Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սուրեն Այվազյանի գեղարվեստական արձակը

Նիկոյան, Էմմա Գագիկի (2016) Սուրեն Այվազյանի գեղարվեստական արձակը. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (539Kb) | Preview
    [img] PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (31Mb)

      Abstract

      1950-ական թվականների կեսերին, պայմանավորված հասարակական-քաղաքական մթնոլորտի առողջացման միտումներով, գրական-գեղարվեստական զարգացումները մտան նոր հուն, սկսվեց առաջընթացի նոր շրջափուլ։ Գրողների ստեղծագործական որոնումները, որոնք միտված էին դեպի գրականության տեսադաշտի ընդլայնում, անցյալի թեմատիկ ու գաղափարական սահմանափակումների հաղթահարում, պսակվեցին արգասավորությամբ։ Բացվեց ավագ սերնդի ներկայացուցիչների «երկրորդ շնչառությունը», ասպարեզ եկան նոր ու կարող ուժեր՝ աշխարհընկալման նոր եղանակներով ու մոտեցումներով, մարդու, ժամանակի, բարոյահոգեբանական արժեհամակարգերի վերաբերյալ իրենց յուրահատուկ պատկերացումներով։ Արգասավորությամբ պսակվեցին նաև 40-ականների սերնդի որոնումները։ Այդ սերնդի ճանաչված ներկայացուցիչներից մեկի՝ Սուրեն Այվազյանի ստեղծագործությունը ցայսօր չի արժանացել համապատասխան ուշադրության, այն դեպքում, երբ նրա վեպերից ու վիպակներից շատերը, հատկապես՝ պատմվածքները, խոհափիլիսոփայական ու քնարական մանրաքանդակներն իրենց հետաքրքիր հարցադրումներով, կերպարաստեղծման ու պատկերավորման յուրահատկություններով, ինքնատիպությամբ, հուզական լիցքավորումներով ու լեզվաոճական մի շարք յուրահատկություններով այսօր էլ, անշուշտ, հետաքրքիր կարող են լինել ընթերցողի համար։ Ուսումնասիրության առարկան գրողի պատմվածքների ժողովածուներն են, որտեղ ներկայացված ստեղծագործություններից շատերը` հատկապես «Խիղճը» ժողովածուի մեջ ընդգրկվածները, կարելի է արժևորել ամենաբարձր չափանիշներով, արձակ բանաստեղծություններն ու քնարական մանրաքանդակները, որոնք հմայիչ են իրենց բազմերանգությամբ ու հուզականությամբ, վիպակներն ու վեպերը, որոնք ունեն տարածաժամանակային լայն ընդգրկումներ, արդիական հարցադրումներ։ Ուսումնասիրության նպատակն է գրականագիտական մտքի արդի պահանջների համապատկերում ներկայացնել Ս.Այվազյանի գրական ժառանգությունն ու ենթարկել համակարգված քննության, ցույց տալ նրա ստեղծագործական ուղու մակընթացություններն ու տեղատվությունները, խնդիրներն են` ամբողջացնել գրողի գրական դիմապատկերը, ցույց տալ նրա տեղն ու դերը ժամանակի գրական շարժման ընդհանուր շղթայում։ Сурен Айвазян - один из известных авторов нового периода армянской литературы. Остротой задач, постановкой вопросов, высоким литературным мастерством его произведения могут быть интересны и в наши дни. Данная работа является первой попыткой выявить характерные стороны творческого мастерства писателя в контексте современных требований литературно-научной мысли. Исследование состоит из введения, трех глав, заключения и списка использованной литературы. Предметом исследования являются сборники рассказов писателя, многие из которых, в особенности "Совесть", можно удостоить наивысшей оценки, а также стихотворения в прозе и лирические миниатюры, чарующие своей многогранностью и эмоциональностью, повести и романы, с их широким пространственно-временным охватом и актуальными задачами. Цель исследования - представить литературное наследие С. Айвазяна в контексте современных требований литературно-научной мысли и подвергнуть систематизированному анализу, показать приливы и отливы его творческого пути, задачи - придать целостность литературному портрету автора, определить его место и роль в общем потоке литературного движения того периода. В первой главе исследования - "Малая проза" - мы обратились к рассказам из сборников С. Айвазяна «Неоконченный ковер» (1947г.), "Совесть" (1955г.), "Запорошенная весна моя" (1972г.), к циклу "Голоса из ущелий Хндзореска" и лирическим миниатюрам, наполненным тоской поиска человечности, скитаниями и безнадежным ожиданием, проблемами человека, оторванного от общества, тяжелыми душевными переживаниями и драмами, вопросами любви, семьи, нравственных ценностей. Во второй главе - "Мир романа" - мы обратились к повести "Жители глубокого ущелья" ("Хорадзорцы") (1951г.) к романам "Горцы" (1955г.), "Дай руку, жизнь" (1959г.), "Доброе утро" (1964г.), "Хндзореск" (1982г.). Особое внимание мы уделили двум последним романам, где на широком фоне общественно-политических развитий наиболее ярко представлены человеческие судьбы, драматические переживания героев. Роман "Доброе утро", в котором автор описывает сельскую жизнь в первые послевоенные годы и в годы "оттепели", выделяется среди других романов, написанных на эту тему и ценен тем, что автору удалось, используя богатый исторический материал, описать сложную судьбу поколения, прошедшего через войну, выявить порочные черты общественной жизни. Роман "Хндзореск" мы рассматривали как одно из лучших произведений нового литературного периода в жанре хроники, попытались дать ему оценку в границах взаимосвязи с произведениями А. Бакунца ''Киорес'' и С. Ханзадяна "Книга о былом", обратиться к его структурным, языковым особенностям. Произведения С. Айвазяна, представленные в этой главе, охватывают широкий временной отрезок – советизацию горного края и связанные с этим трагические события, неожиданные общественно-политические развития, изменения, следующие одно за другим, тяжелые душевные переживания, крайнее обнищание и тому подобное, что очень характерно для того переходного периода, абсурдное столкновение ''мировоззрений'', когда друг против друга выходят отцы и дети, родные и друзья, гражданские столкновения, характерные сцены сельской жизни в годы Великой отечественной войны, в послевоенные годы… туален, что говорит о неустаревающем значении вышеупомянутых романов. Тhesis abstract for obtaining a PhD degree in philological sciences for the profession 10.01.02 “Modern Period Armenian Literature”. The public defense of the work is on the 29th of, april 2016 in the “Armenian and Foreign Literature” specialized council 003, operating within the Institute of Literature of the RA National Academy of Sciences . Address: Yerevan, 15 Lusavorich Street. Suren Ayvazyan is one of the noteworthy authors of latter-day Armenian literature. The issues he reflects upon in his works, alongside with the acuteness of problems and the high level of his literary skills, is interesting nowadays as well. The given work is the first attempt of revealing the characteristic features of the writer’s creative skills within the framework of modern requirements of literary thought. The analysis consists of an introduction, three chapters, a conclusion and a list of references. The subject of the analysis are the author’s collected works, which contain a big number of stories that deserve the best of compliments and the highest appraise. This particularly applies to the stories included in the compilation titled “Conscience” (“Խիղճը”). We have also analyzed the author’s prose poetry and lyrical miniatures, which are rather appealing for their polychromatic character and sentimentality, as well as his novels and novelettes, which contain a wide scope of territorial and time inclusions and touch upon rather contemporary issues. The aim of the research is to represent and conduct a systematized analysis of Suren Ayvazyan’s literary legacy within the framework of modern requirements of literary thought, as well as to show the ups and downs of the author’s literary career. The objectives of the work are to show the writer’s literary portrait as a whole and to indicate his place and role in the present-day literary movement.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Художественная проза Сурена Айвазяна. Suren Ayvazyan's fictional prose.
      Uncontrolled Keywords: Никоян Эмма Гагиковна, Nikoyan Emma Gagik
      Subjects: Literature
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 17 Sep 2016 17:43
      Last Modified: 28 Oct 2016 11:21
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3444

      Actions (login required)

      View Item