Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Պետության պարտքային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսական աճի վրա (տեսության և պրակտիկայի հարցեր)

Հակոբյան, Էդուարդ Նորայրի (2016) Պետության պարտքային քաղաքականության ազդեցությունը տնտեսական աճի վրա (տեսության և պրակտիկայի հարցեր). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (766Kb) | Preview
    [img]
    Preview
    PDF (Thesis)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (3643Kb) | Preview

      Abstract

      Տնտեսագիտական գրականության մեջ պետական պարտքի և պետության պարտքային քաղաքականության վերաբերյալ ուսումնասիրությունները բավական այժմեական են: Ներկայումս տնտեսագիտական աշխարհում պետության կողմից պարտքի ներգրավման հարցի շուրջ չկա միասնական տեսակետ, և տնտեսագիտական տարբեր դպրոցներ տարբեր կերպ են մեկնաբանում այդ երևույթը, ազգային տնտեսությունների, պետության կարողությունների վրա դրա ազդեցության ուղիները և հնարավոր հետևանքները: Աշխարհում դժվար կլինի գտնել մի այնպիսի երկիր, որն ապրում է առանց պարտքի ներգրավման: Ավելին, բազմաթիվ են դեպքերը, երբ երկրի կառավարությանը կոնկրետ ժամանակահատվածում լրացուցիչ ֆինանսական միջոցներ պետք չեն, սակայն նա շարունակում է փոխառություններ ներգրավել: Աշխարհի տարբեր երկրներում տարբեր են պարտքի ծավալները: Բազմաթիվ են դեպքերը, երբ երկրները, ունենալով պարտքի փոքր ծավալներ, բախվել են իրացվելիության և վճարունակության կամ, այլ կերպ ասած, պարտքի կայունության լուրջ խնդիրների և նույնիսկ անվճարունակություն (դեֆոլտ) են հայտարարել: Իսկ մյուս կողմից եղել են և կան այնպիսի երկրներ, որոնք նույնիսկ պարտքի բավական մեծ ծավալների պայմաններում խնդիրներ չեն ունենում և կարողանում են զարգանալ աճի բարձր տեմպերով: Սա թույլ է տալիս եզրակացնելու, որ պարտքի ծավալները դեռևս ամբողջական պատկերացում չեն տալիս երկրի պարտքային իրավիճակի վերաբերյալ և այստեղ կարևորվում է, թե պետությունը ինչպես է ներգրավում և որքան արդյունավետ է կառավարում պետական պարտքը, այսինքն, թե ինչպիսի պարտքային քաղաքականություն է իրականացնում: Վերևում արծարծված հարցերը թույլ են տալիս եզրակացնելու, որ տնտեսագիտական ուսումնասիրությունների այս ոլորտում դեռևս բազմաթիվ են այն խնդիրները, որոնք պետք է հետազոտվեն և համապատասխան լուծումներ ստանան: Առկա բազմաթիվ խնդիրներից հատկապես մեծ կարևորություն է ստացել տնտեսական աճի վրա պարտքային քաղաքականության ազդեցության և պետական պարտքի արդյունավետության ուսումնասիրությունը, որոնց գծով տնտեսագիտական գրականության մեջ բավական շատ են բաց մնացած հարցերը և ենթակա են քննական և մանրազնին ուսումնասիրության: Այդ հարցերը տնտեսագիտական ուսումնասիրությունների թերևս ամենախնդրահարույցներից են, որոնք անհանգստացնում են ինչպես անկախ հետազոտություններով զբաղվող տնտեսագետներին, այնպես էլ կառավարություններին, որոնք իրենց հերթին, հաճախ բազմաթիվ օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ պատճառներով խուսափում են դրանց մասին պարզաբանումներից և գնահատականներ տալուց: Բայց մի բան հստակ է, 21-րդ դարում աշխարհը պատմության մեջ համեմատաբար խաղաղ ժամանակաշրջանում աչքի է ընկնում պետական պարտքի մեծ կուտակումներով և այն, հատկապես 2009թ. ճգնաժամից հետո, դարձել է համաշխարհային մարտահրավեր այնպիսի ժամանակշրջանում, երբ ամբողջ աշխարհը լի է բազմաթիվ տնտեսական և քաղաքական ռիսկերով ու մարտահրավերներով: Այս պայմանները առաջին պլան են մղում պետական պարտքի արդյունավետության հիմնահարցերը: Դրանք առավել քան արդիական են Հայաստանի համար, քանի որ, լինելով վերոնշյալ զարգացումների ներսում, փոքր-բաց տնտեսությանը բնորոշ առանձնահատկություններով պայմանավորված, իր վրա անմիջական զգում է աշխարհում և մասնավորապես տարածաշրջանում տեղի ունեցող իրադարձությունների խորը ազդեցությունը: 2009թ. ճգնաժամը բացահայտեց Հայաստանի տնտեսության թույլ և խոցելի կողմերը, իսկ հակաճգնաժամային քաղաքականության գործիքների շարքում առաջին տեղում կանգնեց հենց պետական պարտքը: Եվ հենց հակաճգնաժամային միջոցառումների հետևանքով պետական պարտքի բեռը ավելի քան կրկնապատկվեց և շարունակում է աճել մինչ օրս: Ներկայումս այն հասել է այնպիսի մակարդակի, որն արդեն իսկ սահմանափակում է հարկաբյուջետային քաղաքականության հնարավորությունները, իսկ համաշխարհային, տարածաշրջանային տնտեսական անկայուն և ռիսկերով լի հեռանկարների պայմաններում այսպիսի միտումների պահպանումը մեծ ռիսկեր է ստեղծում ՀՀ կառավարության համար: Այս պայմաններում մինչ օրս Հայաստանում բացակայում են պետական պարտքի արդյունավետության և տնտեսության վրա դրա ազդեցության ամբողջական գնահատականները և վերլուծությունները: Ավելին, դրանց անդրադարձ չեն կատարվում նաև պարտքային և հարկաբյուջետային քաղաքականություններն արտացոլող պաշտոնական փաստաթղթերում: Եվ ժամանակի հրամայական դարձած այսպիսի հարցերի քննական ուսումնասիրությանն ու Հայաստանի պարտքային քաղաքականության բարելավմանն ուղղված այս ատենախոսական աշխատանքի արդիականությունը կասկած չի հարուցում: В экономической литературе исследования государственного долга и долговой политики государства актуальны и эта область имеет много проблем, которые должны изучатся и получить правильные решения. Из этих проблем особенно большое значение приобрели изучения воздействия государственного долга на экономический рост и эффективность долга. Эти проблемы более чем актуальны для Армении. В 2009г. в результате антикризисной политики бремя государственного долга более чем удвоилось и продолжает расти по сей день. В настоящее время оно достигло такого уровня, что уже ограничивает возможности фискальной политики. В этих условиях, до сих пор не существуют комплексные оценки и анализи эффективности государственного долга и его влияния на экономику. Эти проблемы обусловливают актуальность темы данной диссертационной работы. Целью работы является исследование взаимосвязи между экономическим ростом, долговой политикой и уровнем государственного долга Армении, оценка их влияния на экономический рост и предложения путей улучшения долговой политики. Для достижения поставленной цели в исследовании были выдвинуты и решены следующие задачи: иследовать экономические теории государственного долга и долговой политики, изучить систему показателей, характеризующих бремя государственного долга, исследовать опыт и методологию анализа устойчивости государственного долга и оценки рисков управления долгом, изучить тенденции государственного долга и долговой политики в мире и в Армении и выявить основные вызовы, проанализировать и оценить устойчивость государственного долга и риски управления долга Армении, исследовать международный опыт оценки влияния государственного долга на экономику и оценить краткосрочные и долгосрочные воздействия государственного долга на экономический рост Армении. В результате исследования получены научные результаты, имеющие теоретическую, практическую и методологическую значимость, в числе которых в качестве научной новизны можно выделить следующие: На основе комплексного анализа теорий и исследований государственного долга выделены фундаментальныe концепции долговой политики государства и выявлены типичные для Армении проблемы, а также оценены структурные первичные дефициты Армении разных лет и на основе этого проанализированы изменения дискреционной фискальной политики. In economic literature the studies of public debt and debt policy are actual and this area has a lot of problems that need to be examined and solved. Among these problems the studies of the impact of public debt on economic growth and the effectiveness of public debt are becoming important. These issues are more than actual in Armenia. In 2009 as a result of anti-crisis policy the burden of public debt has more than doubled and continues to grow up-to-date. At present, it has reached such a level that already limits the ability of fiscal policy. Under these conditions, so far there is no comprehensive assessment and analysis of the effectiveness of public debt and its impact on the economy. These issues state the relevance of the topic of the dissertation. The purpose of the dissertation is to study the links between economic growth, debt policy and the levels of public debt of Armenia, estimate their impact on economic growth and suggest ways for the improvement of the debt policy. To achieve the goal the following problems have been put forward and solved: to study the economic theories of public debt and debt policy, to study the system of indicators characterizing the burden of public debt, to study the experience and methodology of public debt sustainability analysis and the estimation of debt management risks, to study trends in public debt and debt policy in the world and Armenia and identify main challenges, to analyze and evaluate the sustainability of Armenia’s public debt and debt management risks of Armenia, to study the international experience of estimating the impact of public debt on the economy and estimate the long-term and short-term impact of public debt on Armenia’s economic growth. The scientific results comprise a set of theoretical, practical and methodological outcomes revealed during the research. The following can be outlined among them as a scientific novelty:  Based on the comprehensive analysis of public debt theories and research the fundamental concepts of public debt policy have been separated and the issues specific to Armenia have been revealed, as well as Armenia’s structural primary balances of different years have been estimated and based on them the changes of discretionary fiscal policy have been analyzed. Through the assessment of Armenia’s public debt burden dynamics and the study of its structure the economic factors and main macroeconomic risks of the accumulation of public debt burden have been revealed, as well as the contributions of economic growth, real interest rate, real exchange rate and primary deficit of the state budget to the changes of public debt-to-GDP ratio have been calculated.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Влияние долговой политики государства на экономический рост (вопросы теории и практики). The impact of public debt policy on economic growth (issues of theory and practice).
      Uncontrolled Keywords: Акопян Едуард Норайрович, Hakobyan Eduard Norayr
      Subjects: Economy
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 19 Oct 2016 11:06
      Last Modified: 11 Apr 2017 12:15
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3641

      Actions (login required)

      View Item