Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սարիի տեղանունները

Սեյյեդ, Մեհդի Ահմադի (2012) Սարիի տեղանունները. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Հր. Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1003Kb) | Preview

    Abstract

    Իրանի իսլամական հանրապետության Մազանդարան նահանգի Սարի անվամբ աշխարհագրական տարածքի տեղանունների ուսումնասիրությունը սկսվել է դեռևս 19-րդ դարում, երբ այնպիսի նշանավոր գիտնականներ, ինչպիսիք են Հ. Հյուբշմանը1 և Յ. Մարկվարտը2, իրենց հետազոտություններում քննության են առել Իրանի և հարակից տարածքների մի շարք տեղանուններ: 20-րդ դարում այս աշխատանքները, բացի եվրոպական հետազոտողներից, շարունակեցին իրանցի հեղինակները (Ա. Քասրավի, Էն. Ռեզա և այլք), որոնք հաճախ ոչ գիտական կամ նկարագրական հունով շարադրված գործեր են: Սարիի տեղանունների վերաբերյալ առկա բուն լեզվական քննությունները, կարելի է ասել, համակարգված բնույթ չեն կրում և զիջում են պատմական ու աշխարհագրական ուսումնասիրություններին: Մազանդարան նահանգի Սարի շահրեստանի տեղանունների քննությունը կարևորվում է տարածքի էթնիկ բնութագիրը` ինչպես ժամանակի, այնպես էլ տարածության մեջ, լեզվական ու պատմական նկարագիրը վեր հանելու առումով: Այլ կերպ ասած`Սարիի տեղանունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վեր հանել այստեղ երբևէ բնակված ժողովուրդների հետքերը կոնկրետ շրջաններում ու պատմական փուլերում` հարստացնելով պատմության շտեմարանը նոր նյութերով, թույլ է տալիս վերականգնել այս տարածքի լեզվական իրական պատկերը: Միով բանիվ, Սարիի տեղանունների քննությունը այդ տարածքի լեզվական, նաև`էթնիկ պատմության կամ էթնոգենեզի առաջնակարգ աղբյուր է հանդիսանում, ինչով էլ պայմանավորված է այս ատենախոսության արդիականությունը: Սույն ատենախոսության նպատակն է Սարիի տեղանունների ծագումնաբանական, իմաստաբանական, բառակազմական քննության միջոցով վեր հանել տարածքի բնականունների լեզվական որոշարկման խնդիրները, որոշարկել տեղանվանակազմական տիպը ու բառակազմական ձևերը: Այս նպատակն իրագործելու համար փորձել ենք լուծել հետևյալ առաջադիր խնդիրները. գրանցել ու ներկայացնել Սարիի բնականունների ցանկը։ առկա նյութը ենթարկել ծագումնաբանական ու իմաստաբանական համաժամանակյա և տարաժամանակյա վերլուծության։դիտարկել Սարիի տեղանունների ենթաշերտային, բնիկ, օտար շերտերը։ իրականացնել Սարիի բնականունների բառակազմական քննություն: որոշարկել Սարիի բնականունների տեղանվանակազմական տիպը։ քննել Սարիի բնականուններն ըստ բնույթի, ըստ հատկանիշային կազմության. ուսումնասիրել Սարիի տեղանունների բառակազմական ձևույթներն ու հիմնաբառերը: առանձնացնել Սարիի բնականունների հիմնական շերտերը՝ իրանական, թյուրքական, արաբական, ուշ և էթնոտեղանունները։ ներկայացնել Սարիի բնականունների հիմնական անվանացանկն ու իրանական ծագման տեղանվանահիմքերի բառարանը։ Представляемая диссертация посвящена изучению и классификации топономического система Сари, самого большого шахрестана северной провинции Ирана-Мазандарана. Данная работа представляет собой опыт синхронно-описательного, диахроничского и семантического анализа топонимики Сари. В работе определяетася топономический тип Сари, которому весьма характерны суффигированные образования, дается слойный состав топонимики Сари, в который входят иранский, включая мазандаранский, арабский, тюркский, этнотопонимы и поздние топонимы. Во «Введении» представлены объект и источники исследования. Подробно дается историко-географический обзор Сари, административное разделение, области и главные дехестани этого шахрестана. Первые строго научные публикации, в которых делались попытки выявыть некоторые общие закономерности формирования всей совокупности географияеских имен на территории Ирана, появились в первую полавину XX века. В этих работах частично обратили внимание и на топонимов Мазандарана и Сари. Во введение приводится подробный обзор работ, посвященных изучению иранской и сарийской топонимики, включая новейшие публикации по данной тематике. Первая глава – «Семантический и структурный анализ топонимов Сарии», посвящена анализу семантических и словообразовательных типов топонимики Ирана. В данной работе рассматриваются топонимы Сари, собранных автором в этом шахрестане. Как показывает собранный материал, это названия не только населенных пунктов, но и родников, перевалов и другых микротопонимов (Микротопонимы рассматрываются в третей главе). В этой главе подробно изложен семантический состав топонимов Сари. Существуют следующие семантические группы в топонимики Сари: Названия, связанные с именами людей, родоначальниками; Названия, указывающие на особенности окружающего рельефа и местного ландшафта; Названия Названия, отражающие растительный мир; отражающие животный мир. Квалификаты. В этот класс входят названия мест по самым разнообразным признакам: образные, описательные, по признаку уподобления и сравнения с другими предметами и т.д. Названия, указывающие на предметы религиозного значения. The present dissertation is dedicated to the study and classification of toponyms of a northern province in Iran, Sari. In the work a synchronic-descriptive, diachronic and semantic analysis of the toponymy of Sari is presented. For the toponymy of Sari suffixial formations are typical. The structure of the Sari toponymy includes elements from Iranian (such as Mazandarani), Arabic, and Turkic languages, as well as ethnotoponyms, and later toponyms. In the “Introduction” the object and the sources of the research are presented, as well as a detailed historical-geographic survey of Sari, its administrative division, regions and main dehestans of this shahristan. The first, strictly academic publications, in which attempts were made to line out the general regularities of the geographical names in Iran, appeared in the first half of the 20th century. In these works the toponymy of Mazandaran and Sari was also partly included. The “Introduction” is supplied with a detailed survey of the works dedicated to the study of the Iranian and Sari toponymy, including the latest publications on the topic. The first chapter, entitled “Semantic and Structural Analysis of the Toponyms of Sari” is dedicated to the analysis of the semantic and word formation types of the place-names in the region. In the present work the place-names of Sari, collected by the author in this shahristan is discussed. As the recorded material shows, these are the names of not only townships, but also of springs, passes and other microtoponyms (the latter are discussed in the third chapter) in the area. In this chapter the semantic structure of the place-names in Sari is analysed. The following semantic groups can be observed in the toponymy of Sari: Names, derived from the ethnonyms; Names, indicating to the special features of the surrounding relief and local landscape; Names, reflecting the flora; Names reflecting the fauna; Qualifying terms; in this category the place-names based on the most different signs are included, such as figurative, descriptive, assimilative, and comparative. Names, indicating to subjects of religious significance.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Топонимика Сари. The toponyms of Sari.
    Uncontrolled Keywords: Сейед Мехди Ахмади, Seyyed Mehdi Ahmadi
    Subjects: Linguistics
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 23 Sep 2016 15:47
    Last Modified: 22 Mar 2017 12:45
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3467

    Actions (login required)

    View Item