Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Ռազմական ոլորտի լեզվի առանձնահատկությունները հայերենում

Խաչատրյան, Լևոն Ժիրայրի (2014) Ռազմական ոլորտի լեզվի առանձնահատկությունները հայերենում. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (296Kb) | Preview

    Abstract

    Բանակը յուրաքանչյուր ժողովրդի համար կարևորագույն օղակ է, նրա գոյատևման հիմնական երաշխավորներից մեկը: Պետություն չունեցող ազգերը չունեն նաև կանոնավոր μանակ, և μանակի μացակայության հանգամանքը μնականաμար դանդաղեցնում է պատմական տվյալ փուլում ռազմական ոլորտի լեզվի զարգացման գործընթացը: Թերևս հայոց պետականության 700-ամյա μացակայությունն է պատճառը, որ ռազմական լեզվագիտությունը, զինվորական ոլորտի լեզվի ուսումնասիրությունը, ընդհանրապես ռազմական ոլորտի լեզուն զարգացում չեն ապրել, և, չնայած ռազմական ոլորտի լեզվի քննության տեսական ու գործնական կարևոր նշանակությանը, այդ թեմայով ծավալուն աշխատություններ հայագիտության մեջ չկան. հրատարակվել են միայն մի քանի ռազմական μառարաններ: Սրանով պայմանավորված՝ քննության նյութ ենք դարձրել ռազմական ոլորտի լեզվի առանձնահատկությունները հայերենում: Ատենախոսության նպատակը և խնդիրները: Մեր նպատակն է համակարգված և հնարավորինս ամμողջական ներկայացնել ռազմական ոլորտի լեզվի առանձնահատկությունները՝ կատարելով μառապաշարային և քերականական իրողությունների քննություն: Ատենախոսության մեջ առաջադրվել են հետևյալ խնդիրները. ա) Ուսումնասիրել ռազմական ոլորտի լեզուն, դրա զարգացման օրինաչափությունները տարμեր ժամանակաշրջաններում: Ներկայացնել ռազմական ոլորտի թե՛ համագործածական և թե՛ ոչ գործուն μառաշերտերը` անդրադառնալով հնաμանություններին, փոխառություններին, նորաμանություններին, հարանուններին ու համանուններին, վերլուծել ռազմական ոլորտի μառապաշարը ըստ կազմության՝ որոշելով ռազմագիտական տերմինների ստեղծման առավել գործուն կաղապարները: Ուսումնասիրել ձևաμանական ու շարահյուսական այն իրողությունները, որոնք ռազմական ոլորտի լեզվում, զինվորական հաղորդակցություններում խոսքի ձևավորման, պատկերավորման ու արտահայտչական առումներով մեծ դեր են կատարում: Վեր հանել լեզվաոճական այն առանձնահատկությունները, որոնցով μնորոշվում է ռազմական ոլորտի լեզուն: Գիտական նորույթը: Աշխատանքը հայագիտության մեջ առաջին փորձն է՝ նվիրված ռազմական ոլորտի լեզվի μառապաշարի ու քերականական իրողությունների վերլուծությանը: Կարծում ենք՝ և՛ թեմայի μնույթով, և՛ քննվող հարցերի համակարգով, և՛ քննության հիմնական արդյունքով աշխատանքը կարելի է համարել նորություն: Հետազոտության նյութը: Ռազմական ոլորտի լեզուն խիստ μազմազան է և լայնաշերտ, ուստի չենք μավարարվել միայն զինվորական կանոնադրությունների, մասնագիտական ձեռնարկների ուսումնասիրմամμ: Որպես նյութ են ծառայել նաև տարμեր տարիներին ստորագրված զինվորական հրամանները, ծառայողական փաստաթղթերը, զեկուցագրերը, ծառայողական քննության նյութերը: Հատուկ քննության առարկա է զինվորական ոլորտի μանավոր խոսքը, ուստի ԶՈՒ տարμեր զորամասեր, ստորաμաժանումներ այցերի ժամանակ ուսումնասիրել ենք զինվորական μանավոր հաղորդակցությունների լեզվական իրողությունները: Այն պայմանավորված է ուսումնասիրվող նյութի խնդիրներով և նպատակով: Ռազմական ոլորտի լեզվի առանձնահատկություններն ուսումնասիրելիս կիրառել ենք համատեքստային և լեզվաμանական վերլուծության, տարաժամանակյա և համաժամանակյա մեթոդները՝ անհրաժեշտության դեպքում դրանք համադրելով: В условиях отсутствия армянской государственности и армии на протяжении 700 лет язык военной сферы развивался медленно, а объемные аналитические научные работы на эту тему и вовсе не были написаны, несмотря на очевидную важность. Было издано только несколько военных словарей. Изложенная работа первая в армяноведении, направленная на лексический и грамматический анализ реалий военного языка и военной терминологии. Целью диссертации является исследование языка военной сферы, выявление закономерностей ее развития в различных исторических периодах, анализ лингвистических особенностей, характерных военному слову. Работа состоит из введения, двух глав с подразделами, заключения и списка использованной литературы. Во введении представлены закономерности развития языка военной сферы в различных исторических периодах, приведено научное обоснование важности и актуальности исследуемой темы. В первой главе - “Лексика военной сферы” - в первую очередь были изучены лексические слои с акцентом на неологизмы, архаизмы, заимствованные слова, иностранные термины, омонимы, часто встречающиеся ошибки перевода и использования их в речи. Затем сделан анализ словообразования с акцентом на более действенные формы и аббревиатуры. Вторая глава названа “Грамматические реалии языка военной сферы”. В подразделе “Морфологические реалии” представлены стилистические особенности частей речи и их грамматических категорий в военной терминологии. В подразделе “Синтаксические реалии” изучено выраженность синтаксических грамматических категорий и элементов военного языка. 23 В ходе исследования особенностей военного языка сделаны следующие выводы. Формирование военных терминов развивается быстрыми шагами. Активно используются заимствования, для замены которых на армянском языке создаются новые слова, тем самым обогащая лексический запас армянского языка. Тем не менее современная стадия развития военной терминологии, которая берет свое начало со дня формирования армянской армии, должна пройти долгий путь. В нынешней стадии задачи неисчерпаны, и помимо процессов словообразования и перевода необходимо разработать механизм подачи военных терминов личному составу, их внедрения и общего применения. As a consequence of 700-year absence of Armenian statehood and lack of a regular army, the military language has developed at a slow pace. In spite of their great importance, extensive analytical work studies on military language had never been published before. Only a number of military dictionaries have been published. The thesis is the first attempt in Armenology to make analysis on the vocabulary and grammatical concepts of the military language. The aim of the thesis is to study the military language, its development regularities in different time periods, to reveal the linguostylistic features that identify the military speech. The thesis is comprised of introduction, two chapters with their subsequent subchapters, conclusions and bibliography. The introduction presents the development regularities of the military language in different time periods; it proves the significance and the actuality of the given topic. The first chapter is titled “The Vocabulary of the Military Realm”. Firstly, the layers of the vocabulary have been examined, especially neologisms, archaisms, loanwords, foreign words, calques, homonyms, paronyms, common word-use and false friends of translation. Secondly, compositional examination was carried, separating the most functioning word templates, the abbreviations were also addressed. The second chapter is entitled “The Grammatical Concepts of the Military Language”. In the subchapter “Morphological Concepts” are presented the parts of speech, the stylistic features of their grammatical order in the military language. The subchapter “Syntactic Concepts” paragraph examines the expressiveness of the syntactic grammatical orders and elements of the military language. Following conclusions have been made, while analyzing the features of the military language. The process of the creation of military terms is developing at a rapid pace. Loanwords are being borrowed from foreign languages; new words are being created in order to change the loanwords into Armenian to enrich the vocabulary of the Armenian language. However, the current stage of development of the military language vocabulary, which started after the formation of the Armenian national army, has a long way to go. There are countless things to do in that field: besides the word-creation and translation processes, it is also necessary to present them to the military committee and develop a mechanism to put them to general application.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Лингвистичские особенности языка военной сферы в армянском языке. The features of the military language in armenian.
    Uncontrolled Keywords: Хачатрян Левон Жирайрович, Khachatryan Levon Jhirayr
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 13 Sep 2016 14:48
    Last Modified: 13 Sep 2016 14:48
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3411

    Actions (login required)

    View Item