Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Melissa officinalis L. կալուսային և բջջա-կախութային կուլտուրայի սննդամիջավայրի օպտիմալացումը

Մորադխանի Հոջաթ, Ալիակբարի (2014) Melissa officinalis L. կալուսային և բջջա-կախութային կուլտուրայի սննդամիջավայրի օպտիմալացումը. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ «Հայկենսատեխնոլոգիա» ԳԱԿ ՊՈԱԿ .

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (883Kb) | Preview

    Abstract

    Актуальность проблемы. Метод культуры тканей растений in vitro является приоритетным в прикладных и фундаментальных исследованиях биологии развития растений. Достижения в области культуры клеток и тканей привели к созданию новых методов для получения полезных вторичных метаболитов, используемых в фармацевтической, пищевой парфюмерной и др. промышленностях. M. (Melissa) officinalis L. многолетнее травянистое растение из семейства губоцветных (Lamiaceae). Используются листья 1/3 части верхушек побегов, собираемые в начале цветения. Содержание эфирного масла (ведущая группа биологически активных соединений) в надземных органах растения колеблится в пределах 0.02-0.2 %, в зависимости от места произрастания. Эфирное масло определяет лечебное свойство растений и обладает седативным, антидепрессивным, спазмолитическим, иммуномодулирующим, противовирусным, антиаллергическим, антимикробным свойствами. В медецине наиболее известны настои и препараты из травы M. оffocinalis (Ново-пассит, Персен, Нервофлукс). Широкий спектор терапевтического действия препаратов M. offocinalis обусловлен содержанием биологически октивными веществaми: монотерпены (цитронеллаль, мерцен, гераниол), фенилпропаноиды, розмариновая кислота, флавоноиды, витамины B1, B2, C, β-каротин, микро и макроэлементы и другие (Blumental et al 2000; Marangui et al 2004; Stella and Braga 2002; Wawrosch 2005). В основном потребность лекарственного сыря M. offocinalis обеспечивается за счет дикорастущей флоры, что приводит к сокращению естественных природных запасов, поэтому целесообразнее вводить его в культуру с целью разработки методов получения лекарственного сырья в управляемих условиях. Особое значение в условиях in vitro приобретает возможность контролировать и направленно регулировать проявления клеточных потенций с помощю физических и химических факторов (элементы питания, гормональные факторы). Этот метод имеет ряд преимуществ: независимость от влияния почвенно климатических условий и сезонности, в достаточно короткие сроки и на небольшой лабораторной плошади можно получить высокий выход экологически чистой и стандартизированной продукции; возможность синтеза ценных вторичных метаболитов растений, что и является одним из нетрадиционных способов охраны растений позволяющий создавать банк тканей in vitro и является актуальной проблемой. Учитывая вышеизложенное, разработка и совершенствование биотехнологии культивирования M. offocinalis, оптимизация питательной среды для каллусной и суспензионной культуры в условиях in vitro предоставит возможность повысить продуктивность и получить качественное растительное сырье с высоким содержанием БАВ, что весьма актуальна и имеет большое значение для фармацевтической промышленности и охраны природных ресурсов этого вида. Աշխատանքի հիմնական նպատակը արժեքավոր դեղաբույսի` M. officinalis ներմուծումն է in vitro մշակույթ, մեկուսացված կուլտուրայի ստացումը, օպտիմալ պայմանների մշակումը, եթերայուղի պարունակության, դրա հակաօքսիդանտային ակտիվության որոշումը և կիրառումը սննդային արժեք ներկայացնող արևածաղկի ձեթի և Իրանում շատ գործածական քաղցրավենիքի սննդային արժեքի որակի պահպանման համար: Սերմերը հավաքվել են Իրանի տարբեր բնակլիմայական պայմաններում աճող 4 բուսաբանական այգիների (ք. Համեդան, Ռաշտ, Գազվին, Ուրմիա) բույսերից: Ըստ ծլունակության, ռեգեներացիայի, ընձյուղների արմատակալման արդյունքների որպես լավագույն` հետագա փորձարկման համար, ընտրվել են Համեդանի սերմերը: Սննդամիջավայրերի (ՄՍ, B5, WPM) համեմատական հետազոտման արդյունքում, որպես հիմնական սննդամիջավայր ընտրվել է ՄՍ: In vitro պայմաններում սերմերից ստացվել են էքսպլանտներ (ընձյուղի վերնամաս, հիպոկոտիլ, տերևային հատված), դրանցից կալուսային հյուսվածքներ և բջջա-կախութային կուլտուրա: Ընտրվել են հյուսվածքների պրոլիֆերացիայի և ռեգեներացիայի անհրաժեշտ լավագույն պայմանները: Ռեգեներացիայի լավագույն արագություն` տերևամասի և հիպոկոտիլի համեմատ ցուցաբերել են ընձյուղի ծայրամասից անջատված մերիստեմատիկ բջիջներով էքսպլանտները: Ընձյուղների զարգացման համար (ուղղակի` մերիսթեմային էքսպլանտից և անուղղակի` կալուսից) ՏԴԶ պարունակող սննդամիջավայրը կինետինի համեմատությամբ առավել նպաստավոր է: ՏԴԶ (3մգ/լ) և ՆՔԹ (1.5մգ/լ) պարունակությամբ սննդամիջավայրը ընձյուղառաջացման համար ապահովել է բարձր արդյունավետություն: Արմատակալման համար ստացված ընձյուղներն անջատվել և տնկարկվել են ՆՔԹ (1մգ/լ) հավելմամբ ՄՍ սննդամիջավայրի վրա, որն ապահովել է 96% արդյունք:կուլտուրայի աճեցման, եթերայուղի ստացման նպատակով: Melissa (M) officinalis L., callus, cell-suspension culture, essential oil, phytohormones, antioxidant activity, auxin. The main aim of the current research is introduction of medicinal plant M. officinalis to in vitro culture, receipt of isolated culture, elaboration of optimal conditions, determination of essential oil cоntent as well as the antioxidant activity and its application with the aim of promoting the durability and taste quality of useful Iranian candy and sunflower oil having nutritional value. The seeds of M. officinalis were collected from plants grown in four different climatic regions of botanical gardens (Hamedan, Rasht, Ghazvin, Urmia) of Iran. For further investigation as the best variant according to the results of shoot germination, regeneration and root formation were selected seeds collected from Hamedan population. In the result of cоmparative analysis of basal media (MS, B5, WPM) was selected MS. Explants (shoot tip, hypocotyl, leaf segment) were obtained from the plantlets cultivated in in vitro conditions from which callus tissue and cell suspension culture were introduced. For tissue proliferation and regeneration were chosen appropriate conditions. The best regeneration rate demonstrated shoot tips excised from meristem explants compared with leaf segment and hypocotyl. For shoot induction (direct regeneration from meristem explants and indirect from callus) more suitable medium was MS supplemented with TDZ compared with Kinetin. Medium supplemented with TDZ (3mg/l) and NAA (1.5mg/l) provided high productivity for shoot induction. For root formation the obtained shoots were excised and transplanted on MS medium supplemented with NAA (1mg/l) which provided 96% risogenesis. It was revealed that for callus induction, callus volume and days required for callus induction the best explants were 25 day seedlings for which the suitable medium was MS with IAA (1mg/l), NAA (1.5mg/l) and TDZ (0.5mg/l) content.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Melissa officinalis L. կալուսային և բջջա-կախութային կուլտուրայի սննդամիջավայրի օպտիմալացումը. Optimization of nutrient medium of callus and cell-suspension culture of melissa officinalis l.
    Uncontrolled Keywords: Մորադխանի Հոջաթ Ալիակբարի,Moradkhani Hojat Aliakbar
    Subjects: Biology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 27 Sep 2016 17:48
    Last Modified: 01 Nov 2016 10:34
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3500

    Actions (login required)

    View Item