Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Հանրահաշվի ուսուցման գիտամեթոդական հիմունքները

Միքայելյան, Համլետ Սուրենի (2016) Հանրահաշվի ուսուցման գիտամեթոդական հիմունքները. Doctor of Sciences thesis, Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (67Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (8Mb)

      Abstract

      Ակնհայտ է մաթեմատիկայի ուսուցման դերը սովորողների աշխարհայացքի ու արժեհամակարգի ձևավորման, աշխարհընկալման, ճանաչողության, հոգեկան գործընթացների զարգացման, ինքնիրացման և կրթական այլ խնդիրների լուծման գործում: Այս իրողությունները լայնորեն լուսաբանված են գիտական գրականության մեջ և ամրագրված շատ երկրների, այդ թվում նաև ՀՀ կրթական քաղաքականությամբ: Միջին դպրոցում մաթեմատիկայի գործառույթը հիմնականում իրականացվում է «Հանրահաշիվ» առարկայի միջոցով: Մինչև 20-րդ դարի վերջը ՀՀ միջնակարգ կրթության բնագավառում գործում էին խորհրդային կրթական համակարգում ստեղծված հանրահաշվի դասագրքերը, համակարգ, որտեղ իշխում էին կրթական ավտորիտար մոտեցումները. դրանք դրսևորվում էին ինչպես ծրագրերում ու դասագրքերում, այնպես էլ դասավանդման գործընթացում: Այստեղ առաջին հերթին խոսքը վերաբերում է ուսուցման նպատակների և խնդիրների իրականացմանը: ՀՀ հանրակրթության միջին դպրոցում գործող հանրահաշվի դասընթացում ըստ էության բացակայում էր դեդուկտիվ մեթոդը, այն զուրկ էր ապացուցողական կառույցից, և, բնականաբար, չէր կարող շատ թե քիչ ամբողջական ձևով իրականացնել սովորողների տրամաբանական մտածողության զարգացմանն ուղղված իր գլխավոր գործառույթներից մեկը, ինչը որպես առաջնահերթ նպատակ դիտարկվում է Հանրակրթության պետական չափորոշչում, Կրթակարգում և հանրահաշվի առարկայական չափորոշչում: Վիճակը անմխիթար էր սովորողների լեզվամտածողության զարգացման խնդրի պարագայում, որտեղ չէր օգտագործվում հանրահաշվի կրթական հսկայական ներուժը: Դասընթացում հանրահաշվի կիրառական ոլորտը ներկայանում էր հատվածական փաստերով` հիմնականում տեքստային խնդիրների շրջանակներում: Այնուհետև, լուրջ թերություններ կային դասընթացի բովանդակային կառույցի մեջ: Նրանում գործնական-վարժանքային հարցերը զգալիորեն գերակայում էին տեսական-գաղափարական նյութի նկատմամբ. չէր երևում հանրահաշվի համար հիմնարար նշանակություն ունեցող հանրահաշվական գործողության դերը, չէր ուսումնասիրվում համախմբի կարևորագույն հասկացությունը, ճիշտ չէին դրվում շեշտադրումները հանրահաշվական կոտորակների, ոչ խիստ անհավասարումների, մի քանի փոփոխականով բազմանդամների և մի շարք այլ հասկացությունների ու փաստերի ուսուցման խնդրում: Արդյունքում` հանրահաշվի դասընթացի մեջ հավաքված էին ներքին տրամաբանությամբ իրար հետ կապ չունեցող մաթեմատիկական փաստեր, որոնք չէին կազմում միասնական դիդակտիկական համակարգ: Ինչպես իրավացիորեն նշում է ճանաչված մեթոդիստ-մանկավարժ Ա. Ա. Ստոլյարը, նրանցում «չկար կապ առանձին թեմաների միջև, դպրոցական հանրահաշիվը իրենից ներկայացնում էր իրար հետ կապ չունեցող, տարրածին փաստերի խառնակույտ»: До конца прошлого столетия в образовательной системе РА превалировали советские традиции: система в которой господствовали авторитарные образовательные подходы и проявления, вытекающие из них как в процессе создания программ и учебников, так и в процессе преподавания. В курсе алгебры средней школы по существу не использовали дедуктивный метод. В нем отсутствовала доказательная база и, тем самым, не было возможным в целом выполнить одну из основныx функций развития логического мышления учащиxся. Такая же ситуация вырисовывалась при достижении основной цели данного курса, при развитии умений применения математики в решении прикладныx задач. Фактически не были задействованы такие эффективные рычаги, как модели алгебраическиx операций, пропорциональности и т.д. Далее, задачи технического характера преобладали над теоретическими, не занимали должного места фундаментальные понятия алгебраической операции и равенства, не рассматривалось важнейшее понятие совокупности формул, была существенно повышена роль понятия функции т.д. Курс алгебры не выдерживал критики по поводу осуществления принципов дидактики и некоторыx методов обучения. Вместе с тем с переходом на новую общественно политическую систему возникла необходимость поиска новыx образовательныx ценностей, созвучных с тенденциями развития современной образовательной системы, где на первый план выдвигается проблема образования посредством математики, вместо обучения математике. В круг этиx проблем вxодят также гуманизация математического образования, вовлечение в его содержание этических, эстетических, национальныx, общечеловеческиx и других ценностей, дуxовное воспитание посредством математики, учет мировыx образовательныx стандартов и т. д. Сказанное доказывает необxодимость создания новой учебной программы и курса алгебры для образовательной системы РА, которые в свою очередь требуют проведения соответствующиx изменений в курсе высшей алгебры при подготовке учителей математики. Наконец, гуманистические тенденции развития образования требуют изменения в содержании математического образования в системе подготовки учителей математики. Здесь необходимо раскрыть образовательный потенциал математики и, в частности алгебры, и создать учебную литературу по формированию ценностной системы и ценностной ориентации учащихся. Необходимо также всесторонне раскрыть возможности обучения алгебре при исследовании ее связей с категориями эстетического воспитания, а также найти пути преодоления односторонного применения психических явлений при обучении математике и использовать огромный потенциал обучения математике для формирования и развития психических качеств учащихся. Основной целью исследования является создание модели по разработке программ, учебников, учебных пособий для алгебры средней школы и для системы подготовки и переподготовки учителей математики, выявление образовательного потенциала алгебры по формированию ценностной системы и психических явлений, этического и эстетического воспитания учащихся. Tо the end of the last century Soviet educational traditions were prevailing in RA. In this system the authoreterian educational approaches and manifestations predominate as in the process of creating programs and textbooks as well as in the teaching process. In fact the deductive method wasn’t used in the school algebra course. It does not have an probative base and, thus, it is not possible on the whole to carry out one of the functions of developing students' logical thinking. The same situation can be presented to achieve the next major goal of the given course, to develop the skills of using mathematics for solving practical problems. In fact such important levers have not been used as models of algebraic operations, proportionality, etc. Next, the technical problems were prevailing over theoretical ones. The fundamental basic concepts of algebraic operations and equality do not take the approapriate place. The most important concept of totality of formulas has not been considered. The role of the concept of function has been significantly enhanced. The algebra course could not stand any criticism to implement the principles of didactics and some teaching methods. However, with the transition to a new social and political system there is the need to find new educational values congruent with the trends of modern educational system, where the problem of education by means of mathematics comes to forward, instead of learning math. The humanization of mathematical education, the involvement in the content the ethical, aesthetic, national, international and other values, moral education through mathematics, accounting world educational standards can present the scope of the given problems. The above mentioned statements prove the necessity of creating a new curriculum and algebra course for educational system of RA, which in turn requires changes in the respective regulations of the course of higher algebra to train mathematics teachers. Besides, the humanization of mathematical education requires some changes in the content of mathematics education to train mathematics teachers. It is necessary to reveal the educational potential of mathematics, in particular algebra and create educational literature on forming the value system and the value orientation of students. It is necessary to reveal comprehensively the possibilities of teaching algebra in studying its relations with the categories of aesthetic education, as well as to find ways to overcome the unilateral implementation of psychic phenomena in teaching mathematics and use the huge potential of teaching mathematics for formimg and developing students' mental qualitiws. The aim of the research. The main aim of the research is to create the model of developing programs, textbooks, teaching supplies for school Algebra (7-9) and for the teacher training and retraining system of mathematics, to identify educational potential of algebra to form the value system and psychic phenomena, ethical and aesthetic education of students.

      Item Type: Thesis (Doctor of Sciences)
      Additional Information: Научно-методические основы преподавания алгебры. Scientific methodical bases of teaching of algebra.
      Uncontrolled Keywords: Микаелян Гамлет Суренович, Mikaelyan Hamlet Suren
      Subjects: Pedagogy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 13 Oct 2016 10:57
      Last Modified: 13 Oct 2016 10:57
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3611

      Actions (login required)

      View Item