Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Էվոլյուցիոն զարգացման տարբեր մակարդակներում գտնվող օրգանիզմների ինտեգրատիվ վիճակի առանձնահատկությունները

Ջաղինյան, Ալեքսանդր Վալերիի (2015) Էվոլյուցիոն զարգացման տարբեր մակարդակներում գտնվող օրգանիզմների ինտեգրատիվ վիճակի առանձնահատկությունները. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Լ. Ա. Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (5Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (477Kb)

      Abstract

      Исследования по поиску альтернативных методов оценки физиологического состояния биологических систем привели к разработке нового аппаратурного комплекса «Биоскоп» [Саркисян и др., 2002; Draayer et al., 2007], способного бесконтактно реагировать на приближение биологических систем (растения, лабораторные животные, люди). Прибор прост в конструкции, а принцип его работы основан на оценке интенсивности света, рассеянного в светонепроницаемой камере от датчика – стеклянной пластины, покрытой тонким непрозрачным материалом. При приближении неодушевленных предметов, имеющих температуру окружающей среды, показания аппаратуры не меняются. Однако уже с 5-6 м она реагирует на присутствие человека. Если в конструкции «Биоскопа» в качестве источника света используется обычная лампочка накаливания или светодиод, то приближение биологического объекта к нему приводит к изменению амплитуды регистрируемых сигналов. В случае лазерного источника света в показаниях аппаратуры возникают характерные осцилляции. Многочисленные контрольные эксперименты привели к заключению, что природа наблюдаемых явлений не связана с тепловыми, электромагнитными или другими известными каналами взаимодействий [Саркисян, 2008; Саркисян и др., 2015]. Достоверность и полная воспроизводимость результатов экспериментов с биологическими объектами привели к заключению о существовании феномена дистанционных воздействий живых систем на объекты окружающей среды. Конструктивная простота «Биоскопа» позволила провести исследования, которые привели к выявлению механизмов формирование сигналов аппаратуры [Sargsyan et al., 2010a] и пониманию природы наблюдаемых явлений [Sargsyan et al., 2010b; Sargsyan et al., 2014]. Вместе с тем проведенные исследования показали, что не только живые, но и все физические макроскопические системы способны дистанционно влиять на объекты окружающей среды [Sargsyan et. al., 2011]. При этом у биологических объектов этот феномен оказывается значительно более выраженным, чем у неживых систем. Дистанционные воздействия реализуются благодаря своеобразной полевой субстанции (аура), которая формируется вокруг всех макроскопических систем. Глазом ее не видно, поскольку по своим оптическим свойствам она аналогична известным в оптике фазовым объектам [Саркисян 2008]. В силу своей природы она влияет на состояние всех окружающих объектов, а ее выраженность определяется интегративными характеристиками целостного состояния рассматриваемой системы. Такая аура формируются и внутри макроскопической системы и может влиять на поведение всех атомов и молекул из которых она состоит [Саркисян и др., 2015]. Открытие неизвестных каналов взаимовлияний обычно приводит к появлению новых методических подходов при изучении закономерностей окружающего нас мира. Яркий тому пример – электрические и магнитные явления. Только в биологии их открытие привело к разработке и развитию различных электрофизиологических подходов изучения особенностей функционирования организма. «Биоскоп» является устройством, сигналы которого зависят от выраженности ауры исследуемой системы и отражают особенности ее целостного (интегративного) состояния. Проведенные исследования показали, что различные биологические объекты по-разному влияют на показания «Биоскопа». Учитывая возможную перспективу широкого использования комплекса «Биоскоп» для контроля интегративного состояния различных организмов представляется актуальным в качестве первого шага проведение исследований по определению нормативных значений показателей сигналов «Биоскопа» для различных биологических систем. Հետազոտություններն՝ ուղղված կենսաբանական համակարգերի ֆիզիոլոգիական վիճակի գնահատման համար այլընտրանքային մեթոդների հայտատմանը՝ հանգեցրին նոր «Բիոսկոպ» սարքային համալիրի մշակմանը: «Բիոսկոպը» ունակ է հեռահար կերպով արձագանքել կենսաբանական համակարգերի (բույսեր, լաբորատոր կենդանիներ, մարդիկ) մոտեցմանը։ Սարքն ունի պարզ կառուցվածք, իսկ նրա աշխատանքի սկզբունքը հիմնված է լույսի ինտենսիվության գնահատման վրա, որը ցրվում է անլուսաթափանց խցիկում տվիչից՝ ապակե թիթեղից, որը ծածկված է բարակ անթափանց նյութով: Շրջապատի միջավայրի ջերմաստիճան ունեցող անկենդան առարկաների մոտեցման դեպքում սարքի ցուցանիշները չեն փոխվում։ Սակայն, սկսած 5-6 մետրից այն արձագանքում է մարդու ներկայությանը։ Տարբեր կենսաբանական համակարգեր տարբեր կերպ են ազդում սարքի ցուցանիշների վրա: Անցկացված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ի տարբերություն սովորաբար կիրառվող սարքերի, «Բիոսկոպի» ազդանշանները արտացոլում են հետազոտվող համակարգի ամբողջական (ինտեգրատիվ) վիճակի առանձնահատկությունները: Ներկայացված հետազոտության գլխավոր նպատակն է հանդիսացել «Բիոսկոպի» կիրառման նպատակահարմարության և արդյունավետության ուսումնասիրությունը էվոլյուցիոն զարգացման տարբեր մակարդակներում գտնվող կենսաբանական համակարգերի՝ խխունջների, մողեսների, սպիտակ մկների, սպիտակ առնետների, մարդկանց և հավի սաղմերի ամբողջական վիճակի գնահատման ժամանակ, կախված օրվա ժամանակահատվածներից, սեռից, տարիքից և սաղմնային զարգացման ընթացքից: Գիտափորձերի արդյունքում հայտնաբերվեցին զգալի տարբերություններ սառնարյուն (խխունջներ, մողեսներ) և տաքարյուն (սպիտակ մկներ, սպիտակ առնետներ) կենդանիների ինտեգրատիվ ցուցանիշների արժեքներում: Բացահայտվել է, որ եթե սառնարյուն կենդանիների օրգանիզմի ինտեգրատիվ վիճակի ցուցանիշների արժեքները կախված օրվա ժամանակահատվածներից կտրուկ տարբերվում են, ապա տաքարյուն կենդանիների մոտ ցերեկային և գիշերային գրանցումների ժամանակ հայտնաբերված տարբերությունները հիմնականում աննշան են: Թեպետ, «Բիոսկոպի» ազդանշանների սպեկտրային բաշխումներում և միջպիկային BB - ինտերվալների ցածր հաճախականությունների տիրույթում բոլոր հետազոտված կենդանիների մոտ, կախված օրվա ժամանակահատվածից, սեռից և տարիքից դրսևորվել են նշանակալի տարբերություններ: Researches directed to find out alternative methods for assessing the physiological state of biological systems led to the development of new equipment complex "Bioscope" capable of non-contact responding at approach of biological systems (plants, laboratory animals, people). The device is simple in design and the principle of its operation is based on an assessment of the intensity of light scattered in light-tight chamber from the sensor - a glass plate coated with a thin opaque material. When inanimate objects having ambient temperature are approached the readings of the apparatus are unchanged. However, it reacts to the presence of humans at a distance of 5-6 m. Different biological systems differently affect the readings of the apparatus. The studies have shown that in contrast to the commonly used devices the signals of "Bioscope" represent integrative state of the investigated system. The main objective of the present study was to evaluate the feasibility and effectiveness of using "Bioscope" when registering a holistic (integrative) state of biological systems belonging to different levels of evolutionary development - snails, lizards, white mice, white rats, humans and chicken embryo, depending on time of day, gender, age and duration of embryonic development. The experiments revealed a significant difference in the values of integrative indicators of cold-blooded (snail, lizard) and warm (white mice and white rats) animals. It is shown that values of integrative state of the cold-blooded animals are very different depending on the time of day, while for a warm-blooded animals the differences are insignificant independently for the day and night registrations. For young and old mice it is shown a significant difference in the values of integrative indicators depending on their gender. It should be noted that in white rats, this dependence is practically absent. However, in all animals, depending on the time of day, age and gender revealed a significant difference in the spectral distribution of the "Bioscope" signals and in the low-frequency region of spectrum of interpeak BB-intervals. The experimental results lead to the conclusion that the signals of hardware complex "Bioscope" reflect the main features of differences of animals physiological state belonging to different levels of evolutionary development. At the same time it is shown the sensitivity of the "Bioscope" signals to the change of chacracter of organisms’ vital activity depending of their gender and age. Studies of human have shown that in the first age group (chlidren of 5 years) and fourth group (50-65 years), for the most integrative indicators there is no statistically significant difference for the people of different sexes. The most pronounced difference in the values of integrative indicators depending on sex takes place for the second age group (20-23 years). Boys and girls as young as 5 years old have not yet reached puberty, and in people over 50-60 years the sexual activity is reduced. Perhaps this can explain the absence of significant differences in the values of statistical indicators of "Bioscope" signals depending on the gender of these groups of subjects. At the same time, we know that people in the age of 20 years have the peak of somatic development, the peak of all kinds of sensitivity and the time of completion of the higher emotions including sexual. One might think that this is the reason for such a pronounced difference in the values of statistical indicators of "Bioscope signals for men and women in the second group of subjects.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Էվոլյուցիոն զարգացման տարբեր մակարդակներում գտնվող օրգանիզմների ինտեգրատիվ վիճակի առանձնահատկությունները: Features of integrative condition of the organisms of different levels of evolutionary development.
      Uncontrolled Keywords: Ջաղինյան Ալեքսանդր Վալերիի, Jaghinyan Aleksandr
      Subjects: Biology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 12 Aug 2016 09:57
      Last Modified: 12 Aug 2016 09:57
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3077

      Actions (login required)

      View Item