Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Վարդգես Սուրենյանցի նկարների կոմպոզիցիոն-տարածաչափական առանձնահատկությունները

Զոհրաբյան, Շուշանիկ Գևորգի (2014) Վարդգես Սուրենյանցի նկարների կոմպոզիցիոն-տարածաչափական առանձնահատկությունները. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (477Kb)

    Abstract

    Մեր աշխատանքը նվիրված է Վարդգես Սուրենյանցի նկարների կոմպոզիցիոն-տարածաչափական առանձնահատկություններին: Սուրենյանցի նկարների ուշադիր զննումը μերում է այն համոզման, որ նրա նկարների հորինվածքային կառուցման առանձնահատկությունները կարոտ են մանրակրկիտ հետևողական հետազոտման: Նրա ստեղծագործություններն ուսումնասիրելիս քայլ առ քայլ կարելի է երևան հանել որոշակի հետաքրքրություն ներկայացնող օրինաչափություններ: Սույն աշխատանքում մենք փորձում ենք լրացնել այդ μացը՝ համեմատական վերլուծության միջոցով ներկայացնելով գեղանկարչի թողած ժառանգությունը՝ քննության առնելով հորինվածքային սկզμունքների առանձնահատկությունները: Մեր հետազոտությունը կարևորվում է արվեստագետի ստեղծագործական ուղու ընդհանուր ուսումնասիրության և նաև նրա գեղարվեստական ձևամտածողության զարգացման μացահայտման տեսանկյունից: Այսինքն` մենք դիտարկում ենք, հատկապես որն է Սուրենյանցի համար հայ և համաշխարհային արվեստում օրինակելի, ինչպես են μեկվում նրա հոգում մարդկության լավագույն ստեղծագործություններից ստացած գիտելիքները և դրանցից ինչ է նա ընտրում ու կիրառում: Հարկ ենք համարում նշել, որ հայ արվեստաμանության մեջ դեռևս առհասարակ չկա հայկական կերպարվեստի երկերի հորինվածքի գեղարվեստական լուծումներին վերաμերող ծավալուն աշխատանք: Աշխատության նպատակն ու խնդիրները: Ատենախոսության հիմնական նպատակն է Վարդգես Սուրենյանցի ստեղծագործությունների հորինվածքային սկզμունքների ուսումնասիրությունը նոր, մեզանում չկիրառվող միջոցներով: Նկարչի արվեստն այնքան μազմանիստ ու μազմակողմանի է, որ անհնար է սահմանափակել նրա վերլուծությունը միայն մեկ տեսանկյունից: Այդ նպատակից μխում են հետևյալ խնդիրները: Գնահատել նկարչի կայուն ու անթաքույց հակվածությունն անտիկ օրինակների և Վերածննդի արվեստի հանդեպ: Կարևորել նրա ստեղծագործություններում մարմնավորված զանազան ժամանակների ներկայացման խնդիրը: Ռուսական և գերմանական դպրոցում ուսում ստացած Սուրենյանցի արվեստը դիտարկելու համար վերլուծել դարերի սահմանագծին նրա որոնումների μարդ ամμողջությունը, գեղարվեստական համակարգի ձևավորումը ժամանակակից միտումների համատեքստում: Դիտարկել և քննել ռուսական ու եվրոպական կերպարվեստի ազդեցությունը Վ.Սուրենյանցի ստեղծագործություններում՝ շեշտը դնելով ար-նուվոյի և սիմվոլիզմի դրսևորումների վրա: Հայ նկարչի արվեստում սիմվոլիզմի միտումների երևան գալը դիտել և՛ դարաշրջանի փիլիսոփայական-գեղագիտական մտքի, և՛ գրական- գեղարվեստական հոսանքների շրջանակներում: Սիմվոլիզմը գեղարվեստական կոնկրետ ուղղություն էր, գաղափարապաշտության կոնկրետ դրսևորում, որտեղ գաղափարի արտահայտումը խորհրդանշանային μնույթ էր կրում: Բնութագրել նկարչի աշխարհայացքի հիմնական` էական սկզμունքների ամμողջությունը և ճշգրտել ստեղծագործական մեթոդի ձևավորման ընթացքում որոշիչ դեր կատարած միջավայրը: Տարμեր տեսանկյուններից ուսումնասիրել հայ նկարչի առավել նշանակալից ստեղծագործությունները, որոնցում μացահայտվում են նրա նախապատվությունները: Գտնել և համակարգել XIX-XX դարերի համաշխարհային կերպարվեստում նույնանման թեմաների արտացոլումը և հայ նկարչի աշխատանքների հետ վերջիններիս մերձեցումը: Սուրենյանցի արվեստը համեմատական վերլուծության է ենթարկված համաշխարհային արվեստագետների ստեղծագործությունների, ինչպես, Գ. Կլիմտի և Ֆ. Շտուկի, այնպես էլ Վ. Վերեշչագինի, Մ. Վրուμելի, Վ. Վասնեցովի և այլոց երկերի հետ: Ներկայացնել և կողք-կողքի դնել Վ. Սուրենյանցի որոշ ստեղծագործությունների համար հիմք հանդիսացած նրա ֆոտոէտյուդները: Ուսումնասիրել և ներկայացնել Վարդգես Սուրենյանցի աշխատանքների հորինվածքային օրինաչափությունները՝ թաքուն երկրաչափականությունը՝ արվեստաμանական վերլուծության ենթարկելով դրանք: Երևան μերել և ներկայացնել արվեստագետի նորահայտ ստեղծագործությունները՝ դրանք դիտարկելով նոր լույսի ներքո: Творческое наследие Вардгеса Суренянца–эпохальное явление, которое занимает свое достойное место в истории армянского и мирового искусства. Наша работа посвящена композиционным стереометрическим особенностям картин Вардгеса Суренянца. Тщательное рассмотрение картин Суренянца приводит к убеждению, что особенности композиционного построения картин нуждаются в тщательном систематическом исследовании. При их исследовании можно шаг за шагом выявить закономерности, представляющие определенный интерес. Нет отдельного объемистого исследования с точки зрения композиционного анализа трудов художника. Данная диссертация–первая попытка целостно и наиболее емко исследовать полную художественную деятельность Вардгеса Суренянца, акцентируя особенности организации внутреннего пространства его работ. В данной работе мы пытаемся восполнить этот пробел–посредством сравнительного анализа представляя наследство, оставленное живописцем, рассматривая особенности композиционных принципов. Наше исследование становится важной с точки зрения общего исследования творческой пути художника и выявления развития его художественного образа мышления. То есть, мы рассматриваем, для Суренянца что именно является показательным в армянском и мировом искусстве, как преломляются в ее душе знания, полученные от лучших произведений человечества, и что из них он выбирает и применяет. Следует отметить, что в работе впервые выявляются и представляются неизвестные произведения деятеля искусства. В диссертации также нашли место отдельные страницы из Мюнхенского альбома графических рисунков Суренянца, а также созданные художником фотоэтюды, которые позволяют проникнуть в его художественную кухню. Он осознал перспективную, хорошую продуманную и обдуманную мысль, связанную непосредственно с идеей картины. Мы снабдили работу сделанными нами композиционными графическими рисунками картин В. Суренянца, которые выявляют перспективные композиционные способы произведений художника. Диссертация состоит из введения, двух тематических глав, заключения, списка использованной литературы (193), двух приложений картин. Первая и вторая главы разделены на отдельные подглавы. Объём основного текста–116 страниц. Частью диссертации составляет отдельный альбом с картинами (182 картин). В каждой главе работы пытались по возможности целостно представить известные работы соответствующего периода, выявив многообразие средств выражения художественного языка художника. В рамках диссертации особенно подчеркиваем важность анализа работ, созданных за первое и второе десятилетия XX века, ибо они ярко отражают изменение мировоззрения и художественного восприятия художника. Во всех анализируемых работах, принимая за основу композиционную структуру, рассматривается формопостроительное мышление художника. Творческое наследие Суренянца попытались представить с учетом хронологической последовательности, применения одного и того же композиционного принципа. Эстетические взгляды В. Суренянца определяли особенности его творческого способа. Целью В. Суренянца, имеющего специальность архитектора, было изображение особенностей перспективы видимого пространства, а также представление геометрических особенностей объективного пространства. В состав правил геометрической перспективы он дополнительно вводит свои ощущения пространства, особое восприятие пропорциональности. Педантично и требовательно строит образы, имеющие задуманную композицию. Эстетические традиции, унаследованные Суренянцом, проявляются в формах пространственного построения, благодаря которым его художественный язык выполняет свою коммуникационную роль – пробивая путь к мысли и душе зрителя. The artistic heritage of Vardges Surenyants represents an epochal phenomenon, which occupies a worthy place in the Armenian and world history of art. Our research is dedicated to dimensional compositional characteristics of paintings of Vardges Surenyants. Careful study of Sureniants' artworks leads us to the conclusion, that the compositional construction specifications of his paintings is longing to be thoroughly and consistently studied. During their study, it is possible to light some interesting patterns step-by-step. There is no separate extensive study from the point of view of this artist's methods' compositional analysis. The dissertation is the first attempt to study whole artistic activity of Vardges Surenyants in more complete and comprehensive way, mainly emphasizing the features of internal space organization in his artworks. In the current work we attempt to fill this gap through comparative analysis, by presenting the heritage, left by this painter, through examination of features of composition principles. Our research is highlighted from the aspect of general study of this artist’s creative life and as well as from the point of view of exploration of development of his artistic thinking. That is, we consider, what is exemplary for Surenyants in the Armenian and world art, in particular and how the knowledge, obtained by him from mankind's best works, is refracted in his soul and what he chooses and uses from them. It should be noted, that in the given work the unknown artist's works are brought out and presented for the first time. Dissertation also includes artist’s separate pages of Munich charts album, as well as photo sketches created by Surenyants, which allow us to penetrate into his creative life backstage. He managed to realize perspective well-thought-out and prudent idea of photocomposition, related directly to the idea of painting. We have attached to the work compositional diagrams of V. Sureniants, that have been made by us, which bring out perspective painting composite methods of artist's artworks. The present dissertation consists of an introduction, two thematic chapters, conclusions, list of used literature (193) and two appendix of images. The first and second chapters are divided into separate subsections. The volume of main text is 116 pages. Separate album with photos also makes the part of the present dissertation (182 photos). In each chapter of the dissertation we strived to present famous artworks of the corresponding period as completely as possible, revealing the diversity of expression means of artistic language, that was implemented by this artist. In the frames of the present research, we particularly emphasize the importance of the analysis of those works, that have been created in the first and second decades of the XX century, as they vividly reflect the changes in the artist’s world outlook and aesthetic perception. In all analyzed works the given artist’s formal constructive thinking is being discussed, on the basis of the composite structure. We made an attempt to present the painter's artistic heritage, taking into account the chronological sequence, application of the same principles of composition. Artistic views of V. Surenyants formulated his features of creative methods.V. Surenyants, who had the profession of architect, had an aim to depict the features of perspective of visible space, also present geometric patterns of objective space. He also represents his sense of space into the rules of geometric perspective, as well as unique understanding of symmetry. He builds images, that have measured composition, very thoroughly and in demanding way. This artist's inherited cultural traditions are manifested in the form of spatial construction, thanks to which his artistic language performs its intercommunication role, paving the way to the mind and soul of spectator.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Композиционные стереометрические особенности картин Вардгеса Суренянца. Dimensional compositional characteristics of artworks of Vardges Surenyants.
    Uncontrolled Keywords: Зограбян Шушаник Геворковна, Zohrabyan Shushanik Gevorg
    Subjects: Art Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 31 Oct 2016 11:23
    Last Modified: 01 Nov 2016 10:11
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3721

    Actions (login required)

    View Item