Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի արարման բայերի իմաստաբանական վերլուծություն

Վահանյան, Արմինե Գրիգորի (2014) Հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի արարման բայերի իմաստաբանական վերլուծություն. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (237Kb) | Preview

    Abstract

    Ատենախոսությունը նվիրված է հայերենի, անգլերենի և ռուսերենի արարման բայերի1 իմաստաբանական վերլուծությանը: Լեզվաբանության մեջ ներկայումս գերիշխող ճանաչողական ուղղությունը թույլ է տալիս դիտարկել լեզվական խնդիրները մարդակենտրոն հայեցակարգի տեսանկյունից` բացահայտելով լեզվական միավորների տարատեսակ առանձնահատկություններ, որոնք էական նշանակություն ունեն էլեկտրոնային բառադարանների, կորպուսների մշակման ու ստեղծման համար։ Հետազոտության առարկան է արարման հասկացույթը հայերենում, անգլերենում և ռուսերենում: Կապված լինելով մարդու կենսագործունեության հետ` արարման հասկացույթը կարելի է համարել մշակութաբանական կոնստանտ, ինչպես նաև լեզվական ընդհանրույթ: Ենթադրվում է, որ յուրաքանչյուր երևույթի լեզվականացում ուրույն ձևով է իրագործվում տարբեր կառուցվածք ունեցող և նույնիսկ ցեղակցական առումով մոտ լեզուներում: Սույն հետազոտությունը կատարվել է նշված լեզուների բայական նյութի հիման վրա: Վ. Վինոգրադովը նշում է. Բայն ամենաբարդ, ամենաընդգրկուն քերականական կարգն է: Խոսքի մասերի մյուս բոլոր կարգերի համեմատ՝ այն առավել կառուցողական է:2 Սույն ատենախոսության առարկա են արարման հասկացույթով կապված համանուն բայական խմբերը հայերենում, անգլերենում և ռուսերենում: Բառարանային համատարած ընտրանքի սկզբունքով դուրս է բերվել արարում հասկացույթն անվանակարգող հայերեն մոտ 140, անգլերեն 120 և ռուսերեն 110 բայ: Ընտրված բայերն արարում են ցույց տալիս իրենց ուղիղ և փոխաբերական իմաստներով, դրանց շարքում առկա են ոճական նշույթավորվածություն և տարբեր հաճախականություն ունեցող բայեր, որոնց դիտարկումն արարման բայերի շարքում անհրաժեշտ է ուսումնասիրվող նյութը հնարավորինս ամբողջական ներկայացնելու և քննելու առումով: Ատենախոսության ծավալային նկատառումներից ելնելով` առանձին քննության չեն ենթարկվել հարադիր բայերը և բառաբարդման միջոցով կազմված բայերը, սակայն դրանց մասին որոշակի դիտարկումներ ևս արվում են: Диссертация посвящена сравнительно-сопоставительному анализу семантических особенностей глаголов созидания в армянском, английском и русском языках с целью выявления определенных лингвистических универсалий и партикулярий. Актуальность работы обусловлена необходимостью проведения типологических исследований глаголов созидания в армянском, английском и русском языках в связи с отсутствием таковых, а также изучения специфики формирования семантической модели глаголов данной ЛСГ и выявления общих принципов категоризации на примере исследуемых глаголов сравниваемых языков. Основная цель работы - семантический анализ глаголов созидания армянского языка в сопоставлении с английским и русским, их сопоставительное изучение с точки зрения актуализируемых релевантных семантических компонентов, а также основных деривационных моделей и комбинаторных характеристик. Предметом данного исследования являются 140, 120 и 110 глаголов созидания в армянском, английском и русском языках, объединенных одноименным концептом и набранных в результате сплошной выборки из толковых словарей исследуемых языков. Научная новизна исследования. В диссертационной работе впервые исследуется ЛСГ глаголов созидания армянского языка в сопоставлении с английским и русским. Описываются семантические особенности, свойственные исследуемым глаголам, а также их словообразовательные возможности и общие свойства комбинаторики. Выявление семантических особенностей глаголов исследуемой ЛСГ армянского языка в сопоставлении с английским и русским, изучение их семантики посредством определения свойственных данным глаголам семантических компонентов. Изучение комбинаторных свойств глаголов созидания в исследуемых языках. Исследование и сопоставление словообразовательных моделей глаголов созидания сравниваемых языков с последующим выявлением общих и отличных черт. The current thesis is focused on the analysis of semantic peculiarities of verbs of creation in the Armenian, English and Russian languages and aims at identifying certain linguistic universals and particularities in them. The concept of "Creation" is found among universal cognitive and cultural concepts which have the same references but often different implications and perception in different languages. The necessity of further typological research and the absence of such, namely, in the field of verbs of creation in Armenian, English and Russian made it actual and essential to take up this research. The lexical-semantic analysis in the research is based on 140 Armenian, 120 English and 110 Russian verbs of creation extracted from Armenian, English and Russian dictionaries. The uniqueness of the work is due to the lack of typological studies in verbs of creation in Armenian, English and Russian. For the first time the study of the verbs under investigation aims at identifying common principles of their categorization in the compared languages. The work focuses on the semantic and lexical analysis of verbs of creation in Armenian as compared to those in English and Russian. It also aims at studying them in terms of actualized relevant semantic components, their major derivational patterns and combining characteristics. To identify the semantic peculiarities of the given LSG of verbs of creation in Armenian in comparison with English and Russian; to investigate semantics of data by defining the semantic components that characterize the given verbs. To study the combining valency of verbs of creation in Armenian in comparison with those in English and Russian. To investigate and compare the derivational patterns of verbs of creation and reveal their similar and distinctive features in the three languages.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Семантический анализ глаголов созидания в армянском, английском и русском языках. Semantic analysis of verbs of creation in armenian, english and russian.
    Uncontrolled Keywords: Ваганян Армине Григорьевна, Vahanyan Armine G.
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 07 Sep 2016 12:07
    Last Modified: 13 Sep 2016 12:55
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3376

    Actions (login required)

    View Item