Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Անձի ինքնուրույնությունը և զարգացման ճգնաժամը պատանեկան տարիքում

Խաչատրյան, Զորակ Ռաֆիկի (2016) Անձի ինքնուրույնությունը և զարգացման ճգնաժամը պատանեկան տարիքում. PhD thesis, Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (25Mb)
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (5Mb) | Preview

      Abstract

      Ինքնուրույնությունը համարվում է հասարակության մեջ անձի արդյունավետ գործառումը, նրա բարեկեցությունն ապահովող կարևորագույն գործոններից մեկը (Է. Դեքի, Ռ. Ռայան և ուրիշներ), որը նաև անձի կյանքում կարևոր նշանակություն ունեցող պահանջմունք է, որի ֆրուստրացիան լուրջ հետևանքներ է ունենում անձի հոգեկան առողջության, զարգացման գործընթացի, սոցիալական հարմարման վրա։ Ինքնուրույնությունը հատուկ նշանակություն է ձեռք բերում հատկապես պատանեկան տարիքում։ Հոգեբուժության մեջ այս տարիքը հայտնի է որպես հոգեկան հիվանդությունների, ինքնասպանությունների կտրուկ աճի շրջան։ Նշված հանգամանքները խիստ հրատապ են դարձնում հետազոտությունը ոչ միայն զուտ գիտական, այլև կիրառական տեսանկյուններից` հոգեբանական խորհրդատվության, հոգեթերապիայի և հոգեբուժության ոլորտներում։ Ինքնուրույնության հիմնախնդիրը, ինչպես նաև պատանեկան տարիքը և ճգնաժամը չնայած իրենց կարևորությանը չափազանց աղոտ են հետազոտված թե տեսական և թե էմպիրիկական առումներով։ Խիստ աղոտ է հետազոտված ինքնուրույնության օնտոգենետիկ զարգացումը, ինքնուրույնության պահանջմունքի էությունը, դերն անձի կյանքում, ֆրուստրացիան և դրա հետևանքները։ Մինչև օրս անհասկանալի է մնում, թե որո՞նք են պատանեկան ճգնաժամի պատճառները, հոգեբանական մեխանիզմները, հանգուցալուծման առանձնահատկությունները, այն հանգամանքները, որոնք մեղմում կամ սրում են ճգնաժամը։ Այսօր դեռևս մշակված չեն զարգացման ճգնաժամերի ընդհանրապես և մասնավորապես պատանեկան ճգնաժամի պարագայում մանկավարժական և հոգեբանական աշխատանքների և հոգեթերապիայի ստրատեգիան և տակտիկան։ Հետազոտության օբյեկտը անձի ինքնուրույնությունը և պատանեկան ճգնաժամն է։ Հետազոտության առարկան Պատանեկան տարիքում ակտուալացած ինքնուրույնության պահանջմունքի և դրա բավարարման առանձնահատկությունների դերը պատանեկան ճգնաժամի առաջացման և ընթացքի գործում։ Հետազոտության նպատակը պարզել պատանեկան ճգնաժամը պայմանավորող զարգացման օրինաչափությունները, մասնավորապես այս տարիքում ակտուալացող ինքնուրույնության պահանջմունքի և դրա ֆրուստրացիայի դերը ճգնաժամի առաջացման գործում։ Самостоятельность является одним из важнейших характеристик личности обуславливающих качество ее жизни и эффективное функционированное в обществе. Самостоятельность является также фундаментальной потребностью личности, фрустрация которой серьезно влияет на психическое здоровье, социальную адаптацию и развитие личности. Особое значение имеет самостоятельность в юношеском возрасте. В психиатрии этот возраст характеризуется учащением психических заболеваний и суицидальных попыток. Все вышеуказанное делает тему исследования актуальной не только с научной, но и практической точки зрения. С другой стороны проблема самостоятельности, а также юношеский возраст и кризис недостаточно изучены как в теоретическом, так и практическом плане. Мало изучены такие проблемы как онтогенетическое развитие самостоятельности, сущность потребности в самостоятельности, причины, механизмы, течение и исход юношеского кризиса. До сих пор не разработана стратегия и тактика педагогических и психологических работ в период юношеского кризиса. Цель исследования - выявить закономерности развития, обусловливающие кризис юношеского возраста, в частности изучить роль стремления к самостоятельности в формировании этого кризиса. Гипотеза исследования - в процессе формирования юношеского кризиса важную роль играют объективные и субъективные трудности достижения самостоятельности и независимости, а также фрустрация потребности в самостоятельности. Научная новизна и теоретическая значимость исследования. В исследовании выявлена одна из важнейших факторов, обусловливающих кризис юношеского возраста – трудности достижения самостоятельности и фрустрация этой потребности. Выявлена, что острота течения юношеского кризиса во многом обусловлена уровнем фрустрации потребности в самостоятельности. Выявлены особенности онтогенетического развития самостоятельности и ее характеристики в юношеском возрасте. Описаны разные сферы самостоятельности (биологическая, психологическая, социальная, экономическая) . Описан комплекс симптомов юношеского кризиса и частота проявления разных симптомов. Independence is one of the person’s important characteristics, which determines the quality of the life and effective functioning in society. Independence is also a fundamental need of the person. Frustration of this need can have a serious impact on mental health, social adaptation and personal development. Independence is particularly important to a early adulthood. In psychiatry early adulthood is characterized by the increased frequency of mental illness and suicide attempts. The above-mentioned facts make the topic relevant not only scientifically, but also from a practical perspective. On the other hand, the problems of self-sufficiency, as well as the period of early adulthood and the crisis of this age are not studied enough and theoreticaly and from practical aspect. In particular, such issues as the development of independence in ontogeny, the essence of the need for independence, the causes, mechanisms, course and outcome of the crisis of early adulthood have been studied very little. It should also be noted, that still are not developed the strategy and tactics of pedagogical and psychological works during the period of early adulthood crisis. The purpose of the research is to identify the patterns of development, which determine the early adulthood crisis, in particular, to examine the role of actualized need for independence and its frustration in shaping this crisis. Research hypothesis. In the formation of the early adulthood crisis an important role are playing the objective and subjective difficulties in achieving autonomy and independence, as well as the frustration of the need for independence. Scientific novelty and theoretical significance of the research. This research has found one of the major factors contributing to the crisis of early adulthood -difficulties in achieving independence and frustration of the need for independence. The study revealed that the severity of early adult’s crisis is largely due to the level of frustration of the need for independence. The peculiarities of ontogenetic development of autonomy and its characteristics in early adulthood are described in the thesis. Different spheres of autonomy (biological, psychological, social, economic) are analized in the thesis. The research found the complex of the early adulthood crisis symptoms and the frequency of manifestations of different symptoms.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Самостоятельность личности и кризис развития в юношеском возрасте. Independence of personality and the developmental crisis of early adulthood.
      Uncontrolled Keywords: Хачатрян Зорак Рафикович, Khachatryan Zorak R.
      Subjects: Psychology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 01 Sep 2016 16:22
      Last Modified: 01 Sep 2016 16:22
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3336

      Actions (login required)

      View Item