Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Երևանի ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի զարգացման հիմնախնդիրները

Սահակյան, Արամ Աշոտի (2016) Երևանի ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի զարգացման հիմնախնդիրները. PhD thesis, Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (27Mb)
    [img]
    Preview
    PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (6Mb) | Preview

      Abstract

      Յուրաքանչյուր երկրում բնակչության սոցիալական ապահովության, տնտեսության զարգացման և բնապահպանական խնդիրների լուծման համար ջրային ռեսուրսների կառավարումը` մասնավորապես ջրամատակարարման և ջրահեռացման արդյունավետ համակարգի ստեղծումը, ունի խիստ կարևոր նշանակություն: Երևան քաղաքի ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերը ստեղծվել են 1930-ից 1980-ական թվականներին: Չհիմնավորված մեծ ջրապահանջը բավարարելու համար դրանք անընդհատ հզորացվել են` ներգրավելով ավելի շատ թվով ջրաղբյուրներ առանց անդրադառնալու ջրամատակարարման անբավարար լինելու իրական խնդիրներին և պատճառներին: Արդյունքում, աղբյուրներից վերցված ջրաքանակը 3 - 3.5 անգամ գերազանցում էր զարգացած երկրների ցուցանիշները: Ջրային ռեսուրսների կառավարման բնագավառի պետական քաղաքականության ոչ հետևողական իրականացման պատճառով համակարգերի նախագծման և շինարարական աշխատանքները հաճախ իրականացվել են տեխնոլոգիական և քաղաքաշինական նորմերի խախտումներով: Ճարտարագիտական համակարգերը վերափոխումների սկզբնական փուլում արդեն հնացած և մաշված էին: 90-ական թվականներին ֆինանսական միջոցների սղության, էլեկտրաէներգիայի պակասի և թանկացումների, ինչպես նաև անբավարար շահագործման արդյունքում ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերը հայտնվել էին անմխիթար վիճակում: Կեղտաջրերի մաքրման կայանում կատարվում էր միայն մասնակի մեխանիկական մաքրում: Խորհրդային համակարգի փլուզումից հետո` քայքայված տնտեսության և ձևավորվող շուկայական հարաբերությունների պայմաններում, շահագործող ընկերության գործունեությունը նույն ձևով շարունակելն այլևս հնարավոր չէր: Հակառակ դեպքում, ըստ հուսալիության դասակարգման չափանիշների, դրանք կհայտնվեին «խափանված» վիճակում և այլևս չէին կարող կատարել իրենց գործառնությունը: Ջրային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետ շահագործման համակարգի ձևավորման, ինչպես նաև հետագա զարգացման հարցերը դառնում էին հույժ կարևոր և հրատապ: Այս համատեքստում ջրամատակարարման և ջրահեռացման ծառայությունների բարելավումը ցանկացած պետության համար հանդիսանում է ամենաբարդ խնդիրներից մեկը: Խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ է գոյություն ունեցող համակարգերի տեխնիկական վիճակի ու կառավարման սկզբունքների խորը վերլուծության և այլ երկրների փորձի ուսումնասիրության հիման վրա կատարել դրանց վերակառուցում` շահութաբերության բարձրացման, էլեկտրաէներգիայի ծախսի և ջրի կորուստների կրճատման ուղիների ճիշտ ընտրություն: Մշակել մեթոդներ, որոնք թույլ կտան` Բարելավել Երևան քաղաքի ջրամատակարարման և ջրահեռացման համակարգերի շահագործման տեխնիկատնտեսական ցուցանիշները` կրճատել ջրի արտադրության համար կատարվող ծախսերը, համակարգում նվազեցնել ջրի տեխնիկական և առևտրային կորուստները: Բարձրացնել ջրամատակարարման և ջրահեռացման ծառայությունների մատուցման որակը` ջրամատակարարման տևողության ավելացում, բնակչությանը տրվող ջրի որակի բարելավում: Ջրի ինքնահոս տրման եղանակով տարածքների ավելացման և ջրի արտադրության համար ծախսվող էլեկտրաէներգիայի կրճատման նպատակով իրականացնել ջրաղբյուրների սնման տարածքների վերաբաշխում` առավելագույնս օգտագործելով դրանց դիրքի էներգիան: Настоящая работа является результатом анализа многолетней практической работы в сфере эксплуатации систем водоснабжения и водоотведения г. Еревана и преследует цель модернизировать системы, повысить их эффективность. В результате проведенного анализа деятельности ЗАО ,,Ереванджур” до конца 90-х годов, стало очевидно, что организация находилась в тяжелом положении. Технические и экономические показатели организации имели беспрецедентно низкие значения и в условиях формирующихся рыночных отношений, продолжать осуществлять ее деятельность в прежних условиях было недопустимо. В противном случае, по критериям надежности, системы находились бы в состоянии ,,отказа”, т.е. не смогли бы выполнять свое функциональное назначение. С целью улучшения ситуации были предприняты безотлагательные меры. В работе представлены результаты реализации наших предложений, сделанных на основе проведенных натурных исследований и теоретического анализа полученных результатов: Во всей системе водоснабжения, от источников до потребителей, были внедрены водомерные устройства. Это позволило правильно оценить количество потерь воды на отдельных участках, произвести оптимальное распределение расходования капитальных вложений и уточнить отношение между потребителем и предприятием, осуществляющим водоснабжение. Было осуществлено перераспределение снабжаемых территорий самотечных водоисточников, а также реконструкция каптажных сооружений с целью эффективного использования их потенциальной энергии и экономии электроэнергии, потребляемой на подачу воды насосами от низкорасположенных источников. В результате количество воды подаваемой насосами в году снизилось от 215 млн м3 до 60 млн м3 (72%) и в настоящее время оно составляет 21% от общего объема производимой воды. Начался процесс зонирования водопроводной сети города. Сеть разделена на 97 гидравлически изолированных зон, зонирование осуществляется на основе существующей сети с учетом расположения и распределения резервуаров, рельефа местности и этажности зданий. Необходимо было разработать специальные правила проектирования, которые включают действия и процессы создания отдельных тупиковых участков сети, определение оптимальных значений давления, обнаружение и ликвидацию утечек воды, а также управление зоны. Основными достижениями реконструкции и усовершенствования управления систем водоснабжения и водоотведения г. Еревана являются: Main issues of the water supply and wastewater systems development in Yerevan result of the analysis of long-term practical experience in the field of operation of water supply and wastewater systems in Yerevan, with the aim of upgrading/modernizing these systems and improving their effectiveness. In the result of conducted analysis of “Yerevan Djur” CJSC in the period of the end of the 90s, it became clear that the organization is in a difficult situation. The technical and economic indicators of the organization had exceptionally low values and in the emerging market economy to continue to carry out its activities as before were unacceptable. Otherwise, based on the criteria of reliability, the system would be in a state of “failure”, i.e. it would be impossible to perform its functioning purposes. In order to improve the situation, immediate actions had been taken. The work reflects the evidences of the implemented recommendations made on the basis of full-scale research and theoretical analysis of the received results: In the whole water supply system, from source to consumers, water measuring devices were introduced. This has allowed the right to estimate the amount of loss of water in some parts of the water supply system, to make optimal allocation of capital investment expenditure and to clarify the relationship between the consumers and the company in water supply chain. The were implemented redistribution of gravity-supplied areas of water sources, as well as reconstruction of the catchment facilities to make effective use of their potential energy savings and energy spent on water supply pump from low-lying sources. As a result, since 2012, the amount of gravity flow water exceeded the amount of water supplied by pumps, and amounted 62% of the produced water; today it is 78.7%. The zoning of the water supply network of the city is carried out. The network is divided into 97 hydraulically isolated areas, which are carried out on the basis of the existing network, taking into account the location and distribution of reservoirs, terrain and number of storeys of buildings. It was necessary to develop special design rules that include activities and processes to create separate areas of deadlocks in the network, determine the optimal pressure values, detection and elimination of leaks of water, as well as the control zones.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Проблемы развития систем водоснабжения и водоотведения г.Еревана. Main issues of the water supply and wastewater systems development in Yerevan.
      Uncontrolled Keywords: Саакян Арам Ашотович, Sahakyan Aram Ashot
      Subjects: Architecture
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 13 Oct 2016 15:01
      Last Modified: 12 Jul 2017 10:43
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3615

      Actions (login required)

      View Item