Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Նորամուծությունների զարգացման սոցիալ-տնտեսական խնդիրները ՀՀ կազմակերպություններում

Բզնունի, Վարսենիկ Մանվելի (2015) Նորամուծությունների զարգացման սոցիալ-տնտեսական խնդիրները ՀՀ կազմակերպություններում. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1622Kb)
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (516Kb) | Preview

      Abstract

      Հասարակական և քաղաքական զարգացման ներկա փուլը նպաստում է նոր տիպի տնտեսության ձևավորմանը, որը հիմնված է տեխնոլոգիական և գիտատեխնիկական առաջընթացի վրա: 21-րդ դարում պետության կայուն և դինամիկ տնտեսական զարգացումը գրեթե անհնար է պատկերացնել առանց նորամուծական մոտեցումների կիրառման` ինչպես առանձին կազմակերպությունների, այնպես էլ ազգային տնտեսության մակարդակով: Նորամուծությունների ներդրումը նպաստում է որակական բարձր հատկանիշներով օժտված նոր արտադրանքի թողարկմանը, ինչը մեծապես կանխորոշում է շուկայում մրցակցային առավելությունների ձևավորումը: Հատկապես մրցակցության խորացման պայմաններում նորամուծական զարգացումը կազմակերպությունների համար ստեղծում է լայն հնարավորություններ շուկայում սեփական դիրքերի ամրապնդման համար: Այն հանդիսանում է ժամանակակից տնտեսության հիմնական գերակայություններից, որը յուրահատուկ խթան է գործարար ակտիվության համար և հիմնված է մտավոր կապիտալի ու արտադրության գործոնների նորովի համադրման վրա: Նորամուծական զարգացումը ոչ միայն տնտեսության մրցունակության հիմքն է, այլ նաև ստեղծում է պայմաններ անհատի բազմակողմանի դրսևորման համար` ստեղծագործական ինքնաիրացման և մարդկային կապիտալում ներդրումների իրականացման միջոցով: Նորամուծությունները հանդես են գալիս նաև որպես նոր որակի տնտեսական աճի ապահովման կարևոր միջոց և տնտեսության հիմնական շարժիչ ուժ: Նորամուծական տնտեսությունն էականորեն տարբերվում է ավանդականից և իրենից ներկայացնում է տնտեսական հարաբերությունների նոր տեսակ, որոնք ծագում են արտադրության գործընթացում` դրա մասնակիցների միջև: Զարգացման ներկա փուլում գիտությունը դարձել է կարևոր արտադրողական ուժ, ինչը ենթադրում է վերջինիս և տնտեսության սերտ փոխհամագործակցություն և գիտության նվաճումների առևտրայնացում: Գիտելիքի և տեղեկատվական ռեսուրսների լայնամասշտաբ օգտագործման արդյունքում ձևավորվում է զարգացման սկզբունքորեն նոր մոդել, որի արդյունավետ գործունեությունը կարող է ապահովվել միայն համապատասխան ինստիտուցիոնալ միջավայրի պայմաններում: Եթե նախկինում գլխավորը և որոշիչը արդյունաբերական կարողություններն ու ֆիզիկակական կապիտալն էին՝ զերծ սոցիալական և հոգևոր արժեքներից, ապա ներկայումս որպես այդպիսին հանդես է գալիս մարդկային կապիտալը: Այն, իր հերթին, ձևավորվում է որոշակի ինստիտուցիոնալ միջավայրում՝ իր վրա կրելով հասարակական բոլոր ինստիտուտների ազդեցությունը: Դա է պատճառը, որ զգալիորեն մեծ է հասարակական և սոցիալական պայմանների ազդեցությունը նորամուծական զարգացման վրա, ինչն անհրաժեշտ է առավելագույնս հաշվի առնել այդ ուղղությամբ համապատասխան մոտեցումների մշակման ժամանակ: Ժամանակից պայմաններում նորամուծական զարգացումը մրցակցային առավելությունների հիմքն է, որից օգտվում են ինչպես խոշոր կորպորացիաները, այնպես էլ փոքր և միջին ձեռնարկությունները: Միևնույն ժամանակ, նորամուծական զարգացումը պահանջում է սոցիալական գործոնների լիարժեք իրացում, ինչը հնարավոր է բարենպաստ ինստիտուցիոնալ միջավայրի առկայության դեպքում: Գիտելիքահենք տնտեսության կայացման արդի պայմաններում որոշակիորեն փոխվում են նորամուծական գործունեության կառավարնան ձևերն ու եղանակները, մշակվում են ժամանակակից գործիքներ ու մեխանիզմներ, ստեղծվում են նոր ինստիտուտներ և ներդրվում են կազմակերպությունների նորամուծական ակտիվության խթանման լծակներ: Դա, անշուշտ, պահանջում է նոր մոտեցում ցուցաբերել տնտեսության նորամուծական զարգացման հեռանկարների հանդեպ: Միջազգային ինտեգրացիոն հարաբերությունների զարգացման և մրցակցության խորացման ներկա պայմաններում նորամուծական զարգացման անհրաժեշտությունը Հայաստանի Հանրապետությունում առանձնակի կարևորություն է ստանում: Դա պահանջում է ստեղծագործ և գիտատար գործունեության խթանում՝ միտված նորամուծությունների արդյունավետ կիրառմանը: Հայաստանի Հանրապետությունում նորամուծական գործունեության առանձնահատկությունների բացահայտմանը դրա վրա ազդող բազմաբնույթ գործոնների գնահատմանը, դրանցով պայմանավորված հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը նվիրված վերջին տարիներին իրականացված հետազոտությունները զգալիորեն նպաստեցին տվյալ բնագավառում առկա հարաբերությունների կանոնակարգման և արդյունավետ կառավարման համար անհրաժեշտ մեթոդաբանական և մեթոդական հիմքերի ստեղծմանը։ Այդուհանդերձ ներկայումս խիստ արդիական են նորամուծական զարգացման պետական խթանման, համապատասխան ինստիտուցիոնալ միջավայրի ձևավորման, կլաստերների ստեղծման և զարգացման, փոքր և միջին ձեեռնարկություններում նորամուծությունների կիրառման հետ կապված հիմնախնդիրների համակողմանի վերլուծությանն ու լուծման մոտեցումների մշակմանն ուղղված հետազոտությունները: Ատենախոսությունը նվիրված է նշված հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը ինչով էլ պայմանավորված են թեմայի հրատապությունն ու արդիականությունը: Диссертация посвящена исследованию ключевых условий и предпосылок развития инноваций в организациях РА и выявлению возможностей их реализации в контексте задач развития социальных ценностей и наиболее полноценного освоения человеческого капитала.Эти задачи присущи организациям РА, что является следствием отсутствия комплексных механизмов и подходов реализуемых операций при принятии решений. В работе исследованы теоретико-методические задачи, относящиеся к современным особенностям инновационного развития, а также задачи о фундаментальной роли кластеров в контексте инновационного развития при условии сохранения приоритетной роли человеческого фактора. Изучено современное состояние инновационной деятельности и предпосылки ее развития в организациях РА. Определены основные направления инновационной деятельности малого и среднего предпринимательства (МСП) и обоснована необходимость осуществления государственной политики подержки в этой сфере. Представлены преумущества формирования кластера и разработана методика расчёта результата синергии инновационного капитала в рамках кластера. Основной целью диссертации является исследование ключевых условий и предпосылок развития инноваций в организациях РА и выявление возможностей их реализации в контексте задач развития социальных ценностей и наиболее полноценного освоения человеческого капитала. Исходя из намеченной цели, в работе поставлены и решены следующие задачи:рассмотрены основные положения теории инновационного развития в контексте институциональных экономических парадигм; выполнен анализ современных условий и особенностей развития инноваций; исследованы основные характеристики и особенности МСП в качестве объекта и субъекта инновационного развития; изучена современная роль и особенности системы мотивации человека в качестве инноватора и потребителя инноваций; изучены роль и назначение кластера в контексте инновационного развития; изучены подходы государственной поддержки инновационной деятельности на средних предприятиях и разработаны предложения по их улучшению; изучены методические основы оценки социально-экономической эффективности инновационного развития организаций; выявлены преимущества формирования инновационной деятельности МСП; разработаны теоретико-методические и практические положения оценки социально-экономической эффективности инновационного развития организаций в условиях кластеризации экономики. В результате проведённых теоретических исследований, анализа и научных обобщений получены следующие основные результаты, представляющие собой научную новизну. The dissertation is devoted to the investigation of key conditions and prerequisites for the development of the innovations in the organizations of Republic of Armenia and revealing the possibilities of their realization in the context of problems concerning the development of social values and a full realization of the human capital. These problems are typical for the Armenian organizations, caused by the lack of complex mechanisms and approaches to the procedures at making innovative decisions. The theoretical and methodical problems concerning to the up-to-date peculiarities of innovative development, the fundamental role of clusters in the context of innovative development under the condition of maintaining the prior role of human factor, the current situation in the innovative activity, and prerequisites for its development in the RA organizations are studied. The main directions of the innovative activity of the small and medium enterprises are defined and the necessity of the government support policy to that sphere is substantiated, as well as the advantages of forming innovation clusters are introduced. A method for calculating the synergy outcome and innovative capital in the frames of the cluster is developed. The main goal of the dissertation is to investigate the pivotal conditions and prerequisites for the innovative development, and to reveal the possibilities of their realization considered in the context of development of social values, and a maximally full realization of the human capital. To achieve the mentioned goal, the following tasks are set and solved in the dissertation: The main propositions of the innovative development theory are considered in the context of institutional economic paradigms. The modern conditions and peculiarities of the innovative development are analyzed. The main characteristics and peculiarities of SME as the object and subject of innovative development are investigated. The motivation system features, and the present-day role of human as an innovator and a consumer of innovations are considered. The role and importance of clusters in the context of innovative development are studied. The approaches to the government support to the innovative activity in the small and medium enterprises are studied, and proposals for their improvement are developed.The methodical fundamentals of evaluating the social and economic efficiency of the innovative development in organizations are studied.The advantages of forming innovation clusters at developing the innovative activity in small and medium enterprises are revealed.The theoretical , methodical and practical propositions for evaluating the social and economic efficiency of the innovative development in enterprises under the clustering conditions are developed.Based on the theoretical investigations, analyses, and scientific generalizations carried out in the dissertation, the following results and scientific novelty are obtained:

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Социально-экономические задачи развития инноваций в организациях РА. Social and economic problems of innovative developments in Armenian organizatrions.
      Uncontrolled Keywords: Бзнуни Варсеник Манвеловна, Bznuni Varsenik Manvel
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 11 Aug 2016 13:43
      Last Modified: 12 Aug 2016 09:27
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3072

      Actions (login required)

      View Item