Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Սակագնի սահմանման հիմնահարցերը ջրամատակարարման և ջրահեռացման ոլորտներում (ՀՀ նյութերով)

Ջանգոզյան, Վարդան Վլադիմիրի (2016) Սակագնի սահմանման հիմնահարցերը ջրամատակարարման և ջրահեռացման ոլորտներում (ՀՀ նյութերով). PhD thesis, Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (27Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Ջրային ռեսուրսները և ջրային համակարգերը կարևոր նշանակություն ունեն յուրաքանչյուր երկրի տնտեսության կայուն գործունեության համար և դրանց արդյունավետ կառավարումը լուրջ խնդիր է գրեթե բոլոր պետությունների համար։ Տնտեսական զարգացման ներկա պայմաններում շատ երկրներ, որոնք իրականացնում են սոցիալ-տնտեսական բնույթի բարեփոխումներ հանդիպում են մի շարք դժվարությունների արտադրական, սոցիալական և շուկայական ենթակառուցվածքների օբյեկտների արդիականացման բնագավառներում: Դրա գիտականորեն հիմնավորված իրականացումն առավել արդիական և հրատապ է այն ոլորտներում, որոնք ապահովում են բնակչության նորմալ կենսագործունեության և հասարակական բարեկեցության պահանջմունքների բավարարումը: Այս տեսանկյունից առանձնահատուկ նշանակություն ունի ջրային տնտեսության ոլորտը, որը տնտեսական բարեփոխումների արդի փուլում կողմնորոշված է ոլորտին վերաբերող համալիր հիմնախնդիրների օրենսդրական և ենթաօրենսդրական կարգավորմանը, հատկապես այն հարցերի շուրջ, որոնք վերաբերում են ջրօգտագործման վճարների ու ջրամատակարարման և ջրահեռացման սակագների օպտիմալացմանը: Ջրամատակարարման և ջրահեռացման սակագների կարգավորումը առավել հրատապ է Հայաստանի Հանրապետությունում, քանի որ այս ոլորտին բնորոշ են և դրա հիմքում են նաև էկոլոգիական հիմնախնդիրները: Էկոլոգատնտեսական տեսանկյունից չհիմնավորված ջրօգտագործման վճարները, ջրամատակարարման ու ջրահեռացման սակագները հանգեցնում են այնպիսի բացասական ազդեցությունների, որոնց հետևանքով ջրային ռեսուրսներն ու համակարգերն օգտագործվում են անտնտեսվար և անհաշվենկատ` առանց հաշվի առնելու դրանց վերականգնման և օգտագործման ծախսերը, ինչպես նաև բնապահպանական պահանջները։ Այս խնդիրն ազդում է նաև ջրամատակարաման ու ջրահեռացման ծառայություններ մատուցող ընկերությունների կենսունակության և ֆինանսական վիճակի վրա, քանի որ գոյացած հասույթը բավարար չէ անհրաժեշտ ծախսերը իրականացնելու համար, սա էլ իր հերթին հանգեցնում է պետական բյուջեի միջոցների շարունակական օգտագործմանը: Հետևաբար ջրային ռեսուրսների և ջրային համակարգերի կառավարման ու հսկողության հիմնախնդիրն անհրաժեշտ է դիտարկել հատկապես գիտական այն համատեքստում, որը կողմնորոշված է ջրամատակարաման և ջրահեռացման ոլորտներում սակագների որոշման մեթոդաբանության կատարելագործմանը` դարձնելով դրանք սոցիալապես ընդունելի, տնտեսապես հիմնավորված և էկոլոգիապես արդարացված: С экологической точки зрения плата за необоснованное использование воды, а также тарифы в сфере водоснабжения и водоотведения приводят к таким негативным последствиям, как неэкономичное и нерасчетливое применение и распределение водных ресурсов и водных систем, что, в свою очередь, происходит без учета их экологической ценности, а также будущих затрат на их восстановление и дальнейшее применение.Следовательно, проблему управления и контроля водных ресурсов и водных систем следует рассматривать, в первую очередь, в научном контексте, направленном на методологическое совершенствование тарифов в сфере водоснабжения и водоотведения. Соответственно, в таком случае новые тарифы окажутся социально более приемлемыми, экономически обоснованными и экологически оправданными. Основная цель исследования. Целью исследования данной диссертации является изучение и анализ основных проблем ценообразования в сфере водоснабжения и водоотведения Республики Армения, а также выделение научно обоснованной методологии ценообразования с экономико-экологической точки зрения. Для достижения поставленной цели в данной диссертации были поставлены и решены следующие задачи: изучение текущего состояния водоснабжения и водоотведения, а также выявление особенностей развития данной сферы в Республике Армения; анализ методологии ценообразования в сфере экологии и природопользования, раскрытие основных проблем, определения данных тарифов в Республике Армения; анализ сферы водоснабжения и водоотведения на примере мирового опыта; исследование институциональной структуры и особенностей сферы водоснабжения и водоотведения, а также представление предложений, направленных на совершенствование данных структур; исследование структуры, государственного регулирования и методологии определения текущих тарифов для компаний, работающих в сфере водоснабжения и водоотведения, а также представление предложений по их совершенствованию; рассмотрение возможностей и перспектив участия частных компаний в управлении водными системами, а также обоснование целесообразности способа передачи права использования водных систем в сфере водоснабжения и водоотведения. From ecological-economic prespective baseless fees of water usage and tariffs on water supply and sanitation have negative impacts which lead to wasteful usage of water resources without taking into account their recovery and utilization costs, as well as ecological requirements. Thus the issue of water resources and water system management and supervision should be considered especcialy in such scientific context which aims to improve the methodology of tariff fixing in water supply and sanitation areas making the tarriffs to become socially acceptable, economically grounded and ecologically justified. The main goal of research is to research and analyze the issues of tariff fixing in water supply and sanitation areas of the Republic of Armenia and to propose scientifically profound approach of tariff defining from ecological-economic viewpoint. To reach the mentioned goal the following tasks have been set and solved in the research: To explore the of water present condition supply and sanitation spheres and to reveal its development specifics in the Republic of Armenia. To analyze the methology of environmental and resource usage charge fixing, to expose issues of their defining in the Republic of Armenia. To make analysis on international practice of water supply and sanitation areas. To investigate institutional structure and spesifics of water supply and sanitation areas, as well as to suggest recommendations on improvement of that structure. To review the tariff structure, government regulation, methodology of definition for the companies which operate in water supply and sanitation areas and to present recommendations on their improvement. To examine the possibility and perspectives of private companies’ participation in governance of water systems and to substantiate expedience of transmission form of water systems utilization rights in water supply and sanitation spheres.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Основные проблемы ценообразования в сфере водоснабжения и водоотведения (на примере Республики Армения). Issues of tarriff fixing in water supply and sanitation areas (based on RA materials).
      Uncontrolled Keywords: Джангозян Вардан Владимирович, Jangozyan Vardan Vladimir
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 12 Oct 2016 11:06
      Last Modified: 12 Oct 2016 11:06
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3599

      Actions (login required)

      View Item