Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ոչխարների մարսողական համակարգի պարազիտաֆաունան Հայաստանում

Ղազարյան, Վահե Սամվելի (2016) Ոչխարների մարսողական համակարգի պարազիտաֆաունան Հայաստանում. PhD thesis, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (24Mb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (424Kb) | Preview

      Abstract

      Գյուղատնտեսական կենդանիների ինվազիոն հիվանդությունները, ունենալով լայն տարածում, խոչընդոտում են ազգաբնակչությանը բարձրորակ և անվտանգ սննդով ապահովվումը: Հետևաբար ոլորտի գիտնականները պետք է շարունակեն հետազոտությունները և ստեղծեն այդ հիվանդությունների կանխարգելման ու դրանց դեմ պայքարի նոր միջոցներ: Վերոնշյալ հիվանդությունների շարքին են պատկանում ոչխարների մարսողական համակարգի պարազիտոզները, որոնք մեծ վնաս են պատճառում աշխարհի, այդ թվում՝ Հայաստանի գրեթե բոլոր ոչխարաբուծական տնտեսություններին: Աշխարհի մի շարք երկրներում գիտնականները բազմապիսի հետազոտություններ են կատարել կենդանիների մակաբուծային հիվանդությունների՝ անասնապահությանը հասցրած տնտեսական վնասի չափերը պարզելու նպատակով (Սվաճյան Պ.Կ., 1950, Հայաստանի Հանրապետությունում ոչխարների մարսողական համակարգի պարազիտաֆաունայի ուսումնասիրման համեմատաբար լայնամասշտաբ հետազոտություններ վերջին անգամ կատարվել են 1960-ականներին: Մինչ օրս մանրամասն ուսումնասիրված չէ ոչխարների մարսողական համակարգի մակաբույծների տեսակային կազմը, տարածվածությունը, ոչխարների վարակվածության առանձնահատկությունները՝ կախված կլիմաաշխարհագրա-կան գոտուց, տարվա եղանակից, կենդանիների տարիքից և սեռից: Բացակայում են հանրապետության տարածքում առավել հաճախ հանդիպող ոչխարների մարսողական համակարգի խառը ինվազիաների վերաբերյալ տվյալները: Սակավ տվյալներ կան արտաքին միջավայրի օբյեկտների, հատկապես՝ հողի, հելմինթների ձվերով, թրթուրներով և էյմերիաների սաղմնապարկերով աղտոտվածության, ինչպես նաև որոշ կենսահելմինթների միջանկյալ տերերի տարածվածության և բնական վարակվածության վերաբերյալ: Паразитарные болезни пищеварительного тракта овец имеют широкое распространение в Армении. В результате проведенных в 2012-2015гг. исследованний cреди различных возрастных групп овец нами были определены некоторые особенности зараженности животных трематодами, цестодами и нематодами пищеварительного тракта. Наряду с этим, выявлены наиболее часто встречаемые формы микстинвазий пищеварительного тракта овец. В общей сложности, трематодами пищеварительного тракта было инвазировано 58,1 % овец, а по климато-географическим зонам – 64,5 % - в горной зоне, 51,7 % – в предгорной зоне, 61,1 % - в равнинной зоне. Процент зараженности овец возбудителями Fasciola sp. составил 21,8; возбудителями Dicrocoelium sp. – 35,8; возбудителями Paramphitomum cervi - 5,3. Зараженность овец цестодами пищеварительного тракта в период исследованний составила 50,9 %, а по климатическо-географическим зонам – 52,2 % - в горной зоне, 52 - в предгорной зоне и 47,7 % - в равнинной зоне. Зараженность овец возбудителями Moniezia sp. составила 40,5 %; возбудителем Avitellina centripunktata – 13,8 %, а возбудителем Thysaniezia giardi – 0,86 %. Зараженность овец нематодами пищеварительного тракта составила 78,9 %, а по климатическо-географическим зонам – 82,8 % - в горной зоне, 71,25 - в предгорной зоне и 86,9 % - в равнинной зоне. Зараженность овец гельминтами Nematodirus sp. составила 35,4 %; гельминтами Bunostromum sp. – 25, гельминтами Trichostrongilus sp.- 21,9; гельминтами Haemonchus sp.- 32,8; гельминтами Chabertia sp. – 19,4; гельминтами Ostertagia sp. – 4,3; гельминтами Marshallagia sp. – 13, гельминтами Oesophagostomum sp. – 3,4; гельминтами Cooperia sp. – 6,25; а гельминтами Trichocephalus sp. – 21 %. Зараженность овец эймериями составила 85,8 %, а по климатическо-географическим зонам – 84,7 % - в горной зоне, 84 – в предгорной и 89,6 % - в равнинной зонах. Овцы, у которых были обнаружены микстинвазии, составили 88,4 %; при чем в возрастной группе 0-6 месяцев количество ягнят с микстинвазиями составило 79,2 %, в возрастной группе овец 6-12 месяцев - 93,2; в возрастной группе овец 12-24 месяцев - 90,5; а в возрастной группе овец старше 24 месяцев - 87,7 %. Моноинвазии были обнаружены у 5,4 % овец, при чем, в основном, у ягнят до их выгона на пастбище. Инвазия паразитами пищеварительного тракта наиболее часто встречается у овец возрастной группы 6-12 месяцев (97,15 %), за ней следует возрастная группа овец 12-24 месяцев, затем 0-6 месяцев и возрастная группа овец старше 24 месяцев (соответственно 95,8; 89,8 и 89,5 %). Согласно исследованиям по климато-географическим зонам, в равнинной зоне паразитами пищеварительного тракта было заражено 97,3 % овец, в горной и предгорной зонах - соответственно 94,4 и 91 %. The gastrointestinal parasitic diseases are common among the sheep in Armenia. As a result of investigations conducted in 2012-2015 we revealed the specificities of infestation of the sheep of different age groups with gastrointestinal Trematoda, Cestoda and Nematoda. Besides, we found out the prevalent forms of the sheep’s gastrointestinal mixed infestations. In general, the sheep, infested with the gastrointestinal Trematoda made up 58.1 %. As for the results on the geographical-climatic zones their number in the mountain zone made up 64.5 %, in the sub-mountain zone – 51.7, and in the valley zone – 61.1 %. The percentage of the sheep, infested by Fasciola sp. causative agents made up 21.8, by Dicrocoelium sp. causative agents – 35.8; by Paramphitomum cervi causative agents - 5.3. The sheep infested with the gastrointestinal Cestoda within the research period made up 50.9 %. and by the climatic-geographical zones, 52.2 % - in the mountain zone, 52 – in the sub-mountain zone and 47.7 % - in the valley zone. The infestation of the sheep by Moniezia sp. causative agents made up 40.5%; by Avitellina centripunktata causative agents – 13.8 %, and by Thysaniezia giardi causative agents – 0.86 %. The infestation of the sheep by the gastrointestinal Nematoda made up 78.9 %, as for the geographical-climatic zones, in the mountain zone – 82.8 %, in the sub-mountain zone - 71.25, and in the valley zone – 86.9 %. The infestation of the sheep by the Nematodirus sp. helminthes made up 35.4 %; by the Bunostromum sp. helminthes – 25, by the Trichostrongilus sp. helminthes – 21.9, by the Haemonchus sp. helminthes – 32.8, by the Chabertia sp. helminthes – 19.4; by the Ostertagia sp. helminthes – 4.3, by the Marshallagia sp. helminthes – 13, by the Oesophagostomum sp. helminthes – 3.4; by the Cooperia sp. helminthes – 6.25; and by the Trichocephalus sp. helminthes – 21 %. The infestation of the sheep by the Eimeria made up 85.8 %. As for the results on the climatic-geographical zones, in the mountain zone it made up 84.7 %, 84 – in the sub-mountain zone, and 89.6 % in the valley zone. The sheep with the disclosed mixed infestations made up 88.4 %, at that in the age group of 0-6 months the number of lambs with mixed infestations made up 79.2 %, in the age group of sheep of 6-12 months – 93.2, in the age group of sheep of 12-24 months – 90.5; and in the age group of sheep of over 24 months – 87.7 %. The mono-infestations were disclosed in 5.4 % sheep, at that, mostly in the lambs before driving them out to the pasture. The infestation by the gastrointestinal parasites was more prevalent among the age group of sheep of 6-12 months (97.15 %), followed by the age group of sheep of 12-24 months, then in the age group of 0-6 months and age group of sheep over 24 months ( 95.8; 89.8 and 89.5 %, respectively). According to the research by the climatic-geographical zones, in the valley zone 97.3 % sheep was infected by the gastrointestinal parasites, 94.4 and 91% sheep - in the mountain and sub-mountain zones, respectively.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Паразитофауна пищеварительной системы овец в Армении. Sheep’s gastrointestinal parasite fauna in Armenia.
      Uncontrolled Keywords: Казарян Ваге Самвелович, Ghazaryan Vahe
      Subjects: Veterinary
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 02 Sep 2016 13:29
      Last Modified: 02 Sep 2016 13:29
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3343

      Actions (login required)

      View Item