Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հանրային տարածքների փոխակերպումները Երևանում

Մարգարյան, Լևոն Նիկոլի (2016) Հանրային տարածքների փոխակերպումները Երևանում. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (313Kb) | Preview

    Abstract

    Ուսումնասիրության բուն առարկան արդի փուլում շրջանառվող նորահայտ «հանրային տարածք» հասկացությունն է և վերջինիս շահարկումը ժամանակակից քաղաքային միջավայրում տեղի ունեցող սոցիալ-մշակութային կոնկրետ գործընթացներում: Դրան են նվիրված ատենախոսության առաջին և երրորդ գլուխները: Հետխորհրդային կամ արդի ժամանակահատվածում, պայմանավորված տնտեսակարգի և քաղաքական կարգի նոր մոդելների անցմամբ, Հայաստանում վերանայվեց նախկինում՝ գլխավորապես պետական-հասարակական համարվող սեփականությունը, ինչի հետևանքում դրա մի մասը օտարվեց և դարձավ առանձին ֆիզիկական կամ իրավական անձանց սեփականությունը: Մասնավորեցվող արդյունաբերական, սպասարկող ձեռարկությունների, կրթական, բնակելի և այլ տարածքների թվում հայտնվեցին նաև Խորհրդային շրջանում որպես հանգստի և ժամանցի գոտի ծառայող բացօդյա տարածքները՝ այգիները, պուրակները, բակերը, կամ դրանց մաս կազմող առանձին հատվածները, ինչը մասնակիորեն շարունակվում է նաև այսօր: Անկախության առաջին երկու տասնամյակներում նշված գործընթացը ընդգծված դիմադրության չէր արժանանում և բուռն բանավեճերի ու քննադատության առիթ չէր: Կարծես ամեն ինչ տեղի էր ունենում լռելայն կերպով և հասարակական անհասկանալի փոխհամաձայնությամբ: Սակայն, հատկապես 2010թ-ից սկսած, քաղաքացիական տարբեր խմբեր և միավորումներ ընդդիմանում են մասնավորեցմանը և, կարելի է ասել, հասարակական այդ տարածքների պահպանության համար մղվող պայքարը դառնում է հայաստանյան օրակարգային և առանցքային թեմաներից մեկը արդի շրջանում: Այդ պայքարի համտեքստում է, որ ասպարեզ է իջնում և շրջանառություն է ստանում «հանրային տարածք» հասկացությունը: Ուշագրավ է ոչ միայն այն, որ մեր երկրի և հատկապես Երևան քաղաքի պատմության մեջ հանրային տարածքների համար պայքարն, ըստ էության, հասարակական նոր երևույթ է: Հանրային տարածքների համար և նաև հանրային տարածքների օգտագործմամբ իրականացվող քաղաքացիական շարժումները և միջոցառումները՝ կազմակերպչական, գործառութային, կառուցվածքային և խորհրդանշանային տեսանկյուններից մեր իրականությունում նույնպես սոցիալ- մշակութային նորահայտ երևույթ են և կարիք ունեն ազգագրական ու մարդաբանական ուսումնասիրության: Ուսումնասիրության կարիք ունեն նաև արդի փուլում հասարակության սոցիալ-ժողովրդագրական կառուցվածքում և հասարակական ընկալումներում տեղի ունեցած այն փոփոխությունները, որոնք պայմանավորում են վերոհիշյալ գործընթացները: Так, на первом этапе , сама функция основного вида общественной территории городских населенных пунктов бронзового века и урартского периода, раскопанных на территории современного Еревана (Шенгавит, Эребуни, Тейшабаини) – религиозно- обрядовая, предполагающая наличие святилищ и религиозные и военные церемонии, посвященные богам войны (Эребуни, Тейшебаини). На втором этапе – в период Турецко-персидского владычества (XVв. – начало XIXв.), сама идея, объединяющая общественность – это торговля, а главная общественная территория – рынок-площадь, в центре которого расположены главные символы Рынка – большие и малые весы. Третий этап (вторая половина XIX в. – первая четверть XXв.) характеризуется наличием новых общественных территорий, которыми становятся бульвар (Колумбийский) и продолжающаяся из него улица (Астафян). Эти территории служат деятельности общественных властей, различным сферам искусства и обмену новостей и идей вокруг моды. Не случайно, что по соседству с Бульваром и Астафян расположены театры, клубы, книжные магазины, газетные киоски, а также многочисленные иные территории общественного досуга – кафе, чайные и др. Четвертый этап включает в себя советский период, когда не только проектировались многочисленные новые площади и скверы, но и устанавливалась сама их объединяющая идея – советский интернационализм. Во всех более-менее центральных общественных территориях устанавливались памятники, закреплявшие идеологию советского строя. В общественных территориях города исключались все виды коммуникаций, не соответствовавшие их номенклатурному определению. Учитывая это обстоятельство, советские общественные территории можно охарактеризовать как номенклатурные общественные территории. This thesis aims to study the historical evolution of the social-cultural transformations of the public spaces in the city of Yerevan. The history of Yerevan’s public spaces is divided into nine stages, considering the main functions and the ideas of unification by public spaces on each stage. Accordingly, in the first stage, in today’s territory of Yerevan the excavated urban inhabitations of Bronze and Urartian ages (Shengavit, Erebuni, Teishebaini) by the type of the public space, which is the square, with the main function being religious and sacral which assumes the presence of sanctuary of war gods/ Erebuni, Teishebaini/ dedicated to religious and war ceremonies.?? In the second stage, during the Turkish-Persian domination (XV- early XIX) the main concept uniting the public is the trade and the main public space is the market-square with the main symbols of the Market: big and small scales placed in the center. In the third stage (second half of XIX- XX first quarter) is described by the many new types of public spaces which are the boulevard (Kolumbiyskii) and its following avenue (Astafian). These areas serve for the activities of urban authorities and for exchanging the ideas and news about different spheres of art and fashion. It’s not surprising that across the Boulevard and Astafian Street, there are theaters, clubs, bookstores, newsstands and also numerous closed areas of public entertainment such as cafes, tearooms, etc. The fourth stage is the soviet period when many squares and parks are designed and defined by their precise functions, with rules of behavior and communication, basically defining the concept of unification as the soviet internationalism. In almost all central public spaces, monuments are erected to fix the ideology of the soviet public order. In the public spaces of the city, all of the non-nomenclatural ways of communication were excluded. Considering this aspect, the soviet public spaces can be defined as nomenclatural.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Трансформации публичных пространств г. Еревана. Transformations of public spaces of Yerevan.
    Uncontrolled Keywords: Маргарян Левон Николаевич, Margaryan Levon N.
    Subjects: History
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 30 Aug 2016 13:31
    Last Modified: 31 Aug 2016 11:31
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3317

    Actions (login required)

    View Item