Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Երգիծանքի լեզվաոճական միջոցները Երվանդ Օտյանի գեղարվեստական արձակում

Սարգսյան, Լիանա Սամվելի (2013) Երգիծանքի լեզվաոճական միջոցները Երվանդ Օտյանի գեղարվեստական արձակում. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (445Kb)

    Abstract

    Վերջին տասնամյակներում հայ ոճագիտության մեջ զգալի տեղ է հատկացվում ոճական հարցերի և հատկապես գրողների երկերի լեզվաոճական յուրահատկությունն երի քննությանը: Սակայն հայ լեզվաμանության, մասնավորապես ոճաμանության ուսումնասիրության շրջանակից գրեթե դուրս է մնացել երգիծաμանական գրականությունը: Թեև քսաներորդ դարի հայ նշանավոր գրող, երգիծաμան Երվանդ Օտյանի և նրա գեղարվեստական հարուստ ժառանգության տարաμնույթ հարցերի վերաμերյալ ստեղծվել են գիտական արժեքավոր աշխատություններ, սակայն տակավին ուսումնասիրված չէ մեծ գրողի երկերի, մասնավորապես երգիծանքի խոսքարվեստը: Սրանով պայմանավորված` քննության նյութ ենք դարձրել երգիծանքի լեզվաոճական միջոցները Եր. Օտյանի գեղարվեստական արձակում: Մեր նպատակն է համակարգված և հնարավորինս ամμողջական ներկայացնել Օտյան երգիծաμանի գեղարվեստական արձակի լեզվաոճական առանձնահատկությունները` զանց չառնելով նաև Օտյան գրողի ոչ երգիծական երկերի խոսքարվեստը: Ատենախոսությանն առաջադրվող խնդիրներն են. Տարμերակել երգիծանքի ուսումնասիրության գրականագիտական և լեզվաμանական ոլորտները, ներկայացնել մասնավորապես երգիծանքի դրսևորման լեզվական արտահայտչաձևերը: Օտյանի երկերի μառապաշարի շերտերի (համագործածական μառեր, հնաμանություններ, օտարաμանություններ, տերմիններ և այլն) քննությամμ μացահայտ ել հեղինակի` երգիծանք ստեղծելու նպատակով μառընտրության և μառօգտագործման վարպետությունը: Ներկայացնել երգիծաμանի գեղարվեստական արձակում քերականական իրողությունների ոճական-երգիծական կիրառությունները: Բացահայտել պատկերավորման և արտահայտչական միջոցների երգիծական նշանակությունը Եր. Օտյանի երկերում: Գրողի խոսքարվեստի ամμողջական պատկերը ստանալու համար որոշ դեպքերում ներկայացրել ենք նաև լեզվական այս կամ այն իրողության ոճականորեն չեզոք կամ ոչ այնքան հաջող գործածությունները: Գիտական նորույթը: Առաջին անգամ փորձ է արվել հանգամանորեն և համակարգված քննելու հայ մեծ երգիծաμան Երվանդ Օտյանի երգիծանքի լեզվաոճական միջոցները: Կարծում ենք` և՛ թեմայի μնույթով, և՛ քննվող հարցերի համակարգով և՛ թե քննության հիմնական արդյունքով աշխատանքը կարելի է համարել նորություն: О богатом художественном наследии выдающегося писателя-сатирика ХХ века Ерванда Отяна написано множество ценных исследований. Однако пока не исследована, в частности, лексика сатиры великого писателя. Данная диссертация посвящена разбору лингво-стилистических средств сатиры замечательного писателя. Целью данной работы является по возможности целостно и систематизированно представить лингвостилистические особенности художественной прозы Отянасатирика. Однако не обойдена вниманием лексика не сатирических произведений Отяна. В диссертации методом анализа лексических слоев выявлено мастерство выбора и употребления слов для создания комического (общеупотребительные слова, архаизмы, заимствования, термины и т.д.). Представлены также стилистико-сатирические особенности грамматических форм, раскрыто значение изобразительных и выразительных средств для создания комического. При исследовании лингво-стилистических средств сатиры использовался контекстуальный и лингвистический анализ, диахронный и синхронный метод, а при необходимости, они сопоставлялись. Работа состоит из введения, четырех глав, заключения, списка использованной литературы и аннотаций. Во введении кратко представлены работы, посвященные анализу произведений Е. Отяна, дан сжатый обзор работ, посвященных лингвстилистическим особенностям армянской сатиры. В первой главе представлены основные положения существующих теорий о сатире как о сложной понятийной системе. Следана попытка выделить из многочисленных подходов самый существенный признак для создания сатиры. Показана разница между понятиями юмор, ирония и сатира. Вторая глава состоит из трех частей, в первой из которых анализируется активная лексика, в частности, общеупотребительные слова, использование синонимов и антонимов для создания комического. Во второй части исследованна неактивная лексика, в частности, архаизмы, заимствование и стилистико-комические реализации терминов. Третья часть посвящена стилистическому и структурно-семантическому анализу новых говорящих имен. Третья глава состоит из трех частей, в первой из которых рассматривается сатирическое употребление грамматических элементов восточноармянского языка, во второй – неправильные грамматические формы, которые приводят к комизму. В третьей части – «Устаревшие грамматические формы грабара» – анализируется их стилистико-сатирическая реализация. Отмеченные грамматические формы в основном встречаются в речи сатирических персонажей и способствуют индивидуализации и типизации их речи. There has been a lot of scientific research done into Yervand Otyan’s literary legacy. While valuable, this research omits the study of the language inherent in the great writer's prose, especially satire. The present thesis studies the linguo-stylistic devices in Yervand Otyan's satire. The thesis presents a complete and systematic study of the linguo-stylistic devices inherent in the writer's satire. Otyan’s non-satirical works have also been considered. The study of vocabulary layers (colloquial words, archaisms, foreignisms, terms, etc) has revealed the writer's intention to achieve the satirical effect in the language through the choice and use of certain lexical items. The linguo-stylistic peculiarities of the grammar structures used by the writer as well as the satirical effect of his imagery and expressive means have been highlighted. The study of the aforementioned devices has been performed through the methods of contextual and linguistic analysis, as well as comparative, diachronic, and synchronic methods. The thesis consists of an introduction, four chapters, conclusions, bibliography, and a list of abbreviations. Introduction provides a brief literature survey on the research done into the works by Yervand Otyan, as well as the linguo-stylistic analysis in the field of the Armenian satire. Chapter one provides a description of the main theoretical theses formed around the comic, as a category of aesthetics. The most essential factors that contribute to achieving a comic effect in the text have been distinguished. Further to this, the distinctive features of humour, satire, and irony have been identified. Chapter two comprises three parts. The first part explores the satirical use of the active vocabulary, colloquial words, text synonyms and antonyms, in particular. The second part studies the stylistic-satirical use of such inactive vocabulary items, as archaisms and foreignisms, and terms. The third part presents a stylistic and structural-semantic study of the expressive names coined by the author. Chapter three consists of three parts, the first of which studies those grammar elements inherent in Western Armenian that the author deliberately uses in his text to achieve a satirical effect. The second part focuses on grammar inaccuracies and inappropriacies that add humour to speech. The third part discusses the linguo-stylistic effects of the archaic structures of the classical Armenian and frequently used by the author to make his characters’ speech more vivid and peculiar.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Лингво-стилистические средства сатиры в художественной прозе Ерванда Отяна. Linguo-stylistic devices of satire in Yervand Otyan's prose.
    Uncontrolled Keywords: Саркисян Лиана Самвеловна, Sargsyan Liana Samvel
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 23 Sep 2016 15:02
    Last Modified: 23 Sep 2016 15:02
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3466

    Actions (login required)

    View Item