Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Դդմի պտուղների կենսաքիմիական և քիմիկոտեխնոլոգիական գնահատականը՝ կախված սորտային առանձնահատկություններից ու պահպանման ժամկետներից

Կարապետյան, Աննա Սերժիկի (2016) Դդմի պտուղների կենսաքիմիական և քիմիկոտեխնոլոգիական գնահատականը՝ կախված սորտային առանձնահատկություններից ու պահպանման ժամկետներից. PhD thesis, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (22Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Ամբողջ աշխարհում գնալով մեծանում է դդմի մշակության հետաքրքրությունը: Դդումը բազմակողմանի նշանակության մշակաբույս է և լայնորեն օգտագործվում է պահածոների, հրուշակեղենի, դեղագործական արդյունաբերության, մանկական եւ դիետիկ սննդի արտադրության մեջ: Այն հարուստ է վիտամիններով, կենսաբանական ակտիվ նյութերով, միկրոտարրերով, հանքային աղերով և համարվում է դյուրամարս սնունդ (Сидорова, Щегорец, Кузин, 2012): Չնայած նրան որ, դդումը բարձրարժեք մշակաբույս է, այն քիչ է օգտագործվում ազգաբնակչության կողմից: Վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում ստեղծվել և շրջանացվել են դդմի տեղական մի քանի սորտեր: Սակայն դդմի մշակությունը և օգտագործումը Հայաստանի Հանրապետությունում այնքան տարածված չէ, որքան մյուս մշակաբույսերինը: Այս մշակաբույսի ուղղությամբ կատարվել են միայն օրգանոլեպտիկ ուսումնասիրություններ՝ պտղի ձևը, զանգվածը, գունավորումը և այլն, որոշվել են ըստ սորտերի վեգետացիայի տևողությունները, բերքատվության մակարդակը: Սակայն չեն կատարվել ուսումնասիրություններ դդումի որակական ցուցանիշների փոփոխության վերաբերյալ՝ կախված տեսակային և սորտային առանձնահատկություններից, պահպանման ժամկետներից, ինչպես նաև վերամշակումից: Հետազոտության նպատակն ու խնդիրները: Հաշվի առնելով վերը նշվածը, հետազոտության նպատակն է եղել ուսումնասիրել և գնահատել դդմի տարբեր տեսակներին պատկանող տեղական և ներմուծված սորտերի ագրոկենսաբանական, կենսաքիմիական և քիմիկոտեխնոլոգիական առանձնահատկությունները և ընտրել դրանցից լավագույնները արտադրության մեջ ներդնելու համար: Համաձայն առաջադրված նպատակի, երևան են եկել հետևյալ խնդիրները՝ ուսումնասիրել դդմի տեղական և ներմուծված սորտերի աճման ու զարգացման առանձնահատկությունները, գնահատել հետազոտվող սորտերը ըստ ագրոկենսաբանական հատկանիշների, գնահատել հետազոտվող սորտերը ըստ քիմիկոտեխնոլոգիական հատկանիշների, գնահատել հետազոտվող սորտերը ըստ որակական հատկանիշների, կախված պահպանման ժամկետներից, կատարել թարմ պտուղների և վերամշակված խյուսի կենսաքիմիական անալիզներ որոշել պտուղների պիտանիության ժամկետները վերամշակող արտադրության համար ընտրել կարոտինի, շաքարների և չոր նյութերի բարձր պարունակությամբ սորտեր, առաձնացնել լավագույն սորտերը, պարզել դրանց տնտեսական արդյունավետությունը, պահպանման լավագույն ժամկետները և առաջարկել արտադրությանը: Тыква, являясь ценной культурой. По содержанию целебных веществ тыква превосходит многие другие овощи. В мякоти плодов содержатся сахара, соли калия, кальция, магния, фосфора,. В большом количестве содержится железо, которое необходимо для процессов кроветворения. В Армении тыква известна с древних времен. В последние годы в Научном центре овоще-бахчевых и технических культур МСХ РА созданы и районированы несколько сортов тыквы, что и послужило примером для возрастания интереса к выращиванию этой культуры. Однако, в Армении площади выращивания тыквы не столь велики как при других культурах. В области этой культуры не были проведены исследования по изучению изменения качественных признаков плодов в зависимости от видовых и сортовых особенностей, сроков хранения и переработки. Целью настоящей работы было изучение агробиологических, биохимических и химико-технологических особенностей местных и интродуцированных сортообразцов тыквы. Опыты проводили в Научном центре овоще-бахчевых и технических культур МСХ РА в течение 2011-2014 гг. Материалом исследований являлись 8 сортообразцов тыквы местной и зарубежной селекции; 4 мускатные – «Беркануш», «Меграддум», «Сапорик», «Прикубанская», 2 крупноплодные – «Арарати вардагуйн» и «Прикорневая» и 2 твердокорые – «Биг Макс» и «Смол шугар». Стандартами служили местные сорта «Беркануш» и «Арарати вардагуйн». Исследуемые сортообразцы изучали по общепринятым методикам. В период вегетации проводили фенологические наблюдения. Сортообразцы оценивали по биоморфологическим и хозяйственно-ценным признакам. Проводили описание плодов по форме, окраске и средней массе. Отбор плодов и их подготовка для лабораторных анализов проводили по Госту 7975-68. Для лабораторных исследований отбирали по 2-3 плода тыквы от каждого сорта. Подготовку тыквенного пюре осуществляли по методу Скрипникова. Изучался химический состав плодов: содержание сухих веществ определяли рефрактометром, общие сахара – по методу Бертрана, аскорбиновую кислоту – по Мурри, титруемую кислотность – титрованием раствором 0.1Н щелочи и каротин – колориметрическим методом. Учет урожая разработан методом математического анализа. Проведенные исследования во время вегетации показали, что изучаемые сорта отличались друг от друга биоморфологическими, фенологическими и биохимическими показателями. Pumpkin is a valuable culture. According to the content of medicinal substances pumpkin surpasses many other vegetables. The pumpkin fruits contain sugar, potassium, calcium, magnesium, phosphorus, the great quantity of iron, which is necessary for blood formation processes. Pumpkin is known in Armenia since ancient ages. In last years, there were created and zoned several varieties of pumpkin in the Scientific Center of vegetable and industrial crops under the Ministry of Agriculture of Republic of Armenia.Which is conduced to the increasing interest in the cultivation of this crop. However, the growing areas of pumpkin are not as great as the other cultures in Armenia. In the field of pumpkin have not been conducted studies of the changes in qualitative characteristics of fruits, depending on species and varietal characteristics, terms of storage and processing. In order to study agro-biological, biochemical and chemical-technological features local and introduced varieties of pumpkin, has been conducted a series of studies. In order to study agro-biological, biochemical and chemical-technological features local and introduced varieties of pumpkin, have been conducted a series of studies. In 2011-2014, experiments have been taken in the Scientific Center of vegetable and industrial crops of Ministry of Agriculture of RA . The materials of the study were 8 varieties of pumpkin: C. moshchata, C. maxima and C. pepo, from which 4 were introduced and 4 local. The control samples were local varieties Berkanush and Ararati vardaguyn. The specimens were studied by standard methods. During the growing season, phenological observations have been made. The specimens was evaluated by biomorphological, economically - valuable traits. We carried out the description of the fruit (shape, color, average weight of the fruit). The selection of fruits and their preparation for laboratory analyzes were carried out in accordance with GOST 7975-68. For the study were selected 2-3 fruit pumpkin for each variety. Preparing pumpkin puree was conducted by the method of Skripnikov. Biochemical studies were performed by standard methods:

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Биохимическая и химико-технологическая оценка плодов тыквы в зависимости от сортовых особенностей и сроков хранения. Biochemical and chemical-engineering assessment of pumpkin fruits, depending on the varietal characteristics and periods of storage.
      Uncontrolled Keywords: Карапетян Анна Сержиковна, Karapetyan Anna
      Subjects: Agriculture
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 05 Sep 2016 14:14
      Last Modified: 05 Sep 2016 14:14
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3354

      Actions (login required)

      View Item