Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Արցախի գիտակրթական համակարգի կայացման ընթացքն ու զարգացման միտումները

Ավանեսյան, Արպատ Սանջանի (2012) Արցախի գիտակրթական համակարգի կայացման ընթացքն ու զարգացման միտումները. Doctor of Sciences thesis, ԵՊՀ.

Full text not available from this repository.

Abstract

Հայաստանի արևելյան հատվածի ամենախոշոր նահանգներից մեկը` պատմական Արցախը, կարևոր դեր է կատարել հայ ժողովրդի հասարակական և մշակութային կյանքում` նրա ամμողջ պատմության ընթացքում: Հայ գրերի գյուտից հետո Հայաստանում, նրա արևելյան հատվածում` Արցախում ազգային դպրոցը նոր նշանակություն է ստանում, դառնում ժողովրդի ազգային գոյամարտի ակնառու կռվաններից մեկը: Մեծն ուսուցչապետ Մեսրոպ Մաշտոցն իր աշակերտների հետ ձեռնամուխ է լինում հայագիր դպրոցների հիմնադրմանը, լուսավորության տարածմանը Արևելյան Հայաստանում և Արցախում: Եվ այսպես, 1600 տարի առաջ հայ գրերի մեծ գյուտարար Մեսրոպ Մաշտոցը հայեցի առաջին կրթություն տվող դպրոցը հիմնում է Ամարասում: Մ.Կաղանկատվացին իր աշխատության մեջ խանդավառությամբ է նկարագրում, որ Մեսրոպ Մաշտոցը ևս, գալով Արևելից կողմանք՝ Արցախ, 5-րդ դարում դպրոցներ է հիմնում Հաբանդ գավառի Ամարասի վանքում1: Իր μազմադարյա գոյության ընթացքում արցախահայ դպրոցն անցել է դժվարին ճանապարհ, սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական անբարենպաստ պայմանները չէին կարող իրենց կնիքը չդնել երկրամասի հայ դպրոցի վրա: Եվ չնայած այդ ամենին, հայ ժողովրդի պատմության տարμեր փուլերում Արցախի կրթական օջախները կենաց ու մահու գոտեմարտում մաքառում էին և պահում իրենց կենսահաստատությունը, շարունակում ավելի կամ պակաս չափով ծառայել արցախահայերի մշակութա-լուսավորական կարիքներին, նրա ազգապահպանման գործին: Պատմագիտական աղμյուրները (Առ. Առաքելյան, Հայ ժողովրդի մշակույթի զարգացման պատմություն, «Հայպետ» հր., Երևան, 1959, Բ.Ուլուμաμյան, Արցախի պատմությունը, «Ամարաս» հր., Երևան, 1994) և այլ ուսումնասիրություններ անհերքելիորեն հաստատում են այն իրողությունը, որ, լինելով Արևելյան Հայաստանի մի հատվածը, Արցախն ունեցել է միասնական կրթական համակարգ, որը տևականորեն՝ մինչև 20-րդ դարի առաջին տասնամյակները, համառորեն պահպանել է իր կենսունակությունը` տեղական երանգավորմամμ նույն օրինաչափություններով և ընդհանուր ազգային առանձնահատկություններով. Один из крупнейших областей Восточной Армении – исторический Арцах сыграл важную роль в общественной и культурной жизни армянского народа в течение всего его исторического развития. На протяжении долгих веков армянская система обучения в Арцахе прошла через многие трудности. Неблагоприятные социально-экономические и политические условия наложили свой отпечаток на ней. Несмотря на все трудности, в разные периоды истории армянского народа образовательные учреждения Арцаха с честью осуществляли свою миссию: сохранение и развитие армянского этноса. В последние десятилетия ХХ века в результате национально- освободительного движения арцахскому армянству удалось восстановить утраченную независимость. Образовательная система независимого Арцаха была полностью интегрирована в образовательную систему Республики Армения, что, несомненно, стало положительным фактором. Арцах ещё не был полностью освобождён, а уже были созданы степанакертское отделение Кироваканского педагогического института имени Ованнеса Туманяна (1989 год) и степанакертское отделение заочного факультета Ереванского политехнического института (1991 год). Через год он стал филиалом ЕрПИ. За этим последовало их слияние, в результате чего 13 октября 1992 года был создан Нагорно-карабахский государственный университет (ныне – Арцахский государственный университет). Его официальное открытие состоялось 10 мая 1993 года.Historical Artsakh – one the largest regions of Eastern Armenia, played an important role in the social and cultural life of Armenian nation during the whole process of its historical development. The Armenian educational system in Artsakh suffered numerous difficulties during centuries. The adverse socio-economical and political conditions imposed their negative impact on it. Despite all the difficulties the educational institutions have executed their mission with honor during different periods of Armenian history: preservation and development of Armenian ethnos. As an outcome of national liberalisation movement in the last decades of the 20th century Artsakh Armenians reestablished their lost independecy. The educational system of independent Artsakh has been fully integrated to educational system of the Republic of Armenia, that, undoubtedly is a positive factor. Artsakh wasn't fully independent yet, but Stepanakert branch of Kirovakan Pedagogical institute after Hovhannes Tumanyan (1989) and Stepanakert branch of Correspondence faculty of Yerevan Polytechnic institute (1991) have been established. The latter became а branch of YerPI after a year. The merging of those came next and as an outcome Nagorno-Karabakh State University (currently Artsakh State University) was established on the 13th of October, 1992. The opening ceremony was held on the 10th of May, 1993.

Item Type: Thesis (Doctor of Sciences)
Additional Information: Процесс формирования и тенденции развития научно-образовательной системы Арцаха. Process of formation and tendency of development scientific Artsakh's educational system.
Uncontrolled Keywords: Аванесян Арпат Санджанович, Avanesyan Arpat S.
Subjects: Pedagogy
Divisions: UNSPECIFIED
Depositing User: NLA Circ. Dpt.
Date Deposited: 02 Apr 2016 12:44
Last Modified: 15 Mar 2017 14:47
URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/1488

Actions (login required)

View Item