Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Փասիխանի բարբառը

Ռոշանաք, Գոլդուսթ (2014) Փասիխանի բարբառը. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (265Kb) | Preview

    Abstract

    Գիլաներենի բարբառները մինչ այսօր չեն ենթարկվել համապարփակ ուսումնասիրության, չեն գտել իրենց տեղը իրանական լեզուների ու բարբառների համակարգում, չունեն գրական ավանդույթ, չկա գիլաներենի բարբառային համակարգի դասակարգման վերջնական մեխանիզմ: Այս համատեքստում հիմնավորվում է Փասիխանի բարբառի քննության արդիականությունը իրանական մասնավորապես՝ մերձկասպյան շրջանների բարբառագիտության շրջանակներում։ Հավելենք նաև, որ փասիխանին ներկայացնում է գիլաներենի առավել հին ու անաղարտ վիճակը և կարևորվում է գիլաներենի զարգացման փուլերը ուսումնասիրելու բնագավառում: Աշխատանքի հետազոտության առարկան Իրանի Գիլան նահանգի Փասիխան բնակավայրում խոսվող բարբառն է, դրա քննությունը համաժամանակյա ու պատմահամեմատական տեսանկյուններից: Լեզվաբանական մեթոդների կիրարկմամբ փորձ է կատարվում ներկայացնել այս բարբառի տեղը գիլաներենի մյուս բարբառների շրջանակում։ Իրանական բարբառագիտության վերջին գիտական հետազոտությունների համաձայն գիլաներենի բարբառների դասակարգումը արևելյան և արևմտյան ճյուղերի կարելի է համարել թերի և նախնական: Սույն ուսումնասիրությունն առարկայացած է կոնկրետ Փասիխանում խոսվող բարբառի քննության վրա, որը առանցքային նշանակություն կունենա գիլաներենի բարբառագիտության և մերձկասպյան տարածքների լեզվական ճշգրիտ պատկերը ստանալու համար: Սույն ատենախոսության նպատակն է դաշտային նյութերի հիման վրա իրականացնել փասիխանիի համաժամանակյա և տարաժամանակյա քննություն։ Ընդ որում, նպատակ է դրվել որոշարկելու այս բարբառի տեղը գիլաներենի բարբառների համակարգում, ինչպես նաև՝ հարակից 15 գյուղերում խոսվող 3 լեզուների խոսվածքային մակարդակը փասիխանիի նկատմամբ։ Ըստ այդմ առաջադրվել են ատենախոսության հետևյալ խնդիրները. ներկայացնել Գիլանի և հարակից տարածքների լեզվական պատկերը դիտարկել փասիխանին գիլաներենի և մերձկասպյան մյուս բարբառների հետ համեմատական համատեքստում գրանցել ու ներկայացնել բարբառային նյութը առկա լեզվանյութը ենթարկել հնչյունական ու քերականական համաժամանակյա և տարաժամանակյա վերլուծության ներկայացնել փասիխանիին հատուկ քերակարգերը բառաքննության միջոցով վեր հանել բառապաշարային հիմնական շերտերը ներկայացնել թեմատիկ բառացանկ՝ դաշտային աշխատանքերում հավաքած բառանյութի հիման վրա: Местность Пасихан находится в шахрестане Рашт, в западной части иранской провинции Гилян. Она занимает территорию около 125км2 и объединяет 15 сел. Основная цель данной работы — синхронное и диахронное изучение диалекта Пасихана. Ранее гилянские диалекты не подвергались научному исследованию и анализу, и данная работа представляет собой первую попытку обобщающего анализа в области гилянской диалектологии и, в частности, пасиханского диалекта. Диссертация основана преимущественно на полевом материале, собранном в дехестане Пасихан провинции Гилян. Во «Введении» приводятся данные о местоположении изучаемого региона и численности его населения. Здесь же рассматривается проблема места пасихани в системе гилянских диалектов в сравнительном контексте с другими прикаспийскими диалектами и языками. В упомянутой языковой системе диалект Пасихана наиболее близок диалекту Рашта, а также южно-талышским и центрально-татским диалектам. В рамках данного раздела представлены попытки интерпретации и этимологического анализа наиболее известных топонимов региона. Далее дан подробный обзор работ, посвященных изучению гилянского языка, наглядно демонстрирующий, что в плане изучения собственно пасиханского диалекта представляемая работа является первым опытом. Первая глава, озаглавленная «Фонетика», посвящена синхронному и диахронному анализу фонетики пасихани. На основе полевого материала дается подробный обзор фонетического состава указанного диалекта. Пасихани имеет 9 (ū, ī, i, e, a, â, u, o, ә) гласных и 23 (b, p, m, v, f, d, t, z, s, ž, r, n, l, ǰ, č, š, y, g, k, γ, x, ’, h) согласных. Pasikhan is located in Rasht district, in the western part of Gilan province of Iran. Its territory is about 125 km2, and the Pasikhan dehestan includes 15 villages. The main objective of the present dissertation is the synchronic and diachronic study of the Pasikhan dialect. The Gilaki dialects have not been the object of a thorough scientific analysis before, and the present study thus can be considered as the first attempt of the research in the field of Gilaki dialectology, and, in particular, that of Pasikhan dialect. The dissertation is predominantly based on the fieldwork materials, collected in the Pasikhan region of the province of Gilan. The description of the location and the population number of the area under study is presented in the “Foreword”. Further, a general outline shows the position of the Pasikhan dialect among other Gilaki dialects in comparison with other Caspian languages and dialects. Within this group, Pasikhani displays a number of similarities with the Rasht dialect and with the South Talishi and Central Tati dialects, as well. Several attempts of interpretation and etymological analysis of the best-known toponyms of the region are made within the framework of this section. Then a comprehensive overview of the works dedicated to the Gilaki dialects is presented, which clearly illustrates the lack of scholarly approaches to the Pasikhan dialect. The first chapter, entitled “Phonetics”, focuses on the synchronic and diachronic study of the vowel and consonant systems of the Pasikhan dialect. The vowel system is represented by the following 9 phonemes: â, a, ō, o, u, ē, e, i, ə. The consonant system of the Pasikhan dialect includes the following 23 phonemes: b, p, m, v, f, d, t, z, s, ž, r, n, l, ǰ, č, š, y, g, k, γ, x, ’, h.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Диалект Пасихана. The pasikhan dialect.
    Uncontrolled Keywords: Роушанак Голдуст, Roshanak Goldust
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 14 Sep 2016 12:16
    Last Modified: 31 Oct 2016 15:34
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3420

    Actions (login required)

    View Item