Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սովորողների ազգային ինքնագիտակցության զարգացման միջոցները ավագ դպրոցի բնագիտամաթեմատիկական հոսքում

Մկրտչյան, Տաթևիկ Հովիկի (2016) Սովորողների ազգային ինքնագիտակցության զարգացման միջոցները ավագ դպրոցի բնագիտամաթեմատիկական հոսքում. PhD thesis, ՀՀ ԿԳՆ Խ.Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժա համալսարանկան.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (510Kb)
    [img] PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (1446Kb)

      Abstract

      Քաղաքական, տնտեսական, սոցիալ- մշակութային և ժողովրդագրական տեղաշարժերի արդի ժամանակաշրջանում առանձնահատուկ նշանակություն են ստանում ազգային կյանքին, ազգային-մշակութային արժեքներին և ազգային ինքնությանը վերաբերող հիմնահարցերը: Կյանքի բոլոր ոլորտներում իրականանում են գլոբալացման անշրջելի գործընթացներ, որոնք աստիճանաբար հանգեցնում են համամարդկային գլոբալ ինքնության ձևավորման: Այս պարագայում տարբեր ազգերի համար կարևոր խնդիր են աճող սերնդի կողմից ազգային ինքնության գիտակցումը, ազգային դիմագծի պահպանումը, ազգային-հոգևոր արժեքների ճանաչումը, յուրացումն ու իմաստավորումը: Ազգային ոգու, բնավորության, ինքնության գիտակցումը, ազգային նկարագրի և խորհրդանիշների իմացությունն անհրաժեշտ են նաև այլ ազգերի ներկայացուցիչների նկատմամբ հարգանքի ու հանդուրժողականության, միջմշակութային երկխոսության, բազմամշակութային աշխարհում ապրելու համար: Նշված խնդիրների լուծման համար ի հայտ է գալիս հանրակրթության բնագավառում դպրոցականների ազգային ինքնագիտակցության զարգացման մեթոդաբանական մոտեցումների հստակեցման անհրաժեշտություն:Ազգային ինքնագիտակցության էությունը հետազոտվել է դեռևս անտիկ ժամանակներից: Այդ խնդիրն ուսումնասիրվել է Արիստոտելի, Հիպոկրատի, Հերոդոտոսի աշխատություններում: Էթնիկ հանրության, ազգային ոգու, հոգևոր էության մասին կարևոր մտքեր են արտահայտել փիլիսոփայական մտքի ականավոր ներկայացուցիչները: Անձի ինքնագիտակցության ձևավորման տարբեր կողմեր հետազոտվել են Բ.Գ. Անանևի, Լ.Ս. Վիգոտսկու, Ն.Ա. Բերդյաևի, Է. Էրիքսոնի կողմից: Անձի ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման հոգեբանական, փիլիսոփայական տեսանկյունները հետազոտվել են Ա.Վ. Ախմերովայի, Ս.Լ. Ռուբինշտեյնի, Ա.Ա. Նալչաջյանի, Կ.Ա. Միրումյանի և այլոց կողմից: Ազգային ինքնագիտակցության կառուցվածքային բաղադրատարրերի քննությամբ են զբաղվել Յ.Վ. Հարությունյանը, Ա.Ա. Նալչաջյանը, Գ.Պ. Հովակիմյանը: Ազգա-յին ինքնագիտակցության ձևավորման առանձնահատություններին հետազոտություններ են նվիրել նաև Տ.Ս. Բուտորինան, Բ.Ա. Վյատկինը: Ազգային դաստիարակության հիմնախնդիրներն արծարծվել են հայ մշակույթի նշանավոր գործիչների, գրողների, պատմաբանների, մանկավարժների՝ Ստ. Նազարյանի, Մ. Նալբանդյանի, Րաֆֆու, Խ. Աբովյանի, Լ.Ա. Խուրշուդյանի, Հ.Ա. Գևորգյանի, Ա.Ա. Նալչաջյանի, Ռ.Ա. Նահապետյանի, Ս.Ա. Արզումանյանի, Ա.Օ. Թոփուզյանի, Գ. Պ. Հովակիմյանի աշխատություններում: Վերոնշյալ հետազոտությունների վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ չնայած հետազոտության հիմնախնդրի տարբեր տեսանկյուններ խորությամբ հետազոտված են, այնուհանդերձ հիմնավորապես դիտարկված չեն դպրոցականների ազգային ինքնագիտակցության զարգացման հարցերն ուսումնական և արտաուսումնական գործընթացում: На современном этапе происходящих изменений в политической, экономической, социокультурной и демографической сферах особое значение приобретают проблемы жизни этноса, этнокультурных ценностей и этнической идентичности. Основой возрождения национального самосознания, нравственности и национально-духовного пробуждения становятся демократия, свободомыслие, распространение национальных идей. В современных глобализационных условиях в общечеловеческой цивилизации признание национальной идентичности, души, характера, менталитета, осознание национальной целостности, знание этнических свойств необходимы для формирования самосознания личности и противостояния вызовам тысячелетия. Тем не менее проблемы осознания национальной принадлежности, формирования ценностного и уважительного отношения, ответственности к истории и культуре собственного народа преимущественно решаются в системе общего образования. выдвинуть средства развития национального самосознания учащихся естественно-математического цикла старшей школы и обосновать педагогическую эффективность их применения. На основе философских, психологических, этнографических, социально-культурных исследований и исторических истоков изучить сущность понятий «нация», «этнос», «национальное самосознание». Анализировать существующий опыт развития национального самосознания учащихся естественно-математического цикла старшей школы, определить уровни развитости национального самосознания, разработать критерии оценки этих уровней. Определить образовательно-воспитательный потенциал учебных дисциплин в целях развития национального самосознания учащихся старшей школы. Разработать тематику экспериментальной альтернативной образовательной программы ,,Армянская литература и этнография’’, рекомендательную тематику для классных часов. Выявить средства развития национального самосознания учащихся естественно-математического цикла старшей школы и экспериментально проверить их эффективность. Issues related to the national life, national-cultural values and national identity gain unique importance in the current era of political, economic, socio-cultural and demographic changes. Irreversible processes of globalization occur in all spheres of life which gradually result in the development of global identity of humanity. In this context, awareness of national identity, preservation of national character, knowledge of national values, their acceptance and reflection by the rising generation is an important issue for different nationalities. The recognition of national spirit, character, identity, the knowledge of national values and symbols are also important for the respect and tolerance towards other nationalities, for intercultural dialogue, as well as for learning to live in a multicultural world. To resolve the above mentioned issues, the necessity arises to clarify the methodological approaches for the development of national self-awareness of pupils studying in schools. The aim of the research is to give theoretical and practical grounding of the pedagogical efficiency of usage of means for developing the national self-awareness of pupils studying in the natural sciences streams of high schools. The issues of the research are to: explore the essence of the concepts of "nation", "ethnos", "national self-consciousness" based on the primary sources of philosophical, psychological, ethnic, socio-cultural and historical research analize the current experience of national identity development of learners in natural sciences and mathematics academic groups at general high schools, identify the levels of development of national consciousness and develop criteria for characterizing these levels identify the educational and disciplinary potential of educational courses in the process of development of national consciousness of senior pupils Develop experimental alternative educational program subject matters on “Armenian literature and ethnography” and substantiate pedagogical efficiency of its study on the development of national consciousness among schoolchildren. Propose for learners of Humanities in Higher school a complex of means for verifying the effectiveness of national self-consciousness and to test its efficiency in experiments.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Средства развития национального самосознания учащихся естественно-математического цикла старшей школы. Means of national identity development of learners in natural sciences and mathematics academic groups at high schools.
      Uncontrolled Keywords: Мкртчян Татевик Овиковна, Mkrtchyan Tatevik Hovik
      Subjects: Pedagogy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 12 Oct 2016 10:42
      Last Modified: 12 Oct 2016 10:42
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3595

      Actions (login required)

      View Item