Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Կեղծ և շինծու գործարքների անվավերության տեսական և գործնական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Մութաֆյան, Անի Ալեքսանի (2019) Կեղծ և շինծու գործարքների անվավերության տեսական և գործնական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (2252Kb)
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (581Kb) | Preview

      Abstract

      Կեղծ և շինծու գործարքների հիմքում ընկած է մարդկային պահանջմունքը` ստանալ ավելին, քան օրենքն է թույլատրում: Դա է պատճառը, որ այս գործարքները մասնավոր գույքային իրավահարաբերությունների զարգացման մշտական ուղեկիցն են: Շուկայական հարաբերությունների զարգացմանը զուգընթաց կեղծ և շինծու գործարքների թիվը մեծանում է, իսկ իրավական սխեման ավելի բարդանում և կատարելագործվում` հաճախ անհնարին դարձնելով դրանց ապացուցումը: Դատական պրակտիկայի ուսումնասիրության արդյունքում նկատվում է նաև կեղծ և շինծու գործարքների` որպես իրավական մեխանիզմի չարաշահման այլ միտում ևս: Քաղաքացիական շրջանառության անբարեխիղճ մասնակիցներն իրականում վավեր գործարքը շահարկում են որպես կեղծ կամ շինծու: Նման չարաշահումների դեմ պայքարը ներկայումս բավականին դժվարությունների է բախվում: Մեր կարծիքով, ստեղծված իրողության պատճառներից է ինչպես կեղծ և շինծու գործարքների վերաբերյալ համապարփակ ուսումնասիրությունների, այնպես էլ նշված գործարքների կնքումը կանխելու և արդեն իսկ կնքված գործարքների դեմ պայքարելու արդյունավետ իրավական մեխանիզմների բացակայությունը: Մասնավորապես՝ կեղծ և շինծու գործարքների վերաբերյալ հստակ պատկերացումների բացակայության պատճառով ձևավորվել է հակասական իրավական պրակտիկա, իսկ նշված գործարքների անվավերությունը կարգավորող օրենսդրության ոչ լիարժեք և անորոշ լինելը հանգեցրել նրան, որ բավականին հաճախ դատարանները չեն կարողանում գործարքի կեղծ կամ շինծու լինելու վերաբերյալ հանգել միանշանակ հետևության` չունենալով այս գործարքների առկայության մասին վկայող հստակ օրենսդրական ուղենիշներ: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նախադեպային որոշումներով փորձել է նշված խնդիրներին լուծումներ տալ, սակայն դրանք կրում են հատվածական բնույթ: Կեղծ և շինծու գործարքների իրավակարգավորման բազմաթիվ հարցեր մնացել են իրավական անորոշության դաշտում: Բացի այդ, քաղաքացիական իրավահարաբերությունների անբարեխիղճ մասնակիցների համար ստեղծվում են ամենաթողության պայմաններ` չնախատեսելով նման գործարքների կնքումը կանխող որևէ կառուցակարգ և հանգեցնելով դրանց քանակական աճին: Կարծում ենք, այդ է հիմնական պատճառներից մեկը, որ դատական գործերի ծանրակշիռ մասը կազմում են այն գործերը, որոնցում անվավերության հետևանքների կիրառման պահանջ են ներկայացնում հենց իրենք` կեղծ և շինծու գործարքների կողմերը: Մինչդեռ այս ինստիտուտը, մեր համոզմամբ, կոչված է ա¬ռա¬ջին հերթին և մեծամասամբ պաշտպանելու գործարքի մասնակից չհանդիսացող անձանց (այսուհետ նաև` երրորդ ան¬ձինք), պետության և համայնքների իրավունքներն ու օրինական շահերը: Երբեմն դատական պրակտիկայում կեղծ և շինծու են որակվում այն գործարքները, որոնք այլ բնույթ ունեն և ենթադրում են այլ իրավական հետևանքների կիրառում: ՀՀ քաղ. օրով ոչ միայն առաջնահերթություն չի տրվել երրորդ անձանց իրավունքների պաշտպանությանը, չի սահմանափակվել կողմերի` անվավերության հետևանքների կիրառման պահանջ ներկայացնելու իրավունքը, այլ նաև ամբողջությամբ չեն նախանշվել այս գործարքների հատկանիշները, չի ամրագրվել այս գործարքների բնույթին համապատասխանող անվավերության հետևանքների կիրառման կառուցակարգ: Ուստի, մեր կարծիքով, առկա է անհետաձգելի անհրաժեշտություն՝ խորապես ուսումնասիրելու կեղծ և շինծու գործարքների ինստիտուտը, վեր հանելու առկա խնդիրները, մշակելու դրանց լուծման հնարավոր ուղիներ: Հետազոտության օբյեկտ են կեղծ և շինծու գործարքների կնքման ու անվավերության հետ կապված իրավահարաբերությունները, առարկան են կեղծ և շինծու գործարքները ու նրանց իրավա¬կան կար¬գավորման հիմնախնդիրները: Հետազոտության նպատակը կեղծ և շինծու գործարքների իրավակարգավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությունն է, ՀՀ օ¬րենսդրության և իրավակիրառ պրակտիկայի կա¬տա-րելագործմանն ուղղված առաջարկությունների ներկայացումը: Խնդիր է դրվել. բացահայտել գործարքը կեղծ կամ շինծու որկե¬լու համար անհրաժեշտ հատկանիշները, պարզել այս գործարքների իրավական էությունը, անվավերության տեսակը, ուսումնա¬սի¬րել հարակից ինստիտուտներից կեղծ և շինծու գործարքների տարբերակման առանձնահատկությունները, համապարփակ ուսումնասիրել և ամբողջական վերլուծության ենթարկել կեղծ և շինծու գործարքների անվավերության հետևանքների կիրառման կառուցակարգը, այդ թվում` բացահայտել կեղծ և շինծու գործարքների անվավերության հետևանքների կիրառման մեջ իրավական շահի առանձնահատկություները, քննարկել կեղծ և շինծու գործարքների անվավերության հետևանքներ կիրառելու պահանջ ներկայացնելու կողմերի իրավունքի սահմանափակման հիմնահարցը, վեր հանել կեղծ և շինծու գործարքների անվավերության իրավական հետևանքների առանձնահատկությունները, մշակել երրորդ անձանց ի¬րա¬վունքների պաշտպանության առաջնահերթությունն ա-պահովող կառուցակարգ: В основании мнимых и притворных сделок лежит человеческая потребность-получать больше, чем разрешает закон. По этой причине эти сделки являются постоянным спутником развития частных имущественных правоотношений. Параллельно с развитием рыночных отношений число мнимых и притворных сделок возрастает, а правовая схема все больше усложняется и совершенствуется, часто делая невозможным их доказывание. В настоящее время отмечается также другая тенденция злоупотребления мнимыми и притворными сделками как правовым механизмом. Недобросовестные участники гражданского оборота манипулируют на самом деле действительной сделкой как мнимой или притворной. Многочисленные вопросы правового регулирования мнимых и притворных сделок остались в поле правовой неопределенности. Нередко суды не могут прийти к однозначному выводу о том, что сделка была мнимой или притворной, не имея четких законодательных ориентиров, свидетельствующих о наличии этих сделок. Отсутствуют эффективные правовые механизмы для предотвращения заключения указанных сделок и борьбы с уже заключенными сделками. В результате для недобросовестных субъектов создаются условия вседозволенности, способствуя количественному росту этих сделок. Преобладающая часть судебных дел составляют те дела, в которых требование о применении последствий недействительности предъявляют именно они – стороны мнимых и притворных сделок. Однако этот институт, по нашему убеждению, призван в первую очередь и в большей степени защищать права и законные интересы субъектов, не являющихся участником сделки. В рамках диссертации автор раскрыл признаки, необходимые для того, чтобы квалифицировать сделку как мнимую или притворную, правовую сущность этих сделок, тип недействительности, изучил особенности различения мнимых и притворных сделок от смежных институтов, обсудил проблему ограничения права сторон предъявлять требование о применении последствий недействительности мнимых и притворных сделок, раскрыл особенности правовых последствий недействительности этих сделок, разработал механизм, обеспечивающий первоочередность защиты прав третьих лиц. The basis for feigned and sham transactions is the human requirement which is to get more than the law permits. That is why these transactions are the constant companions for the development of private property relationships. Parallel to the development of market relations, the number of feigned and sham transactions increases, and the legal scheme becomes more complicated and improved often making it impossible to prove them. At present, there is also another tendency of feigned and sham transactions as an abuse of legal mechanism. Non-bona fide participants of civil circulation speculate a really valid transaction as feigned or sham. Numerous issues of legal regulation of feigned and sham transactions have remained in the field of legal uncertainty. The courts are often unable to come to the unequivocal conclusion if the transaction is feigned or sham not having clear legislative guidelines that will prove the existence of these transactions. There are no effective legal mechanisms to prevent the concluding of these transactions and to struggle against the transactions that are already concluded. As a result, conditions of permissiveness are created for non-bona fide subjects contributing to the quantitative growth of these transactions. The heavy part of trials are the cases where the parties of feigned and sham transactions make a demand for the application of invalidity consequences. Whereas, this institute in our opinion is called first and for the most part to protect the rights and legitimate interests of subjects not involved in the transaction. Within the framework of the dissertation the author has revealed the attributes necessary to qualify the transaction as feigned or sham, the legal essence of these transactions, the type of invalidity, the distinguishing peculiarities of feigned and sham transactions from the adjacent institutions, discussed the issue of limiting the right of parties of feigned and sham transactions that make a demand for the application of the invalidity consequences, revealed the peculiarities of the legal consequences of the invalidity of these transactions, developed a mechanism that ensures the priority of protecting the rights of third parties. The scientific novelty of the dissertation is that it is the first deep and comprehensive research of the theoretical and practical issues of the invalidity of feigned and sham transactions in Armenian jurisprudence. For the first time new concepts have been formulated that fully express the essence and characteristics of feigned and sham transactions that are called to eliminate the problems arising in the legal qualification process of these transactions. New types of practically wide spread sham transactions have been envisaged by defining the definitions. A new mechanism for applying the consequences of sham transaction was developed. For the purpose of reducing the number of feigned and sham transactions a mechanism limiting the right of the parties to require the application of invalidity consequences considering feigned and sham transactions was envisaged, the rights of third parties were subject to additional protection. The scientific novelty of the dissertation is first of all reflected in the provisions of the defense, in the theoretical conclusions and practical recommendations that are summarized in the conclusion.The dissertation has not only theoretical, but also practical significance, as the submitted suggestions and conclusions can be brought to life at the legislative and law enforcement practice, which will contribute to the improvement of the RA legislation and ensuring of the uniform application of the law. Dissertation was prepared at YSU department of Civil law. The author also had discussions with the judges, their assistants, lawyers, notaries, tax officers and others. He made a series of scientific presentations which were reflected in the printed articles.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Теоретические и практические проблемы недействительности мнимых и притворных сделок в Республике Армения. Theoretical and practical issues of invalidity of feigned and sham transactions in the Republic of Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Мутафян Ани Алексановна, Mutafyan Ani Aleksan
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 25 Sep 2019 14:35
      Last Modified: 25 Dec 2019 10:15
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10667

      Actions (login required)

      View Item