Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Մատակարարման շղթայի ստոխաստիկ մոդելավորման հիմնախնդիրները (ՀՀ էներգետիկայի օրինակով)

Մարուխյան, Վեհանուշ Սամվելի (2016) Մատակարարման շղթայի ստոխաստիկ մոդելավորման հիմնախնդիրները (ՀՀ էներգետիկայի օրինակով). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (33Mb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (5Mb) | Preview

      Abstract

      Էներգետիկայի ոլորտում իրականացվող բարեփոխումների ժամանակակից պայմաններում ի հայտ են գալիս տեխնիկական, ֆինանսական, կազմակերպական և էկոլոգիական խնդիրներ, որոնց համակարգումը և լուծումը հիմք են հանդիսանում էներգակառավարման նոր ստրատեգիաների մշակման համար: Էներգիայի մատակարարումը և սպառումը իրենցից ներկայացնում են ինտեգրված հոսքային գործընթացներ, որոնք կարելի է ներկայացնել հաջորդական տրամաբանական շղթայի միջոցով: Դինամիկ զարգացող ժամանակակից շուկայական միջավայրում էներգահամակարգը կազմող ընկերությունների խնդիրն է ոչ միայն հումքային, ֆինանսական և տեղեկատվական հոսքերի օպտիմացումը, այլ նաև դրանց ժամանակին վերահսկումը: Հետևաբար անհրաժեշտություն է առաջանում համապատասխան մոդելների, մեթոդների և մեխանիզմների մշակման համար, ինչը հնարավորություն կտան արդյունավետ կառավարել էներգետիկ հոսքերը՝ ներքին և արտաքին միջավայրի փոփոխություններին համապատասխան: Նման գործիքներից է մատակարարման շղթաների(ՄՇ) միջոցով էներգահամակարգի հոսքերի ներկայացումը: Մատակարարման շղթայի կառավարումը կարելի է նկարագրել որպես լոգիստիկայի ընդարձակում, որտեղ ապրանքների և ծառայությունների հոսքերը համաձայնեցվում են ինչպես ձեռնարկության ներքին գործառույթների, այնպես էլ մատակարարների և սպառողների միջև, որի հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել և կառավարել ՄՇ-ի հանգույցները կազմող ընկերությունների օպտիմալ վարքը, նվազեցնել շղթայի ծախսերը և բարելավել հաճախորդների սպասարկումը: ՀՀ-ի անկախացումից հետո, Լեռնային Ղարաբաղում տիրող քաղաքական իրավիճակը, բլոկադան և մասնավորապես գազամատակարարման ընդհատումները հանգեցրին երկրում էներգետիկական ճգնաժամի, որի հաղթահարմանը արմատապես նպաստեցին էներգահամակարգի կառուցվածքային փոփոխությունները: Փուլային բարեփոխումները նշանակալի ազդեցություն ունեցան էներգահամակարգի գործունեության վրա, որի արդյունքում անցում կատարվեց առաջարկակենտրոն համակարգից դեպի պահանջարկակենտրոն համակարգի: ՀՀ-ում էներգակիրների մեծ մասը ներմուծվում է, որը երկիրը դարձնում է խոցելի, մասնավորապես վճարունակության խնդիրներ է առաջացնում սպառողների մոտ : Նման իրավիճակում հաշվի առնելով նաև առաջարկի և պահանջարկի միջև աճող տարբերությունները` մեծանում է էներգահամակարգի ստրատեգիական պլանավորման անհրաժեշտությունը: Այսպիսով, ատենախոսության թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է վերոնշյալ փաստարկներով, որոնք պահանջում են մանրամասն և գիտականորեն հիմնավորված ուսումնասիրություն ու վերլուծություն, ինչը հնարավորություն կտա բարձրացնել էներգահամակարգի տնտեսական կառավարման արդյունավետությունը և մատակարարման հուսալիությունը: Диссертация посвящена моделированию и анализу рынка электроэнергии РА в контексте управления электроэнергии и моделирования поведения лиц, принимающих решения на рынке электроэнергии. Проблемы, с которыми сталкиваются компании в энергетической системе состоят не только в оптимизации сырья, финансовых и информационных потоков, но и управлении ими. Таким образом, имеется необходимость в разработке модели, методов и механизмов для эффективного управления энергетическими потоками и измененями окружающей среды. Либерализация и приватизация в электроэнергетике привели к усилению конкуренции и неопределенности при прогнозировании спроса на электроэнергию. Для реализации этой цели в диссертации предложены и решены следующие проблемы: исследования структур энергетического рынка, поведения и взаимоотношения лиц, принимающих решения на рынке электроэнергии, оценка оптимального уровня производства электроэнергии на электростанциях, в частности объем одновременного производства Разданской и Ереванской ТЭС, в которой станции получают максимальную прибыль, применение метода нечеткой линейной регрессии для оценки потребления электроэнергии населения в условиях неопределенности, оценено потребление электроэнергии населением, в зависимости от колебаний цен на природный газ и сезонности моделированиe и оценкa равновесия цепи снабжения электроэнергии при условии неопределенности спроса. Объектом работы является энергический сектор Армении, а предметом является стохастическое моделирование цепи снабжения в энергетическом секторе РА. В результате оценки в оптимальных величин производства генераторов электроэнергии и предложения поставщика определили оптимальные уровни месячного производства Еревана и Разданской ТЭС, а также предельные издержки поставщика. Оценка спроса на электроэнергию населения в зависимости от относительной цены электроэнергии и газа, интенсивности ВВП и потребления газа. Показано, что увеличение относительной цены приносит снижение потребления электроэнергии, а коэффициент интенсивности электроэнергии является положительным, потребления электроэнергии и газа имеют ту же тенденцию, что объясняется сезонностью процесса потребления. С помошью метода нечеткого регрессионного анализа был оценен спрос на электроэнергию в условиях неопределенности в зависимости от сезона и цены импорта природного газа. Опрелили условии равновесия цепи предложения для электроэнергетической системы РА. Оценены уровни производства и поставок электроэнергии, в результате которых совокупность потерь будет минимальной, как в определенных, так и в неопреденных случаях. В результате этого определена средняя сумм цены продажи во внутреннем рынке. Оценены сценарии спроса электроэнергии для соответвующих разных уровней экономического роста и уровни оптимального производства и распределения. Результаты диссертационного исследования могут быть использованны ЭСО для улучшения годового планирования и координации энергетической системы. Представленные в диссертации предложения имеют методическое и прикладное значение и могут быть применены для прогнозирования в электроэнергическом рынке. The dissertation is devoted to the modeling and analysis of electricity power market of RA in the context of supply chain management, based on the development of a supply chain network model for electricity power, as well as to modeling several types of decision-makers' behavior in the electricity market. Companies involved in the energy sector are facing with various problems, caused by the optimization of the capacity of the use of raw materials, management of financial and information flows. Consequently, the problem of the development of appropriate feasible models allowing the assesment of the degree of energy sources use as raw materials and the use of electrical energy as end product is appearing. The problem of enviromental management is rising in addition. To achieve the goals and objectives of the theme studying in the dissertation problems considered are as follows: Problem of the decision-makers' behavior and there relationships in the electricity market of RA The problem concerning the assessment of the optimal level of production of the electricity in power plants. The problem of forecasting residential electricity consumption dynamics in RA under the uncertainty. The assessment of the effect of fluctuations of the price of natural gas and its seasonality in the electricity consumption. Problem of modelling and forecasting of electricity loads of RA under uncertainty. The problem of assessment of the equilibrium conditions of supply chain of electric power under condition of demand uncertainty. The object of the dissertation is the RA energy sector and the subject is stochastic modeling of supply chain in energy sector of RA. We presented optimal level of the capacity of electricity generators and intermediate supplier. Further we defined production levels of monthly production of Yerevan and Hrazdan Plants, and also marginal cost of electricity supplier. We estimated electricity demand of population depending of relative price of electricity and gas, electricity intensity of GDP and consumption of gas. We argue that increasing of relative price provides decreasing of electricity consumption, the coefficient of electricity intensity is positive and for population electricity and gaz consumption have the same tendency, and it is explained by seasonality of consumptions of both functions. We presented the use of fuzzy regression analysis method to estimate electricity demand under uncertainty, and as a result we define electricity consumption level depending on season and price of importing natural gas. We derive equilibrium electricity flow in electricity market of RA based on supply chain network approach, and optimal weighted average tariff of sales We illustrated electricity demand scenarios according to different levels of economic growth and corresponding scenarios of optimal production and distribution quantities of electric power, as well as the weighted average price of sales. The results of research can be used by “Electricity System Operator” to improve annual energy system planning and coordination, also to develop a long-term development programs of the Government of RA and Ministry of Energy and Natural Resources.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Проблемы стохастического моделирования задач цепи снабжения (на примере энергетического сектора РА). Problems of stochastic modeling of supply chain (RA Energy sector case study).
      Uncontrolled Keywords: Марухян Вегануш Самвеловна, Marukhyan Vehanush Samvel
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 11 Oct 2016 13:28
      Last Modified: 26 Oct 2016 11:52
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3587

      Actions (login required)

      View Item