Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ենթաստամոքսային գեղձի ձևաբանական փոփոխություններն առանց ճարպակալման և ճարպակալումով ուղեկցվող երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետի ժամանակ

Մարդանյան, Լուսինե Սուրենի (2015) Ենթաստամոքսային գեղձի ձևաբանական փոփոխություններն առանց ճարպակալման և ճարպակալումով ուղեկցվող երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետի ժամանակ. PhD thesis, Երեվանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (5Mb) | Preview
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (1719Kb)

      Abstract

      Շաքարային դիաբետը մարդկությանը հայտնի ամենահին հիվանդություններից է: Չնայած այս հանգամանքին, շաքարային դիաբետով, մասնավորապես երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետով պայմանավորված, հիվանդացությունը տարեցտարի աճում է: Այսպես, 2010 թվականի տվյալներով՝ դիաբետով հիվանդ էր 285 մլն մարդ, իսկ արդեն 2013 թվականին` 381 մլն մարդ: Կանխատեսվում է, որ 2030 թվականին այս ցուցանիշը կկրկնապատկվի [http://www.idf.org /media-events/ press-releases, 2011, diabetes-atlas-5th-edition]: Աճի բարձրացումը կապված է ուրբանիզացման, կենսակերպի փոփոխման և, այսպես կոչված «Արևմտյան ոճ-Western Style» դիետայի համատարած օգտագործման հետ [Wang J., Luben R., 2008]: Մեր հանրապետությունում նույնպես, երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետով պայմանավորված, հիվանդացությունը բարձր է և աճի միտումներ ունի: 2012 թվականին Հայաստանի Հանրապետության ընդհանուր բնակչության մեջ շաքարային դիաբետով գրանցված հիվանդների ընդհանուր թիվը կազմել է 61732, որը 100000 բնակչի հաշվով՝ կազմում է 2514.7 հիվանդ, իսկ արդեն 2014 թվականին այս ցուցանիշը հասել է 71955-ի [Վիճակագրական տարեգիրք, 2012, 2014]: Ինչպես շատ հիվանդություններ, այնպես էլ երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետը, ֆենոտիպորեն հետերոգեն է: Հաստատված է, որ շատ հիվանդությունների, այդ թվում նաև երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետի ֆենոտիպային հետերոգենության հիմքում ընկած է գենոտիպային հետերոգենությունը: Գենետիկորեն պայմանավորված հետերոգենությունն է բացատրում այն փաստը, որ ճարպակալումով անձանց մոտ միշտ չէ, որ զարգանում է շաքարային դիաբետ: Հաստատված է նաև այն փաստը, որ առանց ճարպակալման անձանց մոտ դիաբետով հիվանդանալու ռիսկը անհամեմատ ավելի բարձր է [Perry J.R., Voight B.F., 2012]: Եվ անկախ օբյեկտիվ կլինիկական հատկանիշներից, մասնավորապես անթրոպոմետրիկ ցուցիչներից, (մարմնի զանգվածի ինդեքս, գոտկագոտի/կոնքագոտի շրջագծերի հարաբերություն), հիվանդները դրսևորում են միևնույն` գերշաքարարյունային ախտանիշը [Jimoh K.A., Adediran O.S., 2009]: Սակայն հենց այս նույն հիպերգլիկեմիան տարբեր ֆենոտիպերի դեպքում պատճառ է դառնում տարբեր բարդությունների առաջացման [American Diabetes Association, 2012]: Այդ իսկ պատճառով կարևոր է առանձնացնել այս հետերոգենության տարբերակները` առավել նպատակաուղղված բուժում իրականացնելու համար: Ախտաձևաբանորեն կղզյակների վնասումն երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետի ժամանակ լինում է գլյուկո-, լիպոտոքսիկությամբ պայմանավորված ապոպտոզի [Butler Alexandra, 2003], պիրոպտոզի մեխանիզմներով [Bolormaa Vandanmagsar, 2011], բորբոքման շնորհիվ [Donath Marc Y., 2009], ամիլոիդային դեպոզիտների կուտակման հետևանքով [Jurgens Catherine A., 2011]: Գրականության մեջ չհաջողվեց գտնել տվյալներ, թե երկրորդ տիպի շաքարային դիաբետի ժամանակ, առանց ճարպակալման և ճարպակալմամբ ուղեկցվող ֆենոտիպերի պարագայում, այս ախտաբանական գործընթացներն ինչպիսի ինտենսիվությամբ են արտահայտված: Միևնու՞յնն է արդյոք պանկրեատիկ օղակի ախտահարման ձևաբանությունն «առանց ճարպակալում» և «ճարպակալում» ֆենոտիպերի պարագայում: Принятая классификация сахарного диабета второго типа не включает те фенотипически гетерогенные варианты, которые обусловлены антропометрическими показателями (индекс массы тела, соотношение окружности талии и таза). И поэтому, лечебные подходы недифференцированы, хотя индивидуализированы. Кроме того, в литературе мы не нашли четких данных, касающихся морфологическим изменениям панкреатического звена при сахарном диабете второго типа, сопровождающемся ожирением и без ожирения. Ввиду этих обстоятельств, сформировалась цель работы: у пациентов с сахарным диабетом второго типа, сопровождающемся ожирением и без ожирения, выявить характер и особенности структурных изменений в инкреторном и экскреторном аппарате поджелудочной железы с установлением корреляционной зависимости между морфологическими критериями и результатами клинического анализа. Для реализации поставленной цели были выдвинуты следующие задачи. Исследовать морфологические изменения панкреаса при сахарном диабете второго типа и в контрольной группе, разбивая их на подгруппы с ожирением и без ожирения. В этих же группах проводить анализ клинических данных. Выявить особенности морфологических изменений панкреаса при сахарном диабете второго типа, сопровождающемся ожирением и без ожирения. Исследовать закономерность между диабет ассоцированными морфологическими изменениями и клиническими данными. Материалы и методы: исследовано 99 случаев: 59-с диагнозом сахарный диабет и 40 случаев без диабета (контрольная группа). После предварительного анализа диагноз «сахарный диабет второго типа» количественно изменился (15,25% (9/59)). Анализ гистологических, клинических данных (а также статистический анализ) был проведен в следующих соотношениях: 50 случаев (n=50) с сахарным диабетом (n=27 случаев с ожирением и n=23 без ожирения) и 40 случаев без диабета (n=40) (n=18 с ожирением и n=22 без ожирения). Во всех случаях нами были исследованы ткани поджелудочной железы с применением гистологических и гистохимических методов (гематоксилин-эозин, окраска конго красным, окраска пикрофуксином по Ван Гизону, и алдегидом фуксином по Гомори с некоторыми модификациями). Все случаи были сняты камерой AmScope 3,1mpx. Это дало нам возможность провести морфометрический анализ. Статистический анализ данных был выполнен с использованием пакета QI Macros Excel 2007. В эндокринной части панкреаса были исследованы средние числа островков в 10 полях зрения, средние диаметры островков и средние числа эндокриноцитов, внутриостровковые воспаления и амилоидные поражения. Результаты: сравнительный анализ количественных параметров эндокринной части показал, что есть статистически достоверные различия между группой с диабетом и контрольной группой (p<0,05). Перцентильный анализ этих параметров показал, что для поддержки нормогликемии нужны как минимум 3 островка (в 10 полях зрения) с диаметром 0.2 мм и 30.95 эндокриноцитов в одном островке. Анализ внутриостровковых амилоидных пораженией показал, что накопление амилоидных депозитов ассоцировано с диабетом и с фенотипом (ожирение) (p<0,05). Внутриостровковое воспаление связано с диабетом и с фенотипом без ожирения (p<0,05). В экзокринной части панкреаса были исследованы следующие патологические процессы: фиброз (интра-, интерацинарный), амилоидные поражения стромальных компонентов, воспаление в строме, изменение протоков (состояние протокового эпителия-пролиферативный, атрофированный, дисрегенераторный), островковый неогенез, липоматоз и метаплазия экзокринной части по кишечному типу. Статистический анализ морфологических параметров экзокринной части выявил, что все патологические процессы связаны с диабетом (p<0,05), за исключением липоматоза (p>0,05). В клинических данных, взятых из историй болезней, амбулаторных карт и катамнеза, были исследованы: продолжительность диабета, проведенные гипогликемические мероприятия, причины смертей и средняя концентрация глюкозы в крови. Во всех случаях были учтены пол и возраст больного. Contemporary and adopted classification of type 2 diabetes mellitus (T2DM) doesn’t include phenotypical variants based on anthropometric measurements (waist/hip ratio, body mass index). That means treatment recommendations are not different for obese and nonе obese T2DM. Besides, literary data concerning pancreatic morphological peculiarities in different phenotypes of T2DM are not clear and still controversial. And so, we formulated aim of this study: to evaluate pancreatic exocrine and endocrine parts morphological changes in obese and none obese types of T2DM. For realization of this purpose, we have offered following issues: To investigate and compare the morphology of the pancreas in diabetic and control (without diabetes) groups by dividing them into obese and non obese subgroups. To analyse clinical data in all the groups. To reveal pancreatic morphological peculiarities in all the mentioned groups. To investigate correlations between investigated morphological and clinical data. Materials and methods- This is a retrospective, systematically randomized, case-control study. In this study we obtained human pancreatic tissue at autopsy from non diabetic subjects (as a control group), patients with type 2 diabetes. Potential cases were first identified by retrospective analysis of the clinical histories, which are registered in the «Armenia Republic Health Center». To be included, cases were required to have had a general medical examination, including at least one fasting blood glucose documented within the year before death and minimally two fixed blood glucose in a hospital before death. Potential subjects were divided into two main groups: subjects with diabetes and subjects without diabetes.Then each group was divided into obese and non obese subgroups according to waist/hip ratio data. At autopsy, we obtained pancreatic tissue from the preserved part of the tail, fixed in formaldehyde and embedded in paraffin for subsequent analysis. As a result, we obtained 99 cases. 9 cases were mainly excluded due to the morphological diagnosis– "chronic pancreatitis" and “type 1 diabetes mellitus”. The subsequent analysis was made by following proportions: 50 cases in the diabetic group (27 obese and 23 non obese cases) and 40 cases in the control group (18 obese and 22 non obese cases). In the endocrine part of the pancreas as quantitative morphological parameters we investigated (in 10 fields of view) mean amount, diameter, number of endocrinocytes of islets. As a morphological process, we evaluated intraislet amyloid depositions and intraislet inflammation. In the exocrine part of the pancreas we investigated intra and interacinar fibrosis, stromal inflammation, stromal components amyloid changes, ductal epithelium changes (proliferative, disregenerative, atrophic), lipomatosis and intestinal type metaplasia (formerly mucinous metaplasia) of the exocrine part of the tissue. Of the clinical data, we regarded the duration of diabetes, the mean concentration of glucose in blood, usage of hypoglycemic agents, cause of death, sex and age of subjects. For statistical analysis were used appropriate methods. A p value of 0.05 was considered to be significant. Results: analysis of quantitative morphological data has revealed, that in case of diabetes mellitus type 2, in both phenotypes, number of islets, diameter and amount of endocrinocytes decreased (p<0.05). For saving normoglycemia the pancreas needs minimally for 3 islets, 0.2mm diameter for an islet, and 30.95 endocrinocytes in each islet. The statistical analysis of morphological non parametric data has revealed that, intraislet amyloid deposition was associated with obese phenotype of T2DM (p<0.05). Severe intraislet inflammation was associated with non obese phenotype of T2DM (p<0.05). Testing of the exocrine part’s morphological data (fibrosis, ductal epithelium changes, intestinal type metaplasia, stromal components dystrophic changes) revealed that, there was statistical association between control and diabetic groups (p<0.05). Only for the pathological process - lipomatosis we failed to find associations. That means this process independent of the factors- T2DM and phenotype.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Морфологические изменения поджелудочной железы при сахарном диабете второго типа, сопровождающемся ожирением и диабете второго типа без ожирения. Pancreatic morphological changes in obese and nonе obese types of diabetes mellitus type 2.
      Uncontrolled Keywords: Марданян Лусине Суреновна, Mardanyan L.S.
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 11 Aug 2016 14:45
      Last Modified: 29 Aug 2016 13:04
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3074

      Actions (login required)

      View Item