Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սանգեսարի բարբառը

Ղանբարի, Մոհամմադ (2014) Սանգեսարի բարբառը. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (312Kb) | Preview

    Abstract

    Ներկայացվող ատենախոսությունը նվիրված է Իրանի Սեմնան նահանգի Սանգեսարի բարբառին, որը խոսվում է բուն Սանգեսարում և հարակից Զիարաթում, Թալեբաբադում, Դարգազինում, որտեղ և իրականացվել են դաշտային աշխատանքները: Վերջին տասնամյակներում իրանական բարբառագիտությունը բավական մեծ զարգացում է ապրում: Իրանական սարահարթի բարբառների և խոսվածքների ուսումնասիրությամբ զբաղվում են թե՛ արտասահմանյան, թե՛ տեղի՝ իրանցի գիտնականներն ու հետազոտողները: Այսօր Իրանում կարելի է հաշվել ավելի քան քառասուն իրանական լեզու, բարբառ և խոսվածք, որոնց միայն մի մասն է ենթարկվել մանրամասն հետազոտման, իսկ շատ բարբառներ դեռևս գտնվում են հավաքագրման սկզբնական փուլում կամ կատարվում են դրանց ուղղությամբ մասնակի աշխատանքներ, կամ էլ ընդհանրապես դուրս են իրանական լեզվաուսումնասիրության ոլորտից: Այսօր Իրանում բավական մեծ թիվ են կազմում այն խոսվածքները, որոնք գտնվում են կորստյան եզրին. դրանցով արդեն խոսում են միայն բնիկ տարեցները: Առավել խոցելի վիճակում են գտնվում այն բարբառները, որոնք չունեն գիր (սանգեսարին ևս այս բարբառների շարքն է դասվում): Այս առումով իրանական բարբառների հետազոտումը, քննությունն ու դասակարգումը մեծ կարևորություն են ներկայացնում ոչ միայն իրանական լեզուների ուսումնասիրության, այլ նաև հարակից շրջանների լեզվական նյութի համեմատական դիտարկումների համար: Գաղտնիք չէ, որ բարբառները և խոսվածքներն արխայիզմների, հին շերտերի կրողն են, և դրանց հետազոտությունը հարուստ նյութ կարող է տրամադրել պատմահամեմատական լեզվաբանության տեսակետից, ինչպես նաև մեծ դերակատարություն ունենալ հնաբանությունների և կորսված բառերի վերականգման համար: Այսպիսով, թեմայի արդիականությունը, առաջին հերթին, պայմանավորված է իրանական բարբառների գրանցման և պահպանման կարևորությամբ: Представляемая диссертация посвящена синхронному и диахроническому изучению и анализу диалекта Сангесара. Работа основана на полевом материале, который собран в Сангесаре, а также в других окрестностях провинции Семнан: Зиарат, Талебабад, Даргазин. Диалект сангесари входит в состав «центральных диалектов» северо-западных иранских языков и вместе с ближайшими диалектами и говорами образует, как бы, суб-группу в северо-западном языковом континууме. Диалект Сангесара целостным образом до сих пор не был объектом всестороннего научного исследования. Не секрет, что диалекты и говоры являются очень ценными носителями архаизмов и древних лингвистических пласт, и их изучение может представлять богатый материал с точки зрения сравнительного анализа иранских языков, а также восстановления древних исконных слов и морфем. Таким образом, выбор объекта, в первую очередь, обусловлен важностью записи и сохранения иранских диалектов. Во «Введении» определяются тема и рамки исследования, приводятся данные о геогрофическом расположении Сангесара. В этом разделе рассматриваются также источники, в которых впервые засвидетельствован Сангесар. Обсуждается проблема места сангесари среди иранских языков, даются принципы транслитерации и подробный критический анализ научной литературы по данной тематике. В первой главе – «Фонетика», обсуждается состав вокализма и консонантизма указанного диалекта в синхронном плане. Исследование показывает, что состав гласных диалекта сангесари в основном идентичен с вокализмом родственных диалектов, а консонантизм почти 26 не отличается от современного персидского. В системе гласных некие различия могут быть связаны с длительностью произношения. В целом, в сангесари имеются тридцать фонем. Общие особенности гласных в сангесари приводятся в нижеследущем таблице: The current dissertation deals with synchronic and diachronic research and analysis of the dialect of Sangesar. The study is greatly based on the fieldwork which has been carried out in Sangesar as well as in neighbouring areas of Semnan province: Ziarat, Talebabad, and Dargazin. The Sangesari dialect belongs to the “central dialects” of the north-western Iranian languages and together with nearby dialects forms a sub-group in the north-western Iranian linguistic continuum. The Sangesari dialect has not been a subject of holistic and detailed approach of scientific research so far. It is well known that dialects are valuable bearers of archaic elements and ancient linguistic layers. Therefore, the study of each dialect can afford a vast opportunity for comparative analyses in the field of Iranian languages and, on the other hand, for restoration of ancient words and morphemes. Thus, the choice of the material is connected with the high importance of recording and preserving of Iranian dialects. The introduction is devoted to the definition of frameworks of the research. The geographical location of Sangesar is clarified. In this part of dissertation historical issues are also discussed and the sources which keep first attestations about Sangesar are presented. The author discusses matters connected with the linguistic data, the place of Sangesari in the Iranian linguistic group, the principles of transliteration. Also detailed critical analysis of scientific literature is given. The first chapter entitled “Phonetics” the structure of vocalism and consonantism of the dialect in question is discussed. The research shows that the vocalic system of Sangesari is generally identical with the vocalism of neighboring dialects and the consonantism is almost the same as in modern Persian. In the vowel system some varieties can be noticed connected with the pronouncing durability. In whole, Sangesari has got thirty letters. The vowels are given bellow:

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Диалект Сангесари. Sangesari dialect
    Uncontrolled Keywords: Ганбари Мохаммад, Ghanbari Mohammad
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 14 Sep 2016 13:16
    Last Modified: 14 Sep 2016 13:16
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3421

    Actions (login required)

    View Item