Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ժամանակակից հայերենի շարադասության ձևային նկարագրություն (UNL միջավայրում)

Ասիլբեկյան, Շուշան Հակոբի (2012) Ժամանակակից հայերենի շարադասության ձևային նկարագրություն (UNL միջավայրում). PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (370Kb) | Preview

    Abstract

    Հայոց լեզվի զարգացման տարμեր փուլերի, այդ թվում ժամանակակից հայերենի շարադասությունը ուսումնասիրվել է թե՛ ընդհանուր μնույթի, թե՛ շարադասության առանձին հարցերին նվիրված գործերում, սակայն շարադասության ձևային նկարագրությունը, ըստ էության, քիչ ուշադրության է արժանացել: Սույն աշխատանքի արդիականությունը նախ ժամանակակից հայերենի պարզ նախադասության շարադասության ձևային` կաղապարային նկարագրությունն է, ապա տվյալ շարադասական կաղապարների համապատասխանեցումը UNL համացանցային միջնորդ լեզվին` մեքենական թարգմանության համար: Աշխատանքի նպատակը հայերենի շարադասության կանոնավոր կազմությունների և տարμերակային ձևերի հիմնական առանձնահատկությունները ներկայացնելն է՝ կաղապարների առանձնացումով և դրանց ավտոմատ վերլուծության ու սերման հնարավորություններով` համակարգչային UNL (Uniwersal Networking Language) ծրագրին ծառայելու տեսակետից։ Աշխատանքի նորույթն է հայերենի շարադասության կաղապարային նկարագրությունը և կաղապարների համապատասխանեցումը համացանցային թարգմանական միջնորդ լեզվի՝ UNL-ի համապատասխան հարաμերություններին, ինչպես նաև մեքենական թարգմանության համակարգչային ծրագրերի համար նախնական ալգորիթմի կազմումը, որ կատարվում է առաջին անգամ։ Հայերենի շարադասության ձևային նկարագրությունն ունի ոչ միայն գործնական մեծ նշանակություն հայոց լեզուն ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների μնագավառում որպես հաղորդակցման լիարժեք միջոց ներգրավելու առումով, այլև տեսական նշանակալից արժեք հայերենի շարադասության կառուցվածքի ավելի ճշգրիտ, լիակատար ու ըստ հնարավորին անհակասական նկարագրությունը ստեղծելու տեսանկյունից, ինչպես նաև մեծ հեռանկարներ է μացում ինչպես տեսական-լեզվաμանական, այնպես էլ գործնական-կիրառական խնդիրների լուծման համար։ Диссертация посвящена формализованному описанию моделей словопорядка в простом предложении современного армянского языка и их соотношению с системой UNL (Universal Networking Language) – универсального сетевого языка-посредника для машинного перевода. Целью работы является представление главных особенностей регулярных конструкций и структурных вариантов словопорядка армянского языка – с выделением основных моделей и указанием возможностей их автоматического анализа и синтеза при машинном переводе с помощью компьютерных программ по UNL. Формализованное описание словопорядка современного армянского языка имеет не только большое практическое значение с точки зрения дальнейшего, более полного привлечения армянского языка в сферу современных информационных технологий, но также обладает определенной теоретической значимостью в связи с более точным, полным и по возможности непротиворечивым описанием структурных моделей словопорядка, одновременно открывает широкие перспективы как для дальнейших работ по теории языка, так и для решения практически-прикладных задач компьютерной лингвистики. Диссертация состоит из введения, трех глав, заключения и списка использованной литературы. Введение имеет три раздела. Первый раздел посвящен краткому историческому очерку изучения словопорядка армянского языка, его формированию и развитию в качестве грамматического средства выражения. Во втором разделе дается краткий очерк формирования понятия синтагмы в истории общего и армянского языкознания и обосновывается определение синтагмы, принятое в данном исследовании. В третьем разделе представлены принципы формализованного описания естественного языка, а также возможные проблемы и трудности, возникающие при таком описании языков и, в частности, армянского языка. Предлагается ряд приемов для преодоления этих трудностей. The dissertation is dedicated to the formalized description of the simple sentence word order in the syntax system of Modern Armenian and the concordance of the given syntactic models to UNL (Universal Networking Language) – a meta-language system to realize machine translation. The main aim of the work is to present the general characteristics of the regular patterns of word order and their structural variations in simple sentences of Modern Armenian, to distinguish the basic models and to display the possibilities of their automatic analysis and synthesis in the process of machine translation by means of computer programs from the point of view of serving to the UNL system. The formalized description of the Armenian syntax not only has a great practical importance from the point of view of further, more comprehensive representation of the Armenian linguistic material in the sphere of modern information technologies, but also in virtue of its theoretical value makes the structural description of Armenian syntax system and word order constructions more accurate, complete and non-contradictory. It also opens wide perspectives to solve theoretical problems and to complete practical tasks of computer and applied linguistics. The dissertation consists of the introduction, three chapters, the conclusion and the list of used literature. The introduction comprises three sections. The first one brings an abstract of linguistic studies on word order, on formation and development of word order as a means of grammatical expression in the history of the Armenian language. In the second section a short preliminary essay on concept of syntagma in general and Armenian linguistics and the grounds of the definition of syntagma adopted in this dissertation are presented. The third section presents the principles of the formalized description of a natural language, and the possible problems and difficulties arising during such description especially.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Формализованное описание порядка слов современного армянского языка в среде UNL. Formalized description of modern Armenian word order within UNL.
    Uncontrolled Keywords: Асилбекян Шушан Акоповна, Asilbekyan Shushan H.
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 29 Jun 2016 11:19
    Last Modified: 20 Mar 2017 15:23
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/2880

    Actions (login required)

    View Item