Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Զբաղվածության գենդերային հիմնախնդիրները Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում (ԼՂՀ)

Մկրտչյան, Մանուշակ Վլադիմիրի (2016) Զբաղվածության գենդերային հիմնախնդիրները Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում (ԼՂՀ). PhD thesis, ԵՊՀ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (28Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4051Kb)

      Abstract

      Занятость как всеобщая социально- экономическая категория существует во всех формациях и связана с экономической, социальной и демографической сферами жизнедеятельности общества. Показатель занятости свидетельствует о сложившейся экономической ситуации в стране, деловой и финансовой активности, платежеспособном спросе населения, а также указывает на наличие сочетания различных форм занятости, имеющих место в экономике. Рынок труда играет роль своеобразного индикатора, отражающего состояние социально-экономической системы в целом. Состояние рынка труда является источником информации о благополучии населения, стабильности экономики и социальной сферы, эффективности проводимых социально-экономических преобразований. Переход НКР к рыночной экономике обусловил коренную трансформацию всей совокупности социально-экономических отношений, включая трудовые отношения, усугубил многие социальные проблемы, выявив старые противоречия и породив новые. Просчеты в ходе экономических реформ привели к диспропорциям в отраслевой структуре занятости и экономической активности населения, к резкому снижению производительности труда, к неэффективной системе использования рабочей силы, сопряженной с ростом скрытой и регистрируемой безработицы, к деформации системы оплаты труда. Одной из важных и актуальных проблем на современном этапе, вкупе с социально-экономическими проблемами, является проблема гендерных отношений в сфере труда и занятости в НКР. Гендерный анализ социальных отношений позволяет выявить целый ряд противоречий, характерных для социально-трудовой сферы и негативно сказывающихся на функционировании всей общественной системы в целом. Неравное положение мужчин и женщин в сфере труда и занятости представляет социальную проблему, для снижения остроты которой необходимо изучить и выявить причины, кроющиеся в особенностях функционирования современного общества. Многогранная роль женщины, выполнение ею многообразных функций в различных сферах деятельности требует особого внимания к изучению всего спектра вопросов, связанных с гендерным аспектом социальной, экономической и политической жизни общества. Совершенно очевидно, что в сложившихся условиях необходимо переустройство в сфере труда и занятости, что стало бы подспорьем для формирования и развития цивилизованного рынка труда, способного своевременно реагировать на динамику экономического развития. Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անցումը շուկայական տնտեսական հարաբերությունների հանգեցրել է արտադրական հարաբերությունների արմատական վերափոխման, այդ թվում` աշխատանքային, առաջացրել են բազմաթիվ սոցիալական խնդիրներ՝ բացահայտելով նախկինում եղած հակասությունները և առաջ քաշելով նորերը: Այս պայմաններում հանրապետությունում նկատվում է աշխատուժի ոչ արդյունավետ օգտագործում, վարձատրության համակարգի ձևախեղում, թաքնված և գրանցված գործազրկության մակարդակի աճ: Տնտեսական բարեփոխումների ընթացքում արված հաշվարկների անճշտությունները հանգեցրել են բնակչության զբաղվածության և տնտեսական ակտիվության նվազեցմանը, աշխատանքի արտադրողականության անկմանը, առաջացրել են աշխատաշուկայի գենդերային անհավասարություն և սեգմենտավորում: Աշխատուժի արդյունավետ օգտագործման պահանջները բավարարելու նպատակով գենդերային կարգի հարցերի վերլուծությունը դառնում է ժամանակի հրամայականը: Այս ամենը հաստատում է զբաղվածության ոլորտի գենդերային խնդիրների տեսական և գործնական ուղղությունների ուսումնասիրության, ԼՂՀ-ում աշխատաշուկայի վրա ազդեցություն ունեցող գործոնների բացահայտման, աշխատանքի և զբաղվածության ոլորտների զարգացման արդյունավետության մեթոդների մշակման, գենդերային սոցիալական քաղաքականության ռազմավարական առաջնայնությունների և մարդկային կապիտալի վերարտադրման և զարգացման միջոցառումների հրատապությունը ԼՂՀ-ում: Ատենախոսության նպատակն է ԼՂՀ-ում աշխատանքի և զբաղվածության ոլորտի գենդերային ուսումնասիրության հիման վրա ցույց տալ աշխատաշուկայում կանանց և տղամարդկանց աշխատուժի վերաբաշխման գործընթացների առանձնահատկությունները. տեսական և էմպիրիկ ուսումնասիրությունները, սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումների վերլուծությունները ծառայեցնել ԼՂՀ-ում զբաղվածության և աշխատաշուկայի բարեփոխումների մշակմանը, գործնական քայլերի համալիր հայեցակարգի ձևավորմանը` աշխատանքի և զբաղվածության ոլորտում գենդերային սոցիալական քաղաքականության ստեղծման նպատակով: Ատենախոսության շրջանակներում աշխատաշուկայի և զբաղվածության ոլորտի գործընթացների վերլուծության համար կիրառվել է գենդերային մոտեցում, որը հնարավորություն է ստեղծել բացահայտել աշխատաշուկայի գենդերային սեգմենտավորումը, ինչպես նաև առաջ է քաշվել համալիր մոտեցում, որը ներառում է վիճակագրական և սոցիոլոգիական վերլուծություն: Ատենախոսության մեջ առաջ են քաշվել աշխատաշուկայում գենդերային խնդրահարույց հարցերի հետազոտման նոր մեխանիզմներ: Համալիր մոտեցման արդյունքում հնարավոր եղավ պարզել աշխատաշուկայի գենդերային հիմնախնդիրների ֆորմալ և ոչ ֆորմալ մակարդակները, միգրացիոն գործընթացների առանձնահատկությունները ԼՂՀ-ում: Գենդերային փոխհարաբերությունների վերաբերյալ տեսական վերլուծությունը հնարավոր է դարձրել բացահայտել գենդերային կարգի կոնֆիգուրացիան հասարակական գործառնության տարբեր մակարդակներում` սոցիալական, քաղաքական, տնտեսական գործընթացներում: Տեսանելի է դարձել հասարակական և տնտեսական ներուժը գենդերային կարգի համատեքստում: State of the labor market is a source of information about the welfare of the population, the stability of the economy and social sphere, the effectiveness of the socio-economic transformation. Labor market acts as a kind of indicator that reflects the state of socio-economic system as a whole. One of the most important and urgent problems at the present stage in NKR, together with socio-economic problems is the problem of relations in the field of labor and employment. Urgency of the problem stems from the fact that in complex social conditions and economic transformation gender relations affects the essence of social change and requires deeper rethinking and identifying effective mechanisms of regulation of male and female principles in all spheres of life of individuals and society as a whole. Gender analysis of social relations reveals a number of contradictions, which are typical of the social and labor sphere and adversely affecting the functioning of the whole social sphere as a whole. It is obvious, what would be a help to the formation and development of a civilized labor market able to respond modern dynamics of economic development. The main aim of the thesis is to show employment and occupation spheres in NKR on basis of gender analysis, features of the participations of male and female labor force in the redistribution processes in the labor market, which vary not only in size and orientation, but also on factors affecting gender relations in the field of labor and employment and based on theoretical and empirical analysis of the gender aspects of socio-economic employment and labor market reforms in the NKR to develop the concept of a set of practical measures of creating and improving gender social policy in the sphere of labor and employment. In the thesis, for the analysis of the processes taking place in the field of employment and labor market, is applied a gender approach as well as a complex approach is proposed, that covers both sociological and statistical analysis. As a result of applying of an integrated approach it became possible to consider gender issues in the labor market on the formal and not formal level, characteristics of migration processes in the NKR, and the use of gender approach has made it possible to identify the gender segmentation in the field of employment and labor market in the NKR. Theoretical analysis in the sphere of gender relations contributed to the identification of the gender order configurations at different levels of the functioning of society, namely, at social, at political and economic processes. The social and economic potential in the context of the gender order became visible. In the thesis is examined the of gender division of labor, that allows us to perceive the degree of participation and exclusion of labor resources.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Զբաղվածության գենդերային հիմնախնդիրները Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում (ԼՂՀ). Gender employment issues in the Nagorno Karabagh Republic.
      Uncontrolled Keywords: Մկրտչյան Մանուշակ Վլադիմիրի, Mkrtchyan Manushak Vladimir
      Subjects: Sociology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 25 Oct 2016 13:49
      Last Modified: 26 Oct 2016 10:52
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3686

      Actions (login required)

      View Item