Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Տարբեր տեսակի շարժական պրոթեզների կիրառմամբ օրթոպեդիկ բուժման արդյունավետության համեմատական գնահատականը ըստ արյան ագրեգատային վիճակի ցուցանիշների

Մաթևոսյան, Դավիթ Վաչիկի (2015) Տարբեր տեսակի շարժական պրոթեզների կիրառմամբ օրթոպեդիկ բուժման արդյունավետության համեմատական գնահատականը ըստ արյան ագրեգատային վիճակի ցուցանիշների. PhD thesis, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1520Kb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (758Kb)

      Abstract

      Дефекты зубных рядов являются одной из самых распространенных патологий в общей структуре стоматологических заболеваний. По данным ВОЗ, ими страдают до 75 % населения в различных регионах земного шара (И.Н. Прокудин, 2007). В Армении в общей структуре болезней дефекты зубных рядов составляют от 40 до 75% (Мелкумов В.А., 2007; Киракосян В.П., 2009). Эффективность ортопедического лечения определяется в первую очередь технологическим уровнем. Этому способствуют значительные достижения в разработке эффективных методов лечения с использованием новейших технологий стоматологического материаловедения (Трезубов В.Н., 2003; Гончаров А.В., 2004; Bartzela T. et al., 2009). Однако, любой протез, будучи лечебным средством, одновременно выступает в полости рта как неадекватный раздражитель. Ткани протезного поля отвечают на это соответствующими реакциями, в основе развития которых лежат патогенетические механизмы, обусловленные как свойствами самого протеза, так и исходным состоянием тканей протезного ложа. Без комплексного учета всех этих факторов оценка клинической эффективности протезирования, равно как и частоты возможных осложнений не представляется возможным (Милова Е.В., 2007; Киракосян В.П., 2009; Насыров Р.Т., 2009; Grossi G.B. et al., 2007; Bartzela T. et al., 2009). Исходное состояние тканей пародонта в свою очередь определяется состоянием системы микроциркуляции (МЦ) и, в частности, расстройствами агрегатного состояния клеток крови (АСКК). Многочисленными исследователями показано, что расстройства АСКК играют ведущую роль в патогенезе самых различных заболеваний, во многом определяя клиническое течение и прогноз, ибо адекватное кровоснабжение тканей возможно лишь при сохранении нормальных физико-химических свойств крови (Чернух А.М. и соавт, 1984; Денисова Ю.Л., 2002; Воробьев П.А., 2004; Арутюнян А.Г., 2005; Ованесян И.Г., 2008; Кречина Е.К. и соавт., 2011 и мн. др.). В равной степени все вышеизложенное относится также и к расстройствам АСКК при ортопедическом протезировании (ОП). Поиск литературных данных показал, что работ, посвященных изучению нарушений АСКК при ОП практически не имеется. Между тем такие исследования позволят существенно расширить наши представления об ответных реакциях протезного ложа на такие искусственные раздражители, какими являются съемные протезы, что в свою очередь послужит научным обоснованием при разработке новых видов протезов. Анализ параметров АСКК при проведении ОП у больных с полной или частичной адентией позволит также в каждом конкретном клиническом случае прогнозировать возможные тромбогеморрагические осложнения в ближайшем и отдаленном реабилитационном периодах. Սույն հետազոտության նպատակն է հանդիսացել տարբեր շարժական պրոթեզների ուսումնասիրությունը ելնելով արյան բջիջների ագրեգատային վիճակների հատկություններից (ԱԲԱՎ)՝ գնահատելու համար լրիվ կամ մասնակի ադենտիայով հիվանդների օրթոպեդիկ բուժման արդյունավետությունը: Կատարվել է հեռանկարային վերահսկվող կլինիկական կոհորտային հետազոտություն (cohort studies)՝ զույգի ընտրության մեթոդի կիրառումով:Հետազոտության մեջ ներգրավվել են ատամնաշարի արատներով 200 հիվանդ, որոնք 2011-2014թթ. ստացել են օրթոպեդիկ բուժում «ՖեԴա» ստոմատոլոգիական կլինիկայում: Հիվանդներից 100-ի մոտ լրիվ երկրորդային ադենտիայի տեսակ էր և էլի 100-ը՝ մասնակի երկրորդային ադենտիայով: Հիվանդները բաժանվել են կլինիկական երկու խմբի: Առաջին հիմնական խումբը՝ 100 հիվանդներ, որոնց դեպքում իրականացվել է օրթոպեդիկ պրոթեզավորում լրիվ շարժական ատամնապրոթեզով և երկրորդ՝ ստուգիչ խումբը 100 հիվանդներով, որոնց դեպքում կատարվել է օրթոպեդիկ պրոթեզավորում մասնակի շարժական ատամնապրոթեզով: Երկրորդ խմբում առանձնացվել են երկու ենթախմբեր՝ 2ա – 50 հիվանդներ, որոնց օրթոպեդիկ պրոթեզավորման ժամանակ կիրառվել է թիթեղային ատամնապրոթեզ և 2բ ենթախումբը 50 հիվանդներով, որոնց օրթոպեդիկ պրոթեզավորման ժամանակ կիրառվել է մասնակի շարժական բյուգելային ատամնապրոթեզ:Տարբեր նյութերով պրոթեզների ազդեցությունը 2ա և 2բ ենթախմբերի վրա գնահատելու համար առանձնացվեցին ևս երկու ենթախմբեր՝ ըստ օգտագործված նյութի տեսակի (ակրիլ պլաստմասս և նեյլոն): Ա ենթախմբում ընդգրկվեց 20 հիվանդ, որոնց դեպքում կիրառվեց մասնակի շարժական թիթեղային պրոթեզ ակրիլային պլաստմասսից և Բ ենթախումբ 20 հիվանդներով, որոնց օրթոպեդիկ պրոթեզավորման ժամանակ կիրառվեց մասնակի շար¬ժական բյուգելային պրոթեզ: Բացի այս ենթախմբերից ձևավորվեց մի ենթախումբ ևս՝ Գ ենթախումբ 20 հիվանդով, որոնց օրթոպեդիկ պրոթեզավորման ժամանակ կիրառվեց մասնակի շարժական նեյլոնե ատամնապրոթեզ: Ըստ օրթոպեդիկ բուժման պլանի՝ նախատեսված էր հետազոտության երկու էտապ՝ մինչ օրթոպեդիկ պրոթեզավորման էտապ և օրթոպեդիկ պրոթեզավորումից մեկ ամիս հետո: Կատարված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ԱԲԱՎ-ի ցուցանիշները լրիվ և մասնակի ադենտիայով հիվանդների մոտ մինչ օրթոպեդիկ պրոթեզավորումը բարձր են նորմայից: Միաժամանակ, ԱԲԱՎ-ի ելային վիճակում կար տարրուղղվածություն: Այսպես, Էրիթրոցիտների ագրեգացիայի ԷԱ ցուցանիշները լրիվ ադենտիայով հիվանդների մոտ բարձր էին մասնակի ադենտիայով հիվանդների նույն ցուցանիշներից, ի տարբերություն տրոմբոցիտների ագրեգացիայի ՏԱ, որոնք գործնականում երկու խմբերում չէին տարբերվում: Այս ֆենոմենի բացատրությունը պետք է փնտրել ԷԱ-ի և ՏԱ-ի էթիոպաթոգենետիկ և կենսաքիմիական յուրահատկությունների մեջ: Այսպես, եթե ԷԱ-ի նախադրյալները առաջին հերթին համարվում են անոթներում արյան շրջանառության դանդաղումը և արյան ռեոլոգիական հատկությունների խանգարումները, ապա ՏԱ-ի զարգացման անհրաժեշտ պայմանը միկրոանոթների էնդոթելի վնասումն է և ադհեզիան: Հաշվի առնելով, որ երկրորդային ադենտիայի հիմնական պատճառը պարոդոնտիտն է, պուլպիտը, այսինքն, բորբոքային հիվանդությունները, որոնք առաջին հերթին տանում են բերանի խոռոչի միկրոշրջանառության խանգարումներին, արտերիոլների կոնստրիկցիային, վենուլների դիլատացիային և սլաջֆենոմենի զարգացմանը, միանգամից հասկանալի է դառնում, որ ԷԱ-ի խաթարումը որպես ատամների կորստի պատճառ ավելի արտահայտ¬ված ու տարածված բնույթ է կրում: Միաժամանակ, սլաջ-ֆենոմենի զարգացման ժամանակ, էրիթրոցիտների պրոագրեգատային կարողությունները տանում են տրոմբոցիտների ակտիվացման և ՏԱ-ի զարգացման: Պետք է հաշվի առնել նաև, որ ախտաբանական սինդրոմում ԷԱ և ՏԱ պրոցեսները հանդես են գալիս փոխկապակցված՝ միմյանց պոտենցելով և մեկի փոփոխությունը անխուսափելիորեն հանգեցնում է մյուսի ձևափոխմանը: Այսպիսով, կարելի է համարել, ադենտիայի այս կամ այն աստիճանի արտահայտ-վածության առաջնային պատասխանը ԷԱ-ի զարգացումն է, ինչը հետո «արատավոր շղթայով» տանում է ՏԱ-ի զարգացման: Մեր կողմից կատարված հետազո¬տությունները ցույց տվեցին նաև, որ օրթոպեդիկ պրոթեզավորման ժամանակ նկատվում է ԷԱ-ի զարգացում ինչպես լրիվ, այնպես էլ մասնակի ադենտիայով հիվանդների մոտ, երբ նույն ժամանակ ՏԱ-ի ցուցանիշները օրթոպեդիկ պրոթեզավորումից հետո գործնականում չէին տարբերվում ելային մակարդակից: Եվ վերջապես, ԱԲԱՎ-ի ցուցանիշները լրիվ և մասնակի ադենտիայով հիվանդների մոտ, օրթոպեդիկ պրոթեզավորումից հետո գործնականում միմյանցից չէին տարբերվում: Հետևապես, ԱԲԱՎ-ի խանգարումների առումով էական տարբերություններ պրոթեզավորման տեսակների՝ լրիվ շարժական, թե մասնակի ատամնապրոթեզ, չկային: Թիթեղային պրոթեզներով օրթոպեդիկ պրոթեզավորումից հետո ԷԱ-ի հատկությունները էականորեն բարձրանում են, ի տարբերություն բյուգելային պրոթեզների, ինչը վկայում է վերջիններիս ավելի բարենպաստ ազդեցությունը միկրոշրջանառության վիճակի վրա և հետևաբար, պարոդոնտի հյուսվածքի վրա: The main goal of our current research is to study the impact of various removable prosthesis on the state of aggregation properties of blood cells, for assessing the effectiveness of the orthopedic treatment among patients with partial or total edentia. A prospective clinical controlled cohort study was made, with the use of paired design. In the study 200 patients were included with dentition defects, that acquired orthopedic treatment during the period from 2011-2014 years, in the stomatological clinic «FeDa». Among them 100 patients were with total secondary edentia (TE) and 100 patients were with partial secondary edentia (PE). The patients were distributed into 2 clinical groups: 1st main group – 100 patients, that underwent orthopedic prosthesis (OP) with the use of fully removable dental prosthesis; 2nd control group – 100 patients, who underwent OP with the use of partially removable dental prosthesis. In the second group 2 subgroups were allocated: 2a – 50 patients, who underwent OP with the use of partially removable plate-type dental prosthesis and 2b – 50 patients, who underwent OP with the use of partially removable bugle dental prosthesis. To asses the effect of prosthesis made of different materials, in subgroups 2a and 2b of control group, two subgroups were identified, according to the type of the used material (acrylic plastic nylon): a) 20 patients, who underwent OP with the use of partially removable plate-type prosthesis with acrylic plastic; b) 20 patients, who underwent OP with the use of partially removable bugle prosthesis made of acrylic plastic. In addition to these subgroups another subgroup was extra formed: c) 20 patients, who underwent OP with the use of partially removable dental prosthesis with the use of nylon. 2 phase investigation was planned according to the protocol: 1st phase – before undergoing OP; 2nd phase – 1 month after undergoing OP. Our studies have shown, that the aggregative properties of blood cells (APBC) in patients with TE and PE before undergoing OP were slightly above the normal range. However, there were differing vectors in disorders of APBC in the initial state. The properties of erythrocyte aggregation (EA) in patients with TE were surpassing the date from patients with PA, in comparing with data regarding thrombocytes aggregation (TA), which were practically the same among both groups. The explanation to this phenomenon should be found in ethiopathogenetical and biochemical explanations of EA and TA processes. If the predictor of EA first of all is the slow velocity in microvessels and the distortion of rheological state of blood, in addition the most important condition for TA is the endothelial injury of microvessels and the contact of thrombocytes with microfibers of collagen (adhesion). Given that the main causes of secondary edentia is periodontitis, pulpitis, uncontrolled carries, i.e. inflammatory diseases, which primarily lead to violations of microcirculation in the oral cavity, particularly to lowering of the velocity of blood flow, constriction of arterioles and dilatation of venules, with sludge-phenomenon formation, it is clear that the amount of teeth that are lost, the distortion of EA becomes more widespread and pronounced in it's character. Meanwhile, with addition of sludge-phenomenon the pro-aggregation properties of erythrocytes, will lead to activation of thrombocytes and to TA. It should also be taken into account, that EA and TA in pathological syndromes act interconnected, patenting each other and a change of one of them inevitably leads to the transformation of another.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Տարբեր տեսակի շարժական պրոթեզների կիրառմամբ օրթոպեդիկ բուժման արդյունավետության համեմատական գնահատականը ըստ արյան ագրեգատային վիճակի ցուցանիշների: Comparative evaluation of orthopedic treatment using different type dentures on indicators blood aggregation.
      Uncontrolled Keywords: Մաթևոսյան Դավիթ Վաչիկի, Matevosyan Davit V.
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 12 Aug 2016 12:28
      Last Modified: 12 Aug 2016 12:28
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3079

      Actions (login required)

      View Item