կարևոր նախապայման կարող է հանդիսանալ հիվանդության ախտորոշման չափորոշիչների և բուժման արդյունավետ եղանակների մշակման համար: Հայտնաբերվել է, որ ՀՏՍԽ-ով տառապող հիվանդներին բնորոշ է Bax/Bcl-2 ցածր հարաբերություն, ինչպես նաև անեքսին A5 և կոմպլեքսին 2 սպիտակուցների մակարդակի իջեցում, համեմատած նորմայի հետ, ինչը կարող է վկայել ՍՊ-ի և ապոպտոզի գործընթացների խաթարման մասին։ Posttraumatic stress disorder (PTSD; ICD-10 code: F43.1; DSM-V code: 309.81) is a chronic, complex severe psychiatric illness that develops in people whose life or health have been endangered. Chronic stages of the disorder are characterized by a severe emotional state, decrease of adaptive behavior, impairment in social, professional and other important areas of life activity, as well as distortion of learning ability. Being an important problem in health care and socioeconomic sphere, PTSD nowadays poses a high threat for society and requires immediate solution. PTSD is characterized by cognitive dysfunction, which may result from altered processes of synaptic plasticity and/or apoptosis. Epidemiological data suggest that besides environmental factors, hereditary predisposition also plays an important role in the development of PTSD and that the disease has polygenic nature. However, information on candidate genes is still scarce and molecular genetic pathomechanisms of the disease are not yet clarified. Nonetheless, study of synaptic plasticity, apoptosis and accelerated aging will probably reveal the etiopathogenesis of the disease, which can be an important prerequisite for the development of the diagnostic criteria and effective methods of treatment of PTSD. In the present study, we have investigated the association between PTSD and single nucleotide polymorphisms of genes encoding regulators of synaptic plasticity and apoptosis, as well as the main components of telomerase (TERT and TERC). As regulators of synaptic plasticity complexin 2, nerve growth factor (NGF), nerve growth factor receptor (NGFR), brain-derived neurotrophic factor (BDNF), netrin G1, chimerin 1, as well as a number of transcriptional factors (c-Fos, IER5, c-Jun) were selected. Bcl-2, Bax, annexin-A5 and A11 proteins were considered as regulators of apoptosis. Additionally, the relative leukocyte telomere length and regulators of telomerase activity were identified as markers of cellular aging. The study was performed using blood plasma and genomic DNA samples of the patients with PTSD and healthy subjects (controls) by ELISA, PCR-SSP, MMqPCR, with applying a number of statistical analysis methods.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Սինապտիկ պլաստիկության և ապոպտոզի կարգավորիչների ֆունկցիոնալ կարգավիճակը հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման ժամանակ: Functional state of regulators of synaptic plasticity and apoptosis in posttraumatic stress disorder.
      Uncontrolled Keywords: Ավետյան Դիանա Գագիկի, Avetyan Diana Gagik
      Subjects: Biology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 13 Sep 2019 10:41
      Last Modified: 08 Oct 2019 14:15
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10650

      Actions (login required)

      View Item