Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Իջևանի ֆլորիստական շրջանի արևելյան հատվածի ֆլորան և բուսականությունը

Քարտաշյան, Նունե Գրիգորի (2014) Իջևանի ֆլորիստական շրջանի արևելյան հատվածի ֆլորան և բուսականությունը. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (1108Kb) | Preview

    Abstract

    Կենսաբանական և լանդշաֆտային բազմազանության պահպանությունը և ռացիոնալ օգտագործման ապահովումը դարձել են համաշխարհային առաջնահերթ հիմնախնդիրներ: Ներկայումս խիստ անհրաժեշտ է ֆլորայի և բուսականության խորն ու բազմակողմանի ուսումնասիրությունը բնական բուսական համակեցությունների պահպանման, բարելավման և առավել արդյունավետ օգտագործման միջոցառումների մշակման համար: Չնայած ամբողջ Կովկասի և մասնավորապես Հայաստանի ֆլորայի և բուսականության ուսումնասիրության երկարատև պատմությանը, մինչ այժմ Իջևանի ֆլորիստական շրջանի արևելյան հատվածի (նախկինում Շամշադինի վարչական շրջան) ֆլորայի և բուսականության նպատակային ուսումնասիրություններ չեն իրականացվել: Մեզ հետաքրքրող տարածքի ֆլորայի և բուսականության մասին գրական տեղեկությունները թերի և ոչ ամբողջական են: Ուսումնասիրվող տարածքի ֆլորան և բուսականությունը մոտ 60 տարի առաջ մասնակիորեն հետազոտվել է Շ.Գ. Ասլանյանի կողմից: Հետևաբար, մեր ութ տարվա ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ Իջևանի ֆլորիստական շրջանի արևելյան հատվածի ինքնատիպ ֆլորան և բուսականությունը մանրակրկիտ ուսումնասիրությունների կարիք էր զգում: Համալիր ուսումնասիրությունները, ներառելով ֆլորայի վերլուծությունը և բուսականության դասակարգումը ժամանակակից մեթոդների կիրառմամբ, պայմանավորում են թեմայի արդիականությունը: Ատենախոսության հիմնական նպատակն է մանրամասն ուսումնասիրել Իջևանի ֆլորիստական շրջանի արևելյան հատվածի ֆլորան և բուսականությունը, առաջարկել առանձին տեսակների և բնական էկոհամակարգերի արդյունավետ օգտագործման և պահպանման ուղղությամբ իրականացվող միջոցառումներ: Այդ նպատակով մեր առջև դրվել են հետևյալ խնդիրները՝ բացահայտել և սեփական հավաքածուներով լրացնել Իջևանի ֆլորիստական շրջանի արևելյան հատվածի անոթավոր բույսերի տեսակային կազմը: Կատարել հետազոտվող տարածքի ֆլորայի բազմակողմանի վերլուծություն: Ուսումնասիրել Իջևանի ֆլորիստական շրջանի արևելյան հատվածի բուսականության կազմը և կառուցվածքը, ներկայացնել հիմնական բուսական համակեցությունների դասակարգումն ու բնութագիրը: Բացահայտել հետազոտվող տարածքի ֆլորայի հազվագյուտ և վտանգված տեսակների տարածվածությունը, մշակել և առաջարկել այդ տեսակների պահպանման վերաբերյալ միջոցառումների համակարգ: Կազմել Իջևանի ֆլորիստական շրջանի արևելյան հատվածի ֆլորայի կոնսպեկտ՝ նշելով յուրաքանչյուր տաքսոնի ժամանակակից լատիներեն անվանումը, կենսաձևը, բուսաաշխարհագրական արեալի տիպը, բարձունքային տեղաբաշխումը, բուսականության տիպը, կիրառությունը: Одной из важнейших задач современности является сохранение биологического и ландшафтного разнообразия и их рациональное использование. За последние десятилетия научно-технический прогресс и интенсивное развитие сельского хозяйства привели к значительному усилению воздействия антропогенного фактора на природные экосистемы, в результате чего растительный покров на больших территориях значительно изменился и возникла настоятельная необходимость исследования его современного состояния. Несмотря на многолетнюю историю ботанических исследований Кавказа и Армении, в частности, флора и растительность восточной части Иджеванского флористического района (бывший Шамшадинский административный район) до настоящего времени специально не исследовались. Существующие литературные данные очень недостаточны, что и определило необходимость проведения нашего исследования. В результате проведенного нами исследования впервые установлено, что флора восточной части Иджеванского флористического района включает в себя 843 вида сосудистых растений, относящихся к 419 родам и 107 семействам, при этом 11 видов являются новыми для Иджеванского флористического района, а 93 – новые для района исследований. Основу флоры составляют покрытосеменные растения (820 видов, 97,27%), при этом количество двудольных (702 видов) в шесть раз превышает количество однодольных (118 видов). Такое преобладание двудольных объясняется, вероятно, слабой представленностью в исследуемом районе гидро- и гигрофильных местообитаний, которые на всем Кавказе являются основным вместилищем разнообразия представителей однодольных. Многолетние травянистые растения составляют большинство в исследованной флоре (56,1% видов), относительно хорошо представлены также однолетние (22,4%) и двулетние (6,9%) травянистые растения. Деревья составляют 4,5%, кустарники – 9,4%, полукустарники – 0,6% и кустарнички – 0,1%. В результате анализа высотной распределенности исследованной флоры установлено, что наиболее богатым является средний горный пояс (79,2% видов), а наиболее бедным – альпийский пояс (5,9%), занимающий незначительные площади в нашем районе. При этом большинство видов произрастают не в одном высотном поясе, а встречаются в двух и более. Conservation and sustainable use of biological and landscape diversity are the most actual problems nowadays. During the last 5-6 decades scientific-technical progress and intensive development of agriculture have lead to significantly increase of anthropogenic factor impact on natural ecosystems. As a result, vegetation was changed in very big territories, and now its modern conditions have to be investigated. Despite the long history of botanical investigations in the Caucasus and Armenia, there were no special investigations of the flora and vegetation of East part of Idjevan floristic region of Armenia (former Shamshadin administrative region) till now. Existing literature data cannot present real situation, and all these factors determined the necessity of our investigations. As result of investigations, it was found that flora of East part of Idjevan floristic region includes 843 species of vascular plants from 419 genera and 107 families. It has to be noticed that 11 species were found at first time for the Idjevan floristic region, and 93 are new for investigated region. Angiosperm plants are the base of the flora (820 species, 97,27%), and Dicotyledons (702 species) six time prevail Monocotyledons (118 species). This Dicotyledons prevalence can be explained by low existence of hydro- and hygrophilous habitats in the investigated region. These habitats are the main ecosystems where Monocotyledons diversity is the greatest in the Caucasus. Perennial herbs are the main life form in the investigated flora (56,1% species), annual (22,4%) and biennial (6,9%) species are rather good presented as well. Woody plants are presented in the flora in less species’ quantity (trees – 4,5%, shrubs – 9,4%, semi-shrubs – 0,6%, undershrubs – 0,1%). Analysis of flora’s altitudinal distribution showed that middle mountain belt is the richest (79,2%), and alpine is the purest (5,9%), which has no significant areas in our region. It has to be noted that many species are growing not in the separate mountain belt but can be found in two-three of them. So, two species are growing from lower to alpine belt, 20 species are growing in middle and upper mountain belts, 126 species – in lower and middle mountain belts. Phyto-geographical analysis showed that there are 14 main geo-elements in the flora, which can be combined into 4 types (polychor – 37 species, holarctic – 445 species, ancient-mediterranean – 353, and adventive – 3 species).

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Флора и растительность восточной части Иджеванского флористического района Армении. Flora and vegetation of the East part of Idjevan floristic region of Armenia.
    Uncontrolled Keywords: Карташян Нуне Григорьевна, Kartashyan Nune
    Subjects: Biology
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 01 Oct 2016 10:51
    Last Modified: 04 Oct 2016 11:34
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3542

    Actions (login required)

    View Item