Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Միֆաստեղծումը արդի հայ մամուլում (1988-1995 թթ.)

Սարգսյան, Զարուհի Ջիվանի (2014) Միֆաստեղծումը արդի հայ մամուլում (1988-1995 թթ.). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (611Kb)

    Abstract

    Ատենախոսության ընդհանուր μնութագիրը 20-րդ դարավերջի հայաստանյան մամուլը հայ լրագրության պատմության կարևոր մի հատվածն է, որը հաստատապես կապված է անկախության գաղափարների տարածման, հայկական նոր պետականության ստեղծման հետ: Մեր կողմից իμրև հետազոտության նյութ ընտրվել են 1988-1995 թթ. լույս տեսած պարμերականների հրապարակումները, որոնց ուսումնասիրությունը այդ շրջանի հասարակական կյանքի, մշակույթի և քաղաքականության μնագավառներում նորանոր շերտեր μացելու հնարավորություն է ընձեռում: Մամուլը, որ մինչ այդ խորհրդային գաղափարախոսության հիմնական տարածողն ու զանգվածների գիտակցության մեջ սոցիալիզմի միֆը կենդանի պահողն էր, նույն ջանասիրությամμ ձեռնամուխ եղավ դրա քայքայման գործին: Տոտալիտարիզմի նկատմամμ արշավանքը վերջինս սկսեց նրա խորհրդանիշներն «արմատախիլ» անելով, որոնցից ամենանշանավորը թերևս Լենինի արձանն էր` 1991թ. ապրիլի 13-ին: Արձանի տապալումը, որ խորհրդանշական կերպով վկայում է նախկին հասարակարգի խոցելի դարձած պատումի մասին, վերահաստատում է մեկ այլ պատում ներկայացնելու անհրաժեշտությունը: Ունենալով որոշակի պատմական սահմաններ, օգտագործման պայմաններ, սոցիալական μովանդակություն` նոր ներկայացվող պատումը ձգտում է դառնալ միֆ` հաստատելու նոր իշխանության անցումը և ներկայացնելու նոր հասարակության արժեքները: «Միֆ» μառը մարդու գիտակցության մեջ սովորաμար զուգորդվում է հորինվածքի, հեքիաթի հետ: Մենք սովորել ենք առասպելները համարել հորին-վածքներ, որոնք, իμր, շատ քիչ կապ ունեն իրականության հետ կամ էլ չունեն: Ժամանակակից մարդն իրեն համարում է μանական էակ, որը հեռու է միֆերից: Այն, որ ժամանակակից աշխարհը հարուստ չէ միֆերով, ճիշտ է համարում Միրչա Էլիադեն: Սակայն եզրակացնում է. «Անհատական ընկալման մակարդակով միֆը երμեք ամμողջովին չի անհետացել. այն հայտնվել է երազներում, ֆանտազիաներում, ժամանակակից մարդու ձգտումներում»: Նախնադարյան հասարակություններում միֆը եղել է հասարակական կյանքի, մշակույթի ճշմարիտ հիմքը3, իսկ ժամանակակից հասարակությունում միֆին շատ թե քիչ համարժեք է «կրթությունը»4: Սակայն կրթությունից μացի Մ. Էլիադեն նշում է ավելի ազդեցիկ միջոցներ, որոնց ազդեցությանը ենթարկվում է մարդը. դրանք արկածային պատմվածքների հերոսներն են, էկրանից սիրելի դարձած կերպարները և այլն: Ըստ տեսաμանի` միֆի հիմնական հատկանիշ-ներից է ողջ հասարակության համար «տիպական մոդելների ստեղծումը»: Диссертация посвящена изучению мифосоздания в армянской прессе в период с 1988 по 1995 годы. Целью данного исследования является анализ мифотворчества как важного фактора в формировании советско-армянской идеологии, а также роли мифов в укреплении позиций действующего правительства. Работа состоит из Введения, трех глав (с соответствующими подзаголовками), заключения и Библиографии. Во Введении обоснована теоретическая и практическая значимость проблемы, её актуальность, определены цель исследования и ее задачи. Здесь же представлены методологические основы работы и принципы, позволяющие обеспечить системный подход. В первой главе, (“Миф, и его место в истории культуры”), рассматривается феномен мифа, ход его исторического развития, представлены основные подходы и методы выдающихся теоретиков в этой области. В первой подглаве (“Миф: терминологическое и смысловое значение”) кратко представлены общие и теоретические аспекты мифа как культурного феномена. В следующей подглаве (“Миф: процесс развития по историческим этапам”) исследован пройденный путь мифа. В третьей подглаве (“Основные подходы и методы анализа мифа”) рассматриваются теоретические и методологические подходы в исследованиях мифосоздания. Для определения и правильного понимания мифов исследуемого периода были исследованы теории и методы, разработанные Э. Касирером, Р. Бартом, К. Юнгом, М. Элиаде и другими. Разработка упомянутого материала послужила основой для следующей подглавы данной диссертации (“Исследование исторического периода в контексте мифологии”). В этой части исследования рассматривается период 1988-1995 годов, который является особо важным периодом в истории армянского народа. This research is an attempt to study the creation of myth as the basis of the Soviet Armenian ideology and its nature, consider the myths aimed at helping the authorities to hold the power as well as to tackle the creation of myths in the present-day press. The thesis consists of the Introduction, three chapters with subsequent subchapters, Conclusions and Bibliography. The Introduction deals with the necessity of the scientific study of the issue and its novelty, the aim and object, methodological grounds and principles which enable to present the material in a systematized way. In the first chapter entitled ‘Myth and Its Place in the History of Culture’ the phenomenon of myth and its development through historical periods have been examined and the basic approaches and methods of the prominent theorists have been presented. The first subchapter entitled “The Myth: Its Terminological and Semantic Significance” deals with the history of the phenomenon and general view of its theoretical structure. The second subchapter ‘Historical Development of the Myth’ is an attempt to present a historical review of the myth. In the third subchapter ‘Main Methods and Approaches to Analyze the Myth’ there have been presented methodological and theoretical approaches to the issue. The theories and methods by E. Cassirer, R. Barthes, C. Jung, M. Eliade have been taken into consideration to reveal and to understand the myth. The aspects discussed in the chapters above have served as the basis for the subchapter “The Given Historical Period in the Context of Mythology” where the crucial period of 1988-1995 in the history of Armenia has been presented. The second chapter “The Destruction of Myths in the Press” is devoted to the destruction and reconstruction of the Soviet myth and it also discusses the issues revealed during the collision of the old and new myths. Various myths created and used by the press to orient social consciousness have been examined. This fact became especially apparent during Gorbachev’s Perestroika when the press tried to “modernize the soviet myth”. However, the “demythologization” of what was considered to be Soviet started exactly with the publicity policy offered by Perestroika.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Мифосоздание в современной армянской прессе (1988-1995 гг.). The creation of myths in contemporary Armenian press /1988-1995/.
    Uncontrolled Keywords: Саргсян Заруи Дживановна, Sargsyan Zaruhi J.
    Subjects: Literature
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 29 Jun 2016 15:34
    Last Modified: 13 Jan 2017 15:41
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/2885

    Actions (login required)

    View Item