Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Правовое регулирование предпринимательской деятельности на рынке медицинских услуг в Республике Армения

Зограбян, Тигран Арамович (2019) Правовое регулирование предпринимательской деятельности на рынке медицинских услуг в Республике Армения. PhD thesis, Российско-Армянский университет.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1849Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (781Kb) | Preview

      Abstract

      Медицина в своём различном выражении занимала наиважнейшее место в любой культуре на протяжении всего периода истории существования человечества, начиная с доисторических времён, развиваясь в таких «колыбелях наук», как Китай, Рим, Египет, Греция, и дойдя до наших дней. Методы лечения становились относительно более совершенными, дебютируя с лечебных зелий и заклинаний и эволюционируя до современных диагностических и лечебных технологий, включая работохирургию и стволовую медицину. Залогом данной эволюции было постоянное внимание, интерес, креативность и средства, уделяемые данной сфере. Учитывая наличие таких ныне распространённых заболеваний как сердечно-сосудистые, онкологические, диабет, СПИД и т.д., и количество смертности от них, развертывание деятельности в направлении дальнейшего развития и совершенствования рынка медицинских услуг является просто необходимостью. Поскольку, не только смертность, но и заболеваемость представляют собой социально-экономическое бремя для любого государства. Потеря работоспособности в трудоспособном периоде жизни, уменьшение рождаемости, повышение смертности, неизбежное старение населения - являются фундаментальными проблемами любого государства, следовательно, приоритетной задачей является деятельность по восстановлению, поддержанию и охране здоровья, в частности, для РА, где человеческий ресурс является практически исключительным национальным государственным ресурсом, поэтому рынок медицинских услуг, являющийся залогом развитого социально-правового государства, должен подлежать правовому регулированию, значение чего должно быть особенно признано и осмысленно. Сфера реализации медицинских услуг, составляющая часть предпринимательской деятельности, выступающей основой рыночно-экономических отношений, имеет свою особую систему правового регулирования, вопрос надобности изучения которой возник в Армении после выхода страны из состава Советского Союза. Армения, являясь преемником высокоцентрализованной системы здравоохранения - известной модели Семашко, приступила к стихийному переходу к модели свободных экономических отношений, всестороннее развитие которых, привело к прогрессивным изменениям и в системе здравоохранения, что, в свою очередь, привело к формированию частных медицинских учреждений, которые наряду с государственными, направлены на предоставление медицинской помощи населению. Тем самым в РА сформировался так называемый «рынок медицинских услуг». Однако создание новых возможностей для предпринимательства и быстрое развитие настолько социально значимой сферы как здравоохранение обусловило необходимость создания особых механизмов правового регулирования, их эффективной системы. Поскольку внедрение предпринимательских отношений, по сути направленных на получение прибыли, в системе здравоохранения должно было нести в себе определённые императивные нормы, поддерживающие приоритезацию качества и являющиеся реализаторами конституционной гарантии человека на получение медицинской помощи и охраны здоровья. Однако, имеющиеся и возникающие на практике и в теории проблемы регулирования рассматриваемых отношений могут быть решены путем не только установки и слаженного действия нормативно-правовой базы по регулированию предпринимательской деятельности на рынке медицинских услуг, но и путем разработки непротиворечивых актов и их тотального усовершенствования в комплексе. На данный момент юридическая наука РА не предусматривает единого определения категории «медицинская услуга», выступающего объектом гражданского оборота; не устанавливает и не раскрывает понятия и содержания «договора возмездного оказания медицинских услуг», существенных его условий. Как следствие изложенного, не регулируются также вопросы, возникающие в связи с неисполнением или ненадлежащим исполнением, обязательств, складывающихся между пациентом и исполнителем медицинских услуг в общем, а также гражданско-правовой ответственности, возникающей при причинении вреда здоровью пациента, в частности. Вышеперечисленные пробелы являются причинами дальнейших осложнений в области реализации прав субъектов. Более того, закрепленная Конституцией РА гарантия такого неотчуждаемого права человека, как охрана здоровья и медицинская помощь, предполагает необходимость тщательного правового регламентирования и упорядочивания отношений, возникающих в процессе реализации услуг в сфере медицины, разработку действенных концепций, подходов и принципов регулирования. Всё изложенное обусловливает актуальность темы исследования. Բժշկական ծառայությունների շուկայի, մասնավորապես որպես շուկայական հարաբերությունների հիմք' ձեռնարկատիրական գործունեության իրավակարգավորման համակարգի ուսումնասիրության անհրաժեշտության հարցը ծագել է Հայաստանում Խորհրդային Միության կազմից երկրի դուրս գալուց հետո: Հայաստանը, որպես Սեմաշկոյի խիստ կենտրոնացված առողջապահության համակարգի հայտնի մոդելի իրավահաջորդ, սկսել է ինքնաբուխ անցում դեպի շուկայական հարաբերությունների մոդելին, հարաբերություններ, որոնց բազմակողմանի զարգացումը խթանեց առողջապահության համակարգը' թույլտալով բացի պետական հաստատություններից, նաև մասնավոր բժշկական հաստատություններին բժշկական օգնություն ցուցաբերել բնակչությանը, դրանով իսկ ստեղծելով, այսպես կոչված ՀՀ-ում բժշկական ծառայությունների շուկա: Սակայն ձեռնարկատիրության համար նոր հնարավորությունների ստեղծումը և արագ զարգացումը այնպիսի սոցիալական կարևորագույն բնագավառում, ինչպիսին առողջապահությունն է, պայմանավորեց իրավակարգավորման մեխանիզմների արդյունավետ համակարգի ստեղծման անհրաժեշտությունը, քանզի, գործարար հարաբերությունների ներդրումը, որոնք ըստ էության, ուղղված են շահույթ ստանալուն, առողջապահական համակարգում պետք է իր մեջ կրի որոշակի պարտադիր նորմեր, որոնք աջակցում են որակի առաջնահերթության հաստատմանը և հանդիսանում են մարդու բժշկական խնամքի և առողջության պահպանման սահմանադրական երաշխիքների իրականացնողները: Սակայն, ոչ միայն բժշկական ծառայությունների շուկայում ձեռնարկատիրական գործունեությունը կարգավորող օրենսդրական դաշտի ստեղծումը, այլև նրա նորմերի ներդաշնակ գործողությունը, ակտերի ոչ հակասական բնույթը և ամբողջական համալիր կատարելագործումը կարող են լուծել այդ ոլորտում հարաբերությունների կարգավորման գործնական և իրավական խնդիրները: Ներկայումս ՀՀ իրավագիտությունը չի տալիս որպես քաղաքացիական շրջանառության օբյեկտ «բժշկական ծառայություն» հասկացության միասնական սահմանում, չի սահմանում «Վճարովի բժշկական ծառայությունների մատուցման պայմանագրի» հասկացությունը, բովանդակությունը, էական պայմանները, և հետևաբար, այն պարտավորությունները, որոնք բխում են պացիենտի և ընդհանուր առմամբ բժշկական ծառայություններ մատուցողի միջև, մասնավորապես' իրավական պատասխանատվությունը, որը ծագում է պացիենտի առողջությանը վնաս հասցնելու արդյունքում: Վերընշված խնդիրները սուբյեկտների իրավունքների իրացման ոլորտում հետագա բարդությունների պատճառ են հանդիսանում: Վերոհիշյալ բոլոր հարցերով է պայմանավորված ատենախոսական ուսումնասիրության թեմայի արդիականությունը: Սույն ուսումնասիրությունը արդիական է նաև հաշվի առնելով ընդհանուր առմամբ բժշկական ծառայությունների շուկայում ձեռնարկատիրական գործունեության գիտական մշակման, ուսումնասիրության և մասամբ նրա կարգավորման ոչ բավարար աստիճանը, ինչը, իհարկե, ազդում է ՀՀ դատարանների իրավակիրառական պրակտիկայի վրա նախադեպերի փոքր թվի, բժշկական ծառայությունների մատուցման համընդհանուր ստանդարտների բացակայության, մյուս հասկացություններից «բժշկական պատասխանատվության» հասկացության տարանջատվածության և նրա դասակարգման և այլնի պատճառով: Բժշկական ծառայությունների շուկայում ձեռնարկատիրական հարաբերությունների իրավական կարգավորումը Հայաստանում քիչ է լուսաբանվել հայրենական վերլուծողների կողմից և կատարելագործման գիտական առաջարկների մշակման առումով պահանջում է հետագա կառուցվածքային և հիմնարար ուսումնասիրություն: Medicine in its various terms has occupied the most important place in any culture throughout human history, since prehistoric times, developing in such "cradles of science" as China, Rome, Egypt, Greece, and reaching our days. The methods of treatment became relatively more advanced, debuting with healing potions and spells and evolving to modern diagnostic and therapeutic technologies, including robot surgery and stem medicine. The key to this evolution was the constant attention, interest, creativity and resources given to this field. Along with development, of course, there were problems that hampered him. These problems, as well as modifying and evolving, have reached our days, preserving their negative effects of the "brake" of evolution in the field of medicine. The need to study the legal regulation system of the medical services market, in particular, entrepreneurial activity as the basis of market relations, arose in Armenia after the country left the Soviet Union. Armenia, being the successor to the highly centralized healthcare system - the well-known model of Semashko, has begun a spontaneous transition to a model of market relations, the comprehensive development of which has given impetus to the health care system, allowing, in addition to state, also private medical institutions, to provide medical assistance to the population, thereby creating the market of medical services in RA. However, the creation of new opportunities for entrepreneurship and the rapid development of a socially important sphere, such as healthcare, necessitated the creation of an effective system of legal regulation mechanisms. Since the introduction of entrepreneurial relations, essentially aimed at making profit, the healthcare system should have contained certain mandatory norms that support the prioritization of quality and are the implementers of the constitutional guarantee of a person for medical care and health care. However, not only the establishment of a regulatory and legal framework for regulating entrepreneurial activity in the medical services market, but also the harmonious operation of its norms, the consistency of acts and total improvement in a complex can solve practical and legal problems in regulating relations in this field. At the moment, the legal science of the RA does not provide a single definition of the concept of "medical service" as an object of civil turnover, does not establish the concept, content, material terms of the "contract for provision of medical services", and, consequently, the obligations arising between the patient and the provider of medical services in general, and civil liability due to damage to the health of the patient, in particular. The above-mentioned gaps are the causes of further complications in the field of realizing the rights of the subjects. Moreover, the constitutional guarantee of an inalienable human right to health care and medical care requires a careful legal regulation of the relations emerging in the market of medical services, the formation of effective approaches and the principles of regulation. All of the above determines the relevance of the research topic. This dissertational research is also relevant because of the lack of scientific development, the study of entrepreneurial activity in the market of medical services in general and its regulation in particular, which undoubtedly affects the law enforcement practice of the RA courts, due to the small number of precedents, the lack of generally accepted standards of medical services, isolation of the concept of "medical liability" from other types and its classification, etc. Of course, almost every human activity is important in its own right and requires scientific study for further development, but, in our opinion, the activity related to the regulation of business activity in the field of health care is of exceptional social importance. The issue of legal regulation of business relations in the medical services market is central for many developed and developing countries for decades, but in Armenia this issue is not sufficiently covered by domestic analysts and requires further structural and fundamental study with the aim of developing scientific proposals for improvement.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Հայաստանի Հանրապետությունում բժշկական ծառայությունների շուկայում ձեռնարկատիրական գործունեության իրավական կարգավորումը: Legal regulation of the entrepreneurial activity on the medicine service market.
      Uncontrolled Keywords: Զոհրաբյան Տիգրան Արամի, Zohrabyan Tigran Aram
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 13 Sep 2019 11:08
      Last Modified: 08 Oct 2019 14:07
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10651

      Actions (login required)

      View Item