Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հովհաննես Զարդարյանի ստեղծագործությունը

Արսենյան, Լիլիթ Արսենի (2014) Հովհաննես Զարդարյանի ստեղծագործությունը. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (446Kb)

    Abstract

    Սույն ատենախոսությունը նվիրված է խորհրդահայ կերպարվեստի ականավոր ներկայացուցիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1963), ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1988), Երևանի Խ. Աμովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պրոֆեսոր (1969)` Հովհաննես Զարդարյանի (1918-1992) ստեղծագործությանը: Խորհրդային տարիներին այն գտնվում էր ինչպես հայ, այնպես էլ ռուս քննադատների, արվեստաμանների, լրագրողների ուշադրության կենտրոնում, քանի որ Զարդարյանի արվեստում արծարծվեցին հասարակական հնչեղություն ունեցող մի շարք խնդիրներ, ինչն էլ նրան դարձրեց ազգային, ժողովրդական նկարիչ: Արվեստագետին հուզում էին իր ժողովրդի պատմությունն ու ներկան, իղձերն ու ձգտումները, որոնք մղեցին նրան նոր արտահայտչաձևերի որոնման` μերելով նրան միութենական ճանաչում: Զարդարյանն զμաղվել է հաստոցային և մոնումենտալ նկարչությամμ, գրաֆիկայով, μեմանկարչությամμ: Նա ստեղծագործել է տարμեր ժանրերում` դիմանկար, μնանկար, թեմատիկ ժանր, նատյուրմորտ: Սակայն նրա հիմնական ներդրումը խորհրդահայ կերպարվեստի պատմության մեջ կապված է հատկապես նրա հորինվածքային կտավների հետ: Ըստ որում կոմպոզիցիոն մասշտաμային մտածողությունը նկատելի է նրա μոլոր ժանրերի աշխատանքներում: Զարդարյանին հուզում էին գեղարվեստական լայն խնդիրներ՝ անկախ թեմայից, պատկերման առարկայից: Սովորաμար արվեստագետի մտահղացումները μյուրեղանում և ավարտուն տեսք էին ստանում նախապատրաստական երկարատև ու հետևողական աշխատանքի, μազմաթիվ տարμերակների կատարման ընթացքում: Զարդարյան գեղանկարչի անհատական ձեռագիրը սկսում է ձևավորվել 1940-ական թվականներից՝ հետագայում հասնելով լիակատար ինքնուրույնության: Նրա գեղարվեստական մտքի խոհափիլիսոփայական ուղղվածությունը հաճախ համատեղվում էր ոճապլաստիկական (հորինվածքային, գունային, ֆակտուրային և այլ) խնդիրների առաջադրման հետ: Արվեստագետի ձևավորմանը մեծապես նպաստել է Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում ստացած մասնագիտական կրթությունը, այդ քաղաքի գեղարվեստական միջավայրը՝ Էրմիտաժի և մյուս թանգարանների հարուստ հավաքածուներով, ռուս և խորհրդային արվեստի խոշոր ներկայացուցիչների հետ շփումներով: Է՛լ ավելի կարևոր էր ազգային կերպարվեստի ավանդույթների ներգործությունը Զարդարյան գեղանկարչի կազմավորման գործում: Խորապես տեղյակ լինելով խորհրդային ու հատկապես հայ կերպարվեստի զարգացման ընթացքին, դրա հետ առնչվող μազմազան խնդիրներին, դասական և ժամանակակից հեղինակների դերակատարությանը՝ Զարդարյանը μազմիցս նշել է Ստեփան Աղաջանյանի, Եղիշե Թադևոսյանի, Վահրամ Գայֆեճյանի և հատկապես Մարտիրոս Սարյանի ներդրումը 20-րդ դարի հայ գեղարվեստական մշակույթի կազմավորման գործում: Оганес Мкртичевич Зардарян (1918–1992) – один из выдающихся представителей армянского советского изобразительного искусства. Народный художник Армянской ССР (1963), действительный член Академии художеств СССР (1988), профессор Ереванского педагогического института им. Х. Абовяна (1969), он уже при жизни был широко известен не только в Армении, но и за ее пределами, неоднократно выставлял свои произведения за рубежом. Зардарян занимался станковой и монументальной живописью, графикой, сценографией. Хотя он обращался к разных жанрам, основной его вклад в историю армянского искусства связан с тематической картиной, причем масштабное композиционное мышление присуще его творчеству в целом. Художественные идеи Зардаряна обычно созревали и получали законченный вид в ходе долгой и последовательной подготовительной работы, выполнения многочисленных вариантов. Целью диссертации является комплексное изучение творчества О. Зардаряна. В советское время оно было в центре внимания как армянских, так и русских специалистов и критиков, ибо в искусстве Зардаряна отразился целый ряд проблем широкой общественной значимости, что, по сути, и сделало его национальным, народным художником. Но отдельные издания o его творчестве немногочисленны. К ним относятся прежде всего монография И. Цырлина (1960), а также альбомы со вступительными статьями А. Каменского (1970), Б. Зурабова (1993) и М. Микаэляна (2008), где искусство Зардаряна освещается либо фрагментарно, либо – очень кратко, в самых общих чертах. Предприняв опыт целостного изучения творчества О. Зардаряна, мы старались по-новому, объективно представить его художественное наследие, творческий путь, причем в научный оборот были введены многочисленные неизвестные работы и факты биографии мастера, которые проливают дополнительный свет на его эстетические предпочтения, побудительные причины создания того или иного произведения. Всестороннее изучение литературы, прессы и архивных источников по теме позволило также составить наиболее полный на сей день каталог работ Зардаряна, включающий свыше 300 наименований. Диссертация состоит из предисловия, трех глав, заключения, списка использованной литературы и приложений, которые представляют списки важнейших событий жизни и творчества Зардаряна, выставок с его участием, произведений художника и его публикаций. К тексту прилагается объемный альбом репродукций работ Зардаряна. Hovhannes Zardaryan (1918–1992) is one of the outstanding representatives of Armenian Soviet art. He is a People’s Artist of the Armenian SSR (1963), member of the USSR Academy of Arts (1988), professor of Yerevan State Pedagogical Institute after Kh. Abovyan (1969). During his lifetime he was widely known not only in Armenia, but also beyond, repeatedly exhibited his works abroad. Zardaryan engaged in easel and monumental painting, drawing, scenography. Although he was referring to different genres, his main contribution to the history of Armenian art is associated with thematic paintings, but large-scale compositional thinking inherent in his work as a whole. Zardaryan’s artistic ideas usually ripen and give a finished look in the course of a long and consistent preparatory work and implement of many options. The purpose of this thesis is a comprehensive study of H. Zardaryan’s creativity. In Soviet times, it was the focus of both Armenian and Russian experts and critics, because in Zardaryan’s art there reflected a wide range of issues of public concern, that, in fact, made him a national and popular artist. But separate editions about his works are scarce. These include primarily monograph of I. Tsyrlin (1960), as well as albums with introductory articles of A. Kamensky (1970 ), B. Zurabov (1993) and M. Mikaelyan (2008), where Zardaryan’s art is illuminated either fragmentary or very briefly, in the most general terms. By taking a holistic experience of studying of H. Zardaryan’s creativity, we tried to present objectively his artistic heritage, creative way, and into the scientific revolution there were included many unknown works and biographical facts about the artist that shed additional light on his aesthetic preferences, reasons of the creation of this or that book. Comprehensive study of literature, media and archival sources relating to this theme also allowed to make the general catalog of nowadays Zardaryan’s works, comprising over 300 titles. The thesis consists of a preface, three chapters, conclusion, list of references and applications, which presents the lists of the most important events of Zardaryan’s life and creativity, exhibitions with his participation, artist’s works and his publications. The text enclosed volume album of reproductions of Zardaryan’s works.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Творчество Оганеса Зардаряна. Creativity of Hovhannes Zardaryan.
    Uncontrolled Keywords: Арсенян Лилит Арсеновна, Arsenyan Lilit
    Subjects: Art Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 11 Oct 2016 10:28
    Last Modified: 11 Oct 2016 10:28
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3582

    Actions (login required)

    View Item