Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

«Տուն» հասկացույթը հայ և անգլաամերիկյան լեզվամշակույթներում

Տեր-Պողոսյանց, Արուսյակ (2013) «Տուն» հասկացույթը հայ և անգլաամերիկյան լեզվամշակույթներում. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (331Kb) | Preview

    Abstract

    Վերջին տարիներին գիտական մտածողության պատմակառուցվածքային հարացույցից մարդաբանական հարացույցին անցումն անհրաժեշտաբար ենթադրում էր մի շարք հասկացությունների վերաիմաստավորում, և այդ հեղափոխական առաքելությունը ստանձնեցին մարդու մտագործունեության` գիտելիքի, ճանաչողության և աշխարհընկալման մասին նոր գիտությունը՝ ճանաչողաբանությունը և լեզվի ու մշակույթի փոխներգործուն, փոխպայմանավորված ընթացքն ուսումնասիրող լեզվամշակութաբանությունը: Եթե լեզվամշակութաբանությունը ուսումնասիրում է լեզու-մշակույթ առնչությունը, ապա ճանաչողական լեզվաբանությունը նպատակ ունի ներկայացնել լեզու-ճանաչողություն աղերսները և աշխարհի լեզվական պատկերի կաղապարումը լեզվակրի գիտակցության մեջ: Այս երկու գիտակարգերի հիմնական միավորներից է հասկացույթը, որը մեծ ուշադրության է արժանացել տարբեր լեզվաբանների և մշակութաբանների կողմից և ստացել է բազմաթիվ բնորոշումներ: Սույն ատենախոսության ուսումնասիրության առարկան է տուն հասկացույթը հայ, բրիտանական և ամերիկյան լեզվամշակույթներում: Որպես ուսումնասիրության լեզվանյութ ծառայել են հայերեն և անգլերեն տուն հասկացույթն առկայացնող բառային և դարձվածային միավորները (այսուհետ`ԴՄ), ասացվածքներն ու առածները: Բառարանային համատարած ընտրանքի սկզբունքով դուրս են բերվել տուն հասկացույթն անվանակարգող հայերեն 24 և անգլերեն 12 բառային միավոր, ինչպես նաև` մոտ 100 հայերեն և 70 անգլերեն ԴՄ-ներ, ասացվածքներ ու առածներ: Հասկացույթի կիրառությունները լուսաբանվել են հայերեն և անգլերեն գեղարվեստական գրականությունից դուրս բերված օրինակներով: Ուսումնասիրության արդիականությունը: Ատենախոսության թեմայի ընտրությունը և արդիականությունը պայմանավորված է ժամանակակից լեզվաբանական ուսումնասիրություններում հասկացույթների վերլուծության, դրանց տեղն ու դերը տվյալ ժողովրդի լեզվամշակույթում վեր հանելու կարևորությամբ: Ժամանակակից լեզվաբանությունն այսօր դժվար է պատկերացնել առանձին, միայն որպես լեզվական երևույթներ ուսումնասիրող գիտություն. այն այսօր ուսումնասիրում է լեզուն հարաշարժ համադրության համատեքստում` անդրադառնալով տվյալ հանրույթի մշակույթին, հաշվի առնելով տվյալ լեզվակրի գիտակցության և ճանաչողության ազգային առանձնահատկությունները: Ուսումնասիրության թեման ժամանակավրեպ չէ նաև այն պատճառով, որ տարբեր երկրների միջև քաղաքական, հասարակական, մշակութային կապերի բուռն զարգացումների այսօրվա պայմաններում լեզվամշակութային համեմատությունների խնդիրն ավելի արդիական է դառնումРеферируемая диссертация посвящена сравнительно - сопоставительному анализу лингво-культурологических концепта дом в армянской, британской и американской лингвокультурах, выделению их общих и различительных особенностей. Во введении обосновывается актуальность темы, отмечается новизна исследования, представляются основные цели и задачи работы, кратко излагаются принципы и методы исследования. В последние десятилетия значительные изменения, возникшие в научной жизни, привели к необходимости рассмотрения ряда существенных понятий. Миссию исследования феноменов в цепочке язык-культура-когнитивизм взяли на себя когнитивная лингвистика и лингвокультурология. Целью работы является проведение сравнительно - сопоставительного анализа смысловых, структурных и ценностных особенностей концепта дом, выявление общих и различительных особенностей его содержательного приращения в армянском и английском мировосприятии. Предметом данного исследования является концепт дом в армянской, британской и американской лингвокультурах. Научная новизна исследования. В диссертации впервые четко и акцентированно выделяется, характеризируется и анализируется концеп дом и средства его актуализации на основе широкого языкового материала, который включает номинативные средства концепта дом на словарном и фразеологическом уровне, его синонимические ряды и словарные манифестации в армянском и английском языках. провести всестороннее исследование основной единицы когнитивной лингвистики и лингвокультурологии - термина концепт и основные методы анализа концепта; исследовать когнитивный, лингвокультурологический концепт дом, выявляя его понятийные и ценностные составляющие в трех культурах; сопоставить средства актуализации концепта дом на словарном и фразеологическом уровнях и систематизировать полученные результаты, выявляя роль языковых и внеязыковых факторов в трех культурах. Языковым материалом исследовани послужили английские и армянские фразеологические единицы, пословицы и поговорки, которые актуализируют концеп дом: также проанализированы смысловые и ассоциативные поля концепта. In the last decades the significant changes in scientific thinking resulted in the necessity of reconsidering a number of essential notions. The notion of meaning has always been high on the agenda of linguistic studies, as the words in different languages can transfer the same meaning but the way of thinking peculiar to some language community can be different from that of another community. The topicality of the research: The concept house/home is of particular interest as it is among the universal cognitive and cultural concepts which have the same references but often different significance and perceptions in different languages, being fit for the comparative analysis. for the first time the concept house/home is singled out, characterized and analyzed in three - Armenian, British and American linguo-cultures on the basis of rich language material in English and Armenian, the comparison of the concept house/home is new and interesting as different languages are bearers of different cognitive perspectives which receive different verbalization means in the language reflecting a certain culture. the data provided by the corpus analysis have enabled us to reveal the differences in the perception and utilization frequency of this universal concept, depending on the cultural and language activity of a certain language-bearer, the representation of the associative fields of the concept house/home in two languages is new, too, Through this research we can contribute to the establishing of the opinion that the concept house/home is a complex mental structure, representing the relationship between peoples and nations. It is a discrete unit of collective consciousness which reflects a number of conceptual and valuable peculiarities and can serve as a basis for revealing some traits peculiar to the Armenian, British and American linguo-cultures. The aim of the research: The research aims at surveying the concept house/home in the Armenian, English and American cultures and revealing language similarities and differences through comparative analysis. The concept house/home is analyzed on the basis of language material which contains the nomination means of the mentioned concept on the word level, its synonymic chains and phraseological manifestations in English and Armenian. to investigate the main unit of cognitive linguistics and cultural linguistics - the term concept, and the main methods of the analysis, to investigate the cognitive and linguo-cultural concept house/home, revealing its conceptual and valuable constituents in Armenian, British and American cultures, to compare the actualization of the concept house/home on the basis of the word and phraseological levels and to systematize the results.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Концепт “Дом ” в армянской и англо-американской лингво- культурах. The concept “Home/house” in armenian, british and american linguo-cultures.
    Uncontrolled Keywords: Тер-Погосянц Арусяк, Ter-Poghosyants Arusyak
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 16 Sep 2016 12:46
    Last Modified: 01 Nov 2016 11:03
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3434

    Actions (login required)

    View Item