Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

«Բաբելոն» հայալեզու ասորական պարբերականը որպես հայ-ասորական լեզվական համակեցության եզակի նմուշ

Հակոբյան, Արման Եղիշի (2016) «Բաբելոն» հայալեզու ասորական պարբերականը որպես հայ-ասորական լեզվական համակեցության եզակի նմուշ. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (228Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4080Kb) | Preview

      Abstract

      1917 թ. Բոստոնում խարբերդցի հայախոս ասորիները հիմնադրեցին «Ասորվոց Հնգյակ Ընկերություն» կազմակերպությունը, որը 1919-1921 թթ. հրատարակել է«Բաբելոն» հայալեզու պարբերականը: Lույս է տեսել 54 համար, որոնք, բացառու-թյամբ տպարանում պատրաստված տիտղոսագլուխների և տիտղոսաթերթերի, եղել են ձեռագիր և բազմացվել միմեոգրաֆիայի եղանակով: «Բաբելոնը» հրատա-րակել է ասորիների ազգային կյանքին վերաբերող բազմաբնույթ նյութեր և տա-րածել ԱՄՆ-ում և նախկին Օսմանյան կայսրության տարածքներում: Հայերենից բացի՝ պարբերականում ժամանակ առ ժամանակ զետեղվել են նյութեր ասորա-տառ և հայատառ թուրքերենով, ինչպես նաև անգլերենով: «Բաբելոնի» գրական հայերենում հաճախ հանդիպում են հայատառ ա-սորական բառեր և արտահայտություններ: Ատենախոսության հիմնական նպա-տակներն են ուսումնասիրել «Բաբելոնի» լեզվական ոճի այս հետաքրքրական դրսևորումը, վերլուծել ասորական լեզվանյութը որպես այդպիսին և հայերենի մեջ նրա ներհյուսման առանձնահատկությունները, նախ և առաջ՝ հայերենում սե-մական լեզվանյութի տառադարձության և ձևաբանական ու շարահյուսական «կլանման» առանձնահատկություններն ու օրինաչափությունները, ներկայացնել պարբերականի կառուցվածքը, վերհանել և լուսաբանել նրա ազգային-լեզվական արմատներն ու միջավայրը: Աշխատանքում ներկայացվող ընդհանուր հարցադրումները Ատենախոսության մեջ պարունակվող հիմնական հարցադրումներն են. ինչո՞ւ են գրական հայերենի մեջ հանդիպում մեծ թվով ասորաբանություններ (խոսքն այս պարագայում, բնականաբար, վաղ միջնադարում հայերեն ներթա-փանցած ասորական փոխառությունների մասին չէ), արդյո՞ք դրանք ներմուծվել են միտումնավոր, թե՞ արտահայտել են Խարբերդի ա-սորիների կենդանի խոսքը, արդյո՞ք Խարբերդի ասորիների խոսակցական լեզուն տարբերվել է քաղաքի հա-յերի խոսքից, և եթե այո՝ տեղի՞ն է արդյոք խոսել ասորիներին հատուկ «ենթալեզ-վի» մասին: Այս հարցադրումների պատասխանը գտնելը պահանջել է, բացի զուտ լեզվաբանական վերլուծությունից, տալ Խարբերդի և ընդհանրապես Արևմտյան Հայաստանի ասորիների քաղաքական և կրոնական կարգավիճակի, հոգևոր կյանքի, կրթական համակարգի ընդհանուր բնութագիրը` այդ թվում հատուկ կանգ առնելով ասորատառ հայերենի երևույթի վրա, որը «Բաբելոնի» հետ մեկ-տեղ հայախոս ասորիների մտավոր ժառանգության կարևորագույն մասն էДиссертация посвящена анализу армяноязычного журнала «Вавилон», из-дававшегося в 1919-1921 гг. в Бостоне (США) армяноязычными ассирийцами – вы-ходцами из города Харберд в Западной Армении. В литературный армянский язык журнала инкорпорировано более 160-ти лексических единиц классического сирий-ского языка, что является единственным известным случаем записи сирийского языка армянским письмом. Основной целью диссертации был поиск ответа на вопросы – каковы при-чины внедрения сирийского языкового материала в литературный армянский язык; являлось ли это своеобразным отражением предполагаемого специфического «жар-гона» армяноязычных ассирийцев Харберда, характеризовавшегося наличием си-рийских слов и выражений; каковы основные особенности передачи семитского языка (в данном случае – арамейского) посредством армянского алфавита. Журнал «Вавилон», являющийся единственным неармянским периоди-ческим изданием на армянском языке, не известен специалистам по истории ар-мянской периодики и не фигурирует ни в одном из наиболее полных перечней ар-мянских периодических изданий. Однако его внедрение в научный оборот важно не только с этой точки зрения, но и тем, что этот журнал является важнейшей сос-тавляющей духовно-интеллектуального наследия армяноязычных ассирийцев Хар-берда, «мир» которых был уничтожен в результате Геноцида армян 1915 г. На фоне той страшной национальной трагедии, которую ассирийский народ спустя сто лет после Геноцида снова переживает на своей исторической родине в результате бес-прецедентного обострения исламского радикализма, сохранение и изучение всех проявлений его национальной культуры и мысли приобретает особое значение. Диссертация состоит из введения, трёх глав, за-ключения, списка использованной литературы и источников и двух приложений. В введении представлены своевременность и значение затронутых в рабо-те тем, её структура, цель, основные поставленные вопросы, общий обзор использо-ванной литературы, история изучения вопроса. The dissertation contains analysis of the Armenian-language Babylon Assyrian periodical published in Boston (USA) in 1919-1921 by Armenian-speaking Assyrians of Kharberd, a city in Western Armenia. The Standard Armenian of the journal contains more than 160 lexical units of Classical Syriac, which provides the only known example of Syriac written in Armenian script. The main goal of the dissertation was to find answers to the following ques-tions: what are the reasons for the inclusion of Syriac elements in the literary Armenian language; was this the influence of a possible Armenian-Assyrian “slang” which might include Syriac words and expressions; what are the main principles of rendering a Semit-ic language (in this case – Aramaic) by the means of the Armenian alphabet? Babylon, which is the only non-Armenian periodical published in the Armeni-an language, is unknown to the scholars of the history of the Armenian press, and is not to be found in any of the major listings of Armenian periodicals. But bringing it into the spotlight of science is important not only for this reason, but also because it is a most valuable part of the cultural and intellectual heritage of the Kharberd Assyrians, whose “world” has been destroyed as a result of the Armenian Genocide of 1915. The terrible national tragedy that the Assyrian people experiences again in its own homeland because of the unprecedented rise of Islamic radicalism, one hundred years after the Genocide, gives a very special meaning and significance to the task of studying and preserving all manifestations of Assyrian heritage. The structure of the dissertation. The dissertation contains an introduction, three chapters, a conclusion, a bibliography and two addenda. The introduction addresses the timeliness and relevance of the topic, the struc-ture, objectives and main statements of the research, general survey of bibliography and sources, history of the research of the topic.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Армяноязычный ассирийский журнал «Вавилон» как уникальный образец армяно-сирийского языкового симбиоза. Babylon, an armenian-language assyrian periodical as a unique example of armenian-syriac linguistic symbiosis.
      Uncontrolled Keywords: Акопян Арман Угишевич, Akopian Arman
      Subjects: Linguistics
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 30 Aug 2016 14:02
      Last Modified: 06 Dec 2016 16:24
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3318

      Actions (login required)

      View Item