Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Օդային տրանսպորտի միջազգայնացման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում

Եղիազարյան, Քրիստինե Ալֆրեդի (2019) Օդային տրանսպորտի միջազգայնացման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում. PhD thesis, Հայ-ռուսական համալսարան.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (4Mb)
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (2227Kb) | Preview

      Abstract

      20-րդ դարի սկզբից ինտեգրացիան գործընթացների ակտիվացումը համաշխարհային տնտեսության մեջ հնարավորություններ է ստեղծել ինչպես զարգացած, այնպես էլ զարգացող երկրների համար առավելագույն մասնակցություն ունենալ միջազգային տնտեսական բազմաթիվ գործառնություններին: Միջազգայնացման ժամանակաշրջանը հօգուտ երկրի զարգացման ծառայեցնելու համար, առաջին հերթին, անհրաժեշտ է խորը և ընդգրկուն ինտեգրվել համաշխարհային տնտեսությանը, ինչը հնարավոր չի լինի առանց զարգացած տրանսպորտային համակարգի: Երկրների համար զարգացած տրանսպորտային համակարգը իրական մարտահրավեր է, քանի որ հատկապես զարգացող երկրների թույլ ու ոչ արդյունավետ տրանսպորտային համակարգն ու լոգիստիկան երկարաձգում և բարդացնում են բազմաթիվ ընթացակարգեր' նվազեցնելով այդ երկրների միջազգային մրցունակության մակարդակը: Այս ժամանակահատվածում երկրի տնտեսական ակտիվության մակարդակը նույնքան կարևոր է, ինչքան տեխնոլոգիական զարգացումը, արտադրության ցածր ծախսերը և բարձր արտադրողականությունը երկրռւմ բարեկեցիկ կյանք ստեղծելու և տնտեսական զարգացում ապահովելու նպակատով: Առանց որևէ կասկածի, տրանսպորտը այս գործընթացների անբաժանելի մասն է: Այն իրականացնում է արտադրության արդյունավետ բաշխման, ինչպես նաև մարդ¬կանց շարժունակության կարևորագույն գործառույթ' ուղղակիորեն կապելով երկիրը միջազգային շուկային: Տրանսպորտը տնտեսական աճի և մրցունա¬կության բանալիներից է: Տրանսպորտը կարելի է հստակ սահմանել որպես միջազգայնացման սիրտ, քանի որ միջազգայնացումը բացարձակ անիմաստ կլիներ առանց մարդկանց և ապրանքների տեղաշարժի: Տրանսպորտային համակարգի տեսակներից առանձին ուշադրության է արժանի հատկապես օդային տրանսպորտը և դրա դերը միջազգային տնտեսա¬կան հարաբերությունների զարգացման համատեքստում: Օդային տրանսպորտը նշանակալի ազդեցություն է թողնում ավիացիոն ոլորտի զարգացման և խթանման վրա' ընդլայնելով մատակարարման շղթան, բացահայտելով սպառման նոր շուկաներ և բարձրացնելով երկրի ընդհանուր մրցունակությունը: Մյուս կողմից, օդային տրանսպորտը ներկայիս գլոբալ գործընթացների ամենակարևոր կրողից է և ի շնորհիվ աճող միջազգայնացման ի հայտ է բերում նոր մարտահրավերներ և հնարավորություններ: Տրանսպորտի դերը առանցքային է հատկապես զարգացող երկրների, այդ թվում Հայաստանի համար: Հատկանշական է, որ զարգացող երկրների դեպքում տրանսպորտի բոլոր տեսակների զարգացումը հավասարապես կարևոր է: Հայաստանի դեպքում, աշխարհաքաղաքական դիրքը, փակ սահմանների առկայությունը մի քանի անգամ բարդացնում են արդյունավետ տրանսպորտային համակարգի կայացման հիմնախնդիրները: Հայաստանի համար օրակարգային մարտահրավեր է համաշխարհային տրանսպորտային համակարգին ինտեգրվե|ը, ինչի համար երկրում իրականացվել և իրականացվում են մի շարք համակարգային բւսրեվտխումներ' սկսած ոլորտը կարգավորող օրենսդրության փոփոխումից և միջազգային կոնվենցիաներին համապատասխանեցնելուց մինչև միջազգային նշանակության ավտոճանապարհների կառուցումը և այլն: ԽՍՀՄ փլուզման, երկրաշարժի, պատերազմի և այլ բացասական զարգացումների արդյունքում տնտեսությունը կորցրել էր հումքի և սպառման շուկաները' դրանցից ածանցվող բազմաթիվ բացասական հետևանքներով: Այս լույսի ներքո ի թիվս այլ ապրանքների և ծառայությունների կտրուկ նվազել էր նաև տրանսպորտային ծառայությունների պահանջարկը: Առկա ռեսուրսներն այլևս բավարար չէին տրանսպորտային ենթակաոուցվածքն աշխատանքային նախկին ընթացքի մեջ պահելու համար, իսկ տեխնիկական և տեխնոլոգիական վերազինման անհնարինության պայմաններում դրա վիճակն աստիճանաբար վատացավ: Տնտեսությունում իրականացված բարեփոխումներն աստիճանաբար տվեցին ցանկալի արդյունքներ, ինչպես ողջ տնտեսության մեջ, այնպես էլ տրանսպորտային ենթակաոուցվածքում: Այնուամենայնիվ, ՀՀ. տրանսպորտային ենթակաոուցվածքը դեռևս չի կարելի համարել բարենպաստ' ծովային ելքի բացակայության, Ադրբեջանի ու Թուրքիայի հետ փակ սահմանների առկայության պատճառով, ինչը հանգեցնում է տրանսպորտային ծախսերի աճի և ուղևորների ու բեռների փոխադրումների անհրաժեշտ ժամանակի մեծացման: Այս պարագայում Հայաստանում օդային տրանսպորտի համակարգի կարևոր խնդիրներից մեկը քաղաքացիական ավիացիայի կառավարման ազատականացման և դրա գործունեության պետական կարգավորման մեթոդների արդյունավետ համադրումն է: Հայաստանում օդային տրանսպորտային համակարգի զարգացման համար առանցքային նշանակություն ունի մեր երկրի քաղա¬քական, տնտեսական, ժողովրդագրական իրավիճակների ու առանձնա¬հատկությունների ազդեցության վերլուծությունը, խնդիրների և մարտահրա¬վերների բացահայտումն ու վերհանումը: Այս բնագավառում հիմնավորված որոշումների կայացումը ենթադրում է ոչ միայն այլ երկրների փորձի մանրազննին ուսումնասիրություն և օգտագործում, այլև մեր երկրի քաղաքական, տնտեսական, ժողովրդագրական իրավիճակների ու առանձնահատկությունների ազդեցության վերլուծություն: Հայաստանում 1990-ական թվականներից սկսվել է օդային փոխադրումների միակողմանի մասնակի ազատականացումը, ինչը, սակայն դեռևս չի համապատասխանում միջազգային չափորոշիչներին ու պահանջներին: «Բաց երկնքի» քաղաքականությունը և դրան զուգահեռ հովանավորչական լծակների հետ համադրումը «վերաիմաստավորում» են օդային տրանսպորտի պետական կարգավորման քաղաքականությունը և, միևնույն ժամանակ, բարձրացնում դրա դերակատարումը երկրում: Ատենախոսության հիմնական նպատակն է բացահայտել միջազգային օդային տրանսպորտի զարգացման հիմնական խոչընդոտները Հայաստանում և առաջարկել ուղիներ' այդ հիմնա- խնդիրներին առավելագույնս արդյունավետ լուծում տալու համար: Այդ նպատակին հասնելու համար ատենախոսության շրջանակներում դրվել և լուծվել են հետևյալ խնդիրները. ուսումնասիրել միջազգային օդային տրանսպորտի արդի տեսա-մեթոդական հիմքերը, քննարկել օդային տրանսպորտի համաշխահային շուկայի ընթացիկ զարգացումները, ինչպես նաև կանխատեսել հիմնական միտումները, հիմնավորել միջազգային տնտեսական ինտեգրման մեջ տրանսպորտային բա¬ղադրիչի կարևորությունը' վերլուծելով տնտեսական ինտեգրման բովանդակությունը և տրանսպորտային ոլորտի զարգացման միտումները, վերլուծել օդային փոխադրումների միջազգային կարգավորման ինստիտուցիոնալ հիմքերը տարբեր երկրներում, ինչպես նաև իրականացնել օդային տրանսպորտի պետական կարգավորման միջազգային փորձի մանրազննին ուսումնասիրություն, գնահատել և համադրել ՀՀ մասնակցության մասնաբաժինը միջազգային օդային փոխադրումների համաշխարհային շուկայում' վերլուծելով ՀՀ օդային փոխադրումների հիմնական միտումները միջազգային մրցունակության համատեքստում, ներկայացնել միջազգային օդային փոխադրումների ազդեցության տնտեսա-մաթեմատիկական գնահատականը ՀՀ տնտեսության զարգացման բացահայտել Հայաստանում օդային տրանսպորտի զարգացմանը խոչըն¬դոտող հիմնական գործոնները, ինչպես նաև վերհանել ոլորտի միջազգայ¬նացմանն ուղղված հիմնական ուղիները' հաշվի առնելով առկա ինստիտուցիոնալ հիմքերը: Հետազոտության օբյեկտը ՀՀ օդային տրանսպորտի համակարգն է, իսկ հետազոտության առարկան միջազգային օդային փոխադրումների զարգացման հնարավորությունը: Հետազոտության շրջանակներում կիրառվել են մաթեմատիկական վիճակագրության, քանակական և որակական, փորձագիտական գնահատման, վերլուծության և համադրության մեթոդները, ինչպես նաև տնտեսագիտության հատուկ գծապատկերների կազմ¬ման, ֆունկցիոնալ վերլուծության, վիճակագրական ու մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները: Глубокая и комплексная интеграция в мировую экономику невозможна без развитой транспортной инфраструктуры. Подобная интеграция создает возможности использования благоприятного периода интернационализации во благо развития страны. Наличие развитой инфраструктуры воздушного транспорта является обязательным для развития сферы туризма, потенциал которого для Армении очевиден, что создаст предпосылки для снижения уровня бедности в стране и окажет положительное воздействие на уровень благосостояния населения. Выявление имеющихся проблем в сфере воздушного транспорта Армении, как страны, не имеющей выхода к морю, и определение путей решения данных проблем является крайне актуальным. Следовательно, крайне важным является преобразование сферы воздушного транспорта Армении в конкурентоспособный и полноценно эксплуатируемый сегмент, обеспечивающий высокий уровень прибыльности и качества обслуживания, соответствующего международным стандартам. В диссертацинном исследовании затронуты основные вызовы, препятствующие развитию и интернационализации сферы воздушного транспорта Армении. В связи с транспортной блокадой и отсутствием выхода к морю, была отмечена важность роли и значения воздушного транспорта в деле развития экономики страны. Высокие транспортные расходы и тарифы, небольшая доля воздушных перевозок, а также низкое качество обслуживания были представлены как основные проблемы, препятствующие развитию воздушного транспорта. Обьектом исследования является система воздушного транспорта РА, а предметом исследования - возможность развития международных воздушных перевозок. Цель исследования - выявить основные препятствия на пути развития и интернализации воздушного транспорта в Республике Армения и предложить пути их более эффективного решения. Для достижения цели в исследовании были поставлены и решены следующие задачи: Изучить текущие тенденции мирового рынка воздушного транспорта, а также спрогнозировать основные тенденции развития, обосновать важность транспортной составляющей в международной экономической интеграции. Проанализировать институциональные основы международного регулирования сферы воздушных перевозок в различных странах, а также провести тщательное изучение международного опыта в области государственного регулирования воздушного транспорта, Оценить и сопоставлять долю Армении на международном рынке авиаперевозок, проанализировав основные тенденции авиаперевозок в контексте международной конкурентоспособности; Представить экономико-математическую оценку влияния международного воздушного транспорта на развитие экономики Армении, Раскрыть ключевые факторы, которые препятствуют развитию воздушного транспорта в Армении, а также определить основные пути интернационализации сектора с учетом существующих институциональных основ. В рамках проведенного исследования получен ряд результатов теоретического, методического и практического характера, из которых научную новизну является следующие: С использованием метода линейной регрессии было оценено влияние расстояний авиаперевозок на цены авиабилетов на примере аэропортов Еревана и Тбилиси, выявлены обратные эффекты политики либерализации и ограничения конкуренции. Without developed transport infrastructure it is not possible to be integrated in the world economy. This kind of integration creates possibility to use the convenient period of internationalization in favor of country development. Availability of developed air transport infrastructure is a must, for example, for tourism development, the potential of which is very important for Armenia, which, in turn, creates preconditions for poverty reduction, and has a positive impact on improvement of social conditions. Due to the transport blockade and the lack of access to the sea, the role and importance of air transport in the development of the country's economy was highlighted. High transport costs, high tariffs, a small percentage of air transportation, and poor quality of services were presented as major obstacles to the development of air transport. Lack of air transport, as with any other input into the economic system, can stymie efficient economic growth. The purpose of the research is to reveal the main obstacles to the development and internalization of air transport in the Republic of Armenia and suggest ways to solve them more effieciently. To achieve the goal, the following issues were put forward and solved in the research: To study international practice of aviation. To discuss current developments of international air market as well as to predict main tendencies, to justify the importance of transportation role as a compontent of international economic integration by analyzing air transport deveolpment tendencies. To analyze air transport international and state regulatory framework in different countries. To evaluate and compare Armenia’s share in the international air market by analyzing Armenia’s air transport main tendencies within the global competitivness framework. To present the economic-mathemathical assesment of air traffic impact on economy of the RA. To reveal main obstacles which may hinder the air transport development and also identify main ways for internalization of the sphere. The subject of the study are the possibilities of development of aviation international services, the object of the study is air transport system of the RA.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Основные проблемы интернационализации воздушного транспорта в РА. The main issues of the internationalization of air transport in the Republic of Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Егиазарян Кристине Альфредовна, Yeghiazaryan Kristine Alfred
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 18 Oct 2019 13:35
      Last Modified: 30 Jan 2020 11:28
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/10726

      Actions (login required)

      View Item