Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Կանանց մասնակցությունը Արցախյան գոյապայքարին (1988-1994 թթ.)

Ավանեսյան, Իսկուհի Նիկոլայի (2016) Կանանց մասնակցությունը Արցախյան գոյապայքարին (1988-1994 թթ.). PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (4Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (179Kb)

      Abstract

      О1988թ. սկիզբ առած Արցախյան շարժումն ազգային զարթոնք էր, որը նոր էջ բացելով մեր պատմության մեջ, հանգեց ազգային ինքնագիտակցության դրսևորման գաղափարական և հոգևոր վերելքի: Արցախյան գոյապայքարի նոր փուլը համընկնում է գորբաչովյան §վերակառուցման¦ տարիների հետ` սկսած 1985 թվականից: Հռչակված §վերակառուցման¦ ընթացքում ազգային հարցին յուրահատուկ արժեք տրվեց և այն առաջին պլան մղվեց Արցախում, որտեղ պայքարը, ընդհանուր առմամբ, չէր դադարել: Ղարաբաղյան շարժման և, ընդհանուր առմամբ, արցախահայության ազգային-ազատագրական պայքարի ուշագրավ ու կարևոր առանձնա-հատկություններից էր կանանց զանգվածային և ակտիվ մասնակցությունը: Այս իրողությունը նկատվել է գրեթե բոլոր ուսումնասիրողների և դիտարկողների կողմից, սակայն, դրանով հանդերձ, չկա թեմային վերաբերվող պատմագիտական որևէ ուսումնասիրություն: Խնդրո առարկան գիտական հիմքերի վրա դնելը պատմագիտական անհրաժեշտություն է, քանի որ ուսումնասիրվող շրջանում կանանց գործունեության մասին շատ քիչ է անդրադարձ կատարվել:Հետազոտությունում փորձել ենք հանգամանորեն և ամբողջական տեսքով ներկայացնել, հնարավորինս մանրամասն վերլուծել կանանց կողմից իրականացրած կարևորագույն քայլերը, նրանց դերակատարությունը համազգային պայքարում: Խնդրո առարկա ժամանակահատվածում դեպքերի վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանի կողմից իրականացվող բռնությունները կտրուկ սրել են իրավիճակը տարածաշրջանում, շեշտակի մեծացրել լարվածությունը և ղարաբաղյան հակամարտությունը փոխակերպել ռազմական առճակատման՝ պատերազմի: Այս ամենին միացած կանայք, եթե սկզբում հանդես էին գալիս որպես շարժման ակտիվ մասնակիցներ ու կազմակերպիչներ, ապա հետագայում պայքարը շարունակեցին արդեն ինքնապաշտպանական ուժերի շարքերում: Նրանց մի մասը մնալով թիկունքում՝ սատար կանգնեց հայրենի եզերքի պաշտպաններին: Հետազոտությունն արդիական և հրատապ է, որովհետև հակառակորդ պետության՝ Ադրբեջանի հակաքարոզչության, ինչպես նաև հակամարտության դեռևս չլուծված պայմաններում ժամանակի հրամայականն է հայ ժողովրդի պատմագրության մեջ շտապ լրացնել բաց էջերը: Խնդրո առարկա թեման հայոց պատմության համապատասխան ժամանակաշրջանի ուսումնասիրության գործում որոշակի ավանդ ներդնելու փորձ է: Основной цель исследования проанализировать роль женщин в Карабахском конфликте,выявить им работы,об общить результаты и дать их историческое значение. Диссертация состоит из введения,двух глав, которые разделены на три заголовка, заключений,использованных первоисточников и списка литературы. Во введении обоснованы значимость и актуальность темы, указаны поста-вленные перед автором цели и задачи, представлена научная новинка, дана теория первоисточников и литературы, касающихся проблем. Первая глава “Женщины в начальном этапе Арцахской освободительной войны(1988-1991гг.)” посвящена патриотической деятельности проделанной женщинами в период подпольного этапа Карабахского движения,народной борьбы и новой волны волнений. В 1980-х экономический и политический глубокий кризис в СССР заставил осуществить в стране экономические и политические реформы,что не только не улучшилась экономическая ситуация в СССР,но и в конце 1980-х годов ухудшилось социально-экономическое положение страны. В ходе реконструкции, национальным вопросам придавали уникальную ценность и они выдвинулись на первое место в Арцахе, где борьба,в целом, не перестала. Пропагандистские работы, направленные на воссоидинение НКАО с Арменией активизировались, особенно, летом 1986 года. Примечательной и важной особенностью национально-освободительной борьбы являлось массовое участие женщин. Когда была поставлена задача восстановить историческую справедливость и воссоединить Арцах к матери-родине Армении ,армянская женщина выступила не только единомышленником и организатором борьбы, общественно-политическим деятелем,но и защитником родины. Рассматривая роль женщин в период с 1985 по 1988гг. года,однозначно можно сказать,что они проявили особый энтузиазм и участие и сыграли большую роль в общенациональном деле. Анализ событий показал,что с того момента, когда в СССР в результате изменений, обусловленных политикой <<перестройки>>, начался новый этап национально-освободительной борьбы арцахцев. Женщины, учавствуя этом деле, еще на подпольном этапе вошли в состав инициативных групп и способствовали таму чтобы движение превратилось в всенародную борьбу. В подпольном этапе женщины, включенные в национально-освободительный процесс, значительно способствовали тому,чтобы движение превратилось в общенародную борьбу. В упомянутый период их деятельность, в основном, проявилось в агитационных работах,благодаря которым подпольное движение превратилось в общенародное. The aim of the investigation is to analyze the role of women in Karabakh antagonism, to reveal the work they have done, to sumarrize the results and to give the historical significance. The dessertation consists of the introduction, two chapters, both of which are divided into three subtitles, summaries and used sources and literature. The introduction is based on the importance and modernity of the theme, the goals and objects are pointed, the scientific novelty is presented, and it is given the theory and literature concerning the problem. The first chapter, which is titled “ The Women in the initial period of the Artsakh Struggle” (1988-1991), is devoted to the secret periodof Karabakh movement, national struggle and to patriotic activities of the women in the new exciting period. In the 1980s economical and political crisis in the USSR caused to realise economical and political reforms, whish didn’t improve the USSR economical condition, moreover, in the end of 1980s the social-economic condition of the country became worse. During the “Perestroyka” a specific value was given to national problem and it was pushed to the foreground in Artsakh, where in general the struggle didn’t stop. The preaching for the reunion of the NKAR (Nagorno Karabakh Autonomous Region) to Armenia became active in the summer of 1986. One of the notable and important characteristics of the national- liberating struggle is the massive participation of the women. For restoring historic justice and for the reunion of Artsakh to the Motherland to Soviet Armenia, the armenian woman appeared not only as an ideological and organiser, social – political figure, but also as a defender of the Motherland. In the secret period of national liberating process, the women favoured the movement turned into nationwide struggle. By studying the role of women from 1985 -1988 one can say unambiguously that they showed special energy and participation and had a great role in the national movement. The analyses of the events showed that since then when the new stage of the Artsakh national liberation struggle began connected with the changes of “reconsruction” policy in the USSR, the women participating in it were involved in the secret stage of the initiative groups and assisted the movement to become a national struggle. In this period their activities were mainly expressed in the preaching activities thanks to which the secret movement became national. The second chapter, which is titled “The Participation of the Women in the Military Actions (from December of 1991 to May of the 1994) introduces the fighting path of the women participated in the Artsakh Liberation War.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Участие женщин в Арцахской освободительной войне (1988-1994гг.). The participation of the women in Artsakh struggle (1988-1994).
      Uncontrolled Keywords: Аванесян Искуи Николаевна, Avanessyan Iskuhi Nikolay
      Subjects: History
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 10 Oct 2016 15:44
      Last Modified: 10 Oct 2016 15:44
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3581

      Actions (login required)

      View Item