Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Իրավունքի արժեբանության տեսական և մեթոդաբանական ասպեկտները

Շուքարյան, Արմեն Վաչագանի (2016) Իրավունքի արժեբանության տեսական և մեթոդաբանական ասպեկտները. PhD thesis, Հայ-Ռուսական (սլավոնական ) համալսարան.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (485Kb)
    [img] PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (1258Kb)

      Abstract

      Թեմայի գիտական հետազոտության արդիականությունը, ամենից առաջ, պայմանավորված է նրանով, որ խորհրդային և հետխորհրդային իրավագիտության մեջ իրավունքի արժեբանության հետ կապված հիմնահարցը բավարար ուսումնասիրված չէ, առավել ևս այդ խնդիրը չի դարձել հատուկ հետազոտության առարկա: Միայն անցյալ դարի 90-ական թվականներին Մոսկվայում հրապարակվեց հոդվածների ժողովածու , որում որպես հետազոտության առարկա, առաջին անգամ շոշափվեց իրավունքի արժեբանության հիմնախնդիրը: Իրավունքի արժեբանությունը ուսմունք է իրավունքի (պոզիտիվ իրավունքի) արժեքային հատկանիշների և նրա սոցիալական նշանակության մասին: Այս առումով ցանկացած հասարակության իրավական համակարգի արդյունավետ գործունեությունը հիմնականում պայմանավորված է իրավունքի արժեքային հատկանիշներով, քանզի իրավունքը ողջ իրավական համակարգի միջուկն է, որի շուրջ ձևավորվում և գործում է ողջ իրավական համակարգը: Այս առումով, իրավունքը, եթե այն դիտարկվի գործառնական տեսակետից, իրենից ներկայացնում է սեփական արժեքներով ղեկավարվող մարդկանց կոլեկտիվ ստեղծագործության տիրույթ: Հենց իրավական կյանքին մասնակցող մարդկանց արժեքային կողմնորոշումները տալիս են իրեն զարգացման աղբյուրը: Իրավունքի մասին պատկերացումների հիմնախնդիրները հնագույն ժամանակներից հուզել են մարդկությանը: Դարերի ընթացքում թե արևմուտքում և թե արևելքում ստեղծվել են իրավունքի բազմաթիվ և բազմազան տեսություններ: Այդ տեսությունները պայմանականորեն կարելի է ստորաբաժանել հիմնականում երեք խմբի` բնական իրավունքի տեսություններ, նորմատիվիստական-էտատիստական տեսություններ և իրավունքի սոցիոլոգիական տեսություններ: Իրավական միտքը առավել մեծ զարգացում է ստացել հատկապես արևմուտքում, սկսած հին հույներից մինչև մեր օրերը, սակայն իրավունքի հիմնախնդիրները մինչև օրս իրենց լիարժեք լուծումը չեն ստացել : Ժամանակին Ի.Կանտն ուշադրություն է դարձրել այն բանին, որ իրավագետները չեն կարողանում բացահայտել ուսումնասիրության սեփական առարկայի բնույթն ու առանձնահատկությունները, և հեգնել է, թե իրավաբանները դեռ փնտրում են իրավունքի իրենց բնորոշումը: Ակնհայտ է, որ իրավունքի տեսության հիմնախնդիրների լուծման բարդությունը պայմանավորված է ոչ այնքան իրավունքի միասնական բնորոշման բացակայությամբ, թեպետ նման բնորոշումն էլ խիստ կարևոր է, այլ սոցիալական կյանքի և այդ կյանքի վերաբերյալ պատկերացումների փոփոխականությամբ: Այդ պատճառով իրավունքի տեսության հիմնախեդիրները մինչև օրս վերջնական լուծում չեն ստացել: Հիմնարար իրավաբանական հասկացությունների, այդ թվում` իրավունքի արժեքային հատկանիշների վերաիմաստավորման գործընթացը նախանշում է իրավական կարգավորման հիմնական տեսական կառույցների և մոդելների ձևակերպումն ու մշակումը: Диссертация посвящена комплексному, обстоятельному изучению и анализу проблем, связанных с аксиологии права. В этой связи, по мнению автора, актуальность исследования аксиологической проблемы права, прежде всего, обусловлена осознанием главного нормативного регулятора. В этом смысле аксиология - это учение о ценностных свойствах права (позитивного права) и его социальном значении. Следовательно, эффективная деятельность правовой системы любого общества в основном обусловлена ценностными свойствами права, поскольку права - это стержень всей правовой системы, вокруг которого формируется и действует вся правовая система. В этом плане, в настоящей работе право рассмотрено с функциональной точки зрения и представляет собой область коллективного творчества людей, руководствующихся собственными ценностями. Объектом диссертационного исследования являются правовые ценности и аксиология современного права. В свою очередь, предметом диссертационного исследования является содержание аксиологии права в правотворческой, правоприменительной и правозащитной сферах. Цель диссертационного исследования ­ комплексное исследование теоретико-правовых и методологических проблем права, связанных с восприятием права как социально-ценностного явления. Научная новизна диссертационного исследования, прежде всего, заключается в том, что на основе целостного, всестороннего исследования и анализа отечественного правоведения и законодательства, раскрыты сущность, особенности и предметное содержание понятий «правовая аксиология» и «правовые ценности». В диссертации обстоятельно проанализированы характерные признаки универсальных и специальных юридических ценностей, их теоретическое и практическое значение в сфере правового регулирования. В диссертации обосновывается авторский подход, согласно которому ценность права и правовые ценности составляют стержень социально-правовой системы данного социума, отражают тип государственно-правового режима и уровень развития правовой культуры. The dissertation is devoted to the fundamental, complex, research and analysis of the problems of axiology of law. In this respect, the author considers that the relevance of the scientific research of the axiological problems of law is due to realization of the main regulatory control. In this respect, axiology of law is a doctrine about valuable properties of law (of positive law) and its social significance. Therefore, the effective operation of the legal system of any society is mainly due to valuable properties of law, because the law is the core of the entire legal system, around which the whole legal system is formed and functions. Therein, the law in this research was considered in functional aspect, аs the embodiment of people's collective creativity field, who are guided by their own values. It should be noted, that legal values and axiology of modern law. are the objects of the given research. Furthermore, the subject of the research is the content of the axiology of law in law-making, law enforcement and human rights spheres. The purpose of the research is a comprehensive study of theoretical, legal and methodological problems of law associated with the perception of law as a socially-valuable phenomena. The scientific novelty of the research, first of all, is that a holistic, comprehensive study and analysis of national legislation and jurisprudence, Moreover, the nature, characteristics and the substantive content of the concepts of "axiology of law" and "legal value" were disclosed in the research. The characteristic features of universal and special legal value, their theoretical and practical significance in the field of legal regulation systemically and holistically were analyzed in the thesis by the author. Moreover, the author's approach, according to which value of the right and legal values form the core of the social and legal system of the given society, reflect the type of state and legal (regime) and the level of legal culture of the society, is justified in the research. There are elements of scientific novelty contained in the theses submitted to defense as well.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Теоретические и методологические аспекты аксиологии права. Theoretical and methodological aspects of axiology of law.
      Uncontrolled Keywords: Шукурян Армен Вачаганович, Shuquryan Armen Vachagan
      Subjects: Law
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 18 Oct 2016 17:13
      Last Modified: 18 Oct 2016 17:13
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3638

      Actions (login required)

      View Item