Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Լեռնային Ղարաբաղի ֆլորան (անոթավոր բույսեր)

Բալայան, Կարինե Վալերիի (2014) Լեռնային Ղարաբաղի ֆլորան (անոթավոր բույսեր). PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (600Kb)

    Abstract

    Լեռնային Ղարաբաղը (այսուհետ՝ ԼՂ), չնայած իր համեմատաբար փոքր տարածքին, աչքի է ընկնում բուսատեսակների և բուսական համակեցությունների արտահայտված բազմազանությամբ: Լինելով լեռնային երկիր և ունենալով լանդշաֆտների ուղղաձիգ գոտիականություն՝ ԼՂ տարածքն ունի ֆլորայի հարուստ կազմ: Չնայած Կովկասի ֆլորայի ուսումնասիրության երկարատև պատմությանը, մինչ այժմ ԼՂ ֆլորայի նպատակային ուսումնասիրություններ չեն իրականացվել: Վերջինիս վերաբերյալ գրական տեղեկությունները թերի և ոչ ամբողջական են: Աշխատանքի արդիականությունը պայմանավորված է ԼՂ ֆլորայի անոթավոր բույսերի տեսակների վերաբերյալ սպառիչ տվյալների բազայի ստեղծման անհրաժեշտությամբ, որտեղ կարևոր նշանակություն ունեն անոթավոր բույսերի տեսակային կազմի, ծագումնաբանության և ձևավորման, էկոլոգիական առանձնահատկությունների, ինչպես նաև բուսատեսակների տնտեսական նշանակության և պահպանության հիմնախնդիրների մասին հարցերը: Ատենախոսության հիմնական նպատակն է մանրամասն ուսումնասիրել ԼՂ ֆլորան, ներկայացնել անոթավոր բույսերի տեսակային բազմազանությունը, առաջարկել առանձին տեսակների արդյունավետ օգտագործման և պահպանմանն ուղղված միջոցառումներ: Մեր առջև դրվել են հետևյալ հիմնական խնդիրները. Ուսումնասիրել, անձնական հավաքածուներով լրացնել անոթավոր բույսերի տեսակային կազմը և կազմել ԼՂ անոթավոր բույսերի կոնսպեկտ: Կատարել ԼՂ ֆլորայի բազմակողմանի վերլուծություն: Ներկայացնել ԼՂ ֆլորայի տնտեսական նշանակության բնութագիր:Բացահայտել ԼՂ ֆլորայի հազվագյուտ տեսակների տարածվածությունը և առաջարկել այդ տեսակների պահպանության վերաբերյալ միջոցառումների համակարգ: При сравнительно небольшой территории, Нагорный Карабах отличается многообразием видового состава растений и растительных сообществ. Несмотря на многолетнюю историю ботанических исследований Кавказа, до настоящего времени флора Нагорного Карабаха детально не изучена. Существующие литературные данные не достаточны, что и определяет актуальность проведения настоящей работы. В течение 2008 – 2014 гг. на основании собственных сборов, материалов гербария Института ботаники НАН РА (ERE), гербария кафедры биологии Арцахского государственного университета, а также литературных данных составлен конспект флоры Нагорного Карабаха. В результате впервые установлено, что флора Нагорного Карабаха включает 2027 видов сосудистых растений, относящихся к 653 родам и 127 семействам. Для исследуемой флоры обнаружены 3 новых вида: Smilax excelsa L., Crataegus zangezura Pojark., Helminthotheca echioides (L.) Holub. В конспекте приведены также данные о распространении, типах ареала, жизненных формах, высотной поясности, полезных свойствах этих видов. По результатам таксономического анализа установлено, что во флоре этого региона 36 видов (1,8 %) высших споровых растений, 10 (0,5 %) голосеменных, 1981 (97,7%) покрытосеменных растений, из которых 1561 (77%) двудольные, остальные – однодольные 420 ( 20,7%). Спектр крупных семейств отражает смешанный характер флоры Нагорного Карабаха, в которой сочетаются переднеазиатское и кавказское влияние. Как и во всех голарктических флорах, спектр первых 10 семейств составляют семейства: Asteraceae, Poaceae, Fabaceae, Apiaceae, Rosaceae, Lamiaceae, Brassicaceae, Caryophyllaceae, Scrophulariaceae, Ranunculaceae (60,7%). Остальные 117 семейств включают 798 видов (39,3 %). Крупными родами флоры являются Carex, Astragalus,, Allium, Campanula, Trifolium, Ranunculus, Centaurea,, Rosa, Cirsium, Silene, Geranium, Poa (247 видов, 12%). Крупные и средние роды флоры объединяют 1274 вида (62,8 %). Большинство родов флоры НК составлены 2-3 (22%) видами. Одновидовых родов в флоре НК всего 308 (15,2 % ). В исследованной флоре многолетние травянистые растения составляют большинство - 1223 вида (60,3 %). Относительно хорошо представлены также однолетние - 493 (24,3 %) и двулетние 86 (4,3 %) виды. Дедрофлора НК состоит из 225 видов (11,1 %). Наибольшее видовое многообразие характерно для среднего горного пояса. Большинство видов приурочены более, чем к одному высотному поясу. In spite of rather small territory Mountain Karabakh strikes the eye with a great variety of plant species and communities. With a long history of the botanical investigations in the Caucasus the flora of Mountain Karabakh wasn’t studied in detail, which determines the urgency of this work. On the basis of our collections during 2008 – 2014, the materials of Herbariums of Institute of Botany of NAN RA (ERE) and the chair of Biology of the Artzakh State University, as well as the data given in literature, the Mountain Karabakh flora conspectus was compiled. For the first time was established that MK flora includes 2027 species of vascular plants, belonging to 653 genera and 127 families. 3 new species for MK flora: Smilax excelsa L., Crataegus zangezura Pojark., Helminthotheca echioides (L.) Holub were discovered. The data on distribution, types of area, life forms, altitudinal belts and useful properties of the species are given in the work. Taxonomical analysis showed that in the flora of this region are present 36 species (1,8 %) of Equisetophyta, Lycophyta and Pterophyta, 10 species (0,5%) of Gymnospermae, 1981 species (97,7 %) of Angiospermae, of which 1561 species (77%) belongs to Dicotyledones, and the rest 420 (20.7 %) to Monocotyledones. The spectrum of the large families reflects the compositional character of MK flora which combines West Asian and Caucasian influence. Like in all Holarctic floras the first 10 families are Asteraceae, Poaceae, Fabaceae, Apiaceae, Rosaceae, Lamiaceae, Brassicaceae, Caryophyllaceae, Scrophulariaceae, Ranunculaceae (60,7%), the remaining 117 famies include 798 species (39,3%). The large genera of the flora are: Carex, Astragalus,, Allium, Campanula, Trifolium, Ranunculus, Centaurea,, Rosa, Cirsium, Silene, Geranium, Poa (247 species, 12%). Large and medium genera comprise 1274 species (62,8 %). The majority of the genera of MK (22%) are composed of 2 – 3 species. Genera including 1 species are 308 (15,2%) In the investigated flora perennial herbaceous plants form the majority – 1223 species (60,3%), comparatively well are represented also annuals (493species, 24,3%) and biennials ( 86 species, 4,3%). Dendroflora of MK comprises 225 (11,1 %) species. The greatest variety of species is characteristic of medium montain belt. Majority of the species are growing in more than one altitudinal belts. MK flora contains 45 Caucasian endemics, 12 Transcaucasian, 4 South Transcaucasian and 1 Mountain Karabakh endemic – Scorzonera pulchra Lomak.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Флора Нагорного Карабаха (сосудистые растения). Flora of Mountain Karabakh (vascular plants).
    Uncontrolled Keywords: Балаян Карине Валерьевна, Balayan Karine
    Subjects: Biology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 29 Sep 2016 13:29
    Last Modified: 29 Sep 2016 13:29
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3520

    Actions (login required)

    View Item