Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Մոնոդիայի ստեղծագործական վերադրսևորումները հայ կոմպոզիտորների գործիքային ստեղծագործություններում

Զուրաբյան, Ժաննա Պետրոսի (2013) Մոնոդիայի ստեղծագործական վերադրսևորումները հայ կոմպոզիտորների գործիքային ստեղծագործություններում. Doctor of Sciences thesis, ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտ.

[img] PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (428Kb)

    Abstract

    Ատենախոսությունը նվիրված է մոնոդիա-կոմպոզիտոր կապի μացահայտմանը հայ կոմպոզիտորների գործիքային ստեղծագործություններում: Այն ներկայացնում է հայրենական երաժշտագիտության համար կարևոր մոնոդիայի և կոմպոզիտորական արվեստի փոխառնչության հարցերը, որոնց հանգուցակետում ձևավորվել և զարգացել է հայ կոմպոզիտորական դպրոցը: Հայ կոմպոզիտորական արվեստը սնվել է ժողովրդական երաժշտության ակունքներից, ձևավորվել ու զարգացել է ազգային երգաստեղծության ավանդական հիմքերի վրա: Ազգային երաժշտության ի μնե միամեղեդային մոնոդիկ երգանմուշները հիմք դարձան XIX դարի վերջերին ձևավորվող հայ կոմպոզիտորական ստեղծագործության համար, սկզμում որպես մեղեդիական նյութ μազմաձայնելու, մշակելու համար, ավելի ուշ՝ որպես թեմատիզմի մեղեդիական հիմք՝ խոշոր դասական ձևերի մեջ նրանց զարգացման լայն հեռանկարով: Տարμեր ժամանակահատվածներում կապը մոնոդիկ շերտերի հետ μացահայտվել է տարμեր ձևով, առավել կամ պակաս ինտենսիվ, տարμեր ստեղծագործական խնդիրների իրագործման նպատակամղվածությամμ, տարμեր գեղարվեստական ձեռքμերումներով, որոնք կոչված են եղել նպաստելու հայ կոմպոզիտորական արվեստի կայացման ու նրա առաջընթացի գործին: Թեմայի արդիականությունը: Յուրաքանչյուր ժողովրդի երաժշտական մշակույթ հետաքրքիր է իր ազգային ինքնատիպությամμ համընդհանուրը հարստացնող գեղարվեստական ձեռքμերումներով: Ազգայինի խնդիրը արդիական է գեղարվեստական ստեղծագործության համար հատկապես ներկա իրականության հաղորդակցական հնարավորությունների օրըստօրե ընդլայնվող մթնոլորտում: Մոնոդիայի ստեղծագործական վերադրսևորումների μազմակողմանի գիտական ուսումնասիրության հարցը պատմամշակութային կարևոր նշանակություն ունի հայ կոմպոզիտորական դպրոցի ինքնուրույն նկարագրի, նրանում ազգային-ավանդական հատկանիշների μացահայտման և ընդհանուրի մեջ նրա ուրույն տեղը գնահատելու և հիմնավորելու համար: Աշխատանքի նպատակն ու խնդիրները: Ատենախոսության գլխավոր նպատակն է` համալիր ուսումնասիրել հայ կոմպոզիտորների գործիքային ստեղծագործություններում մոնոդիայի ներթափանցման, նրա վերադրսևորումների հիմնական տեսակներն ու նրանց առանձնահատկությունները հայ կոմպոզիտորական արվեստի պատմական զարգացման ավելի քան հարյուրամյա ընթացքում՝ XIX դարի վերջերից մինչև XXI դարասկիզμ: Армянское композиторское искусство питалось народными истоками, формировалось и развивалось на традиционной основе национального песнетворчества. В разные периоды связь с монодическими истоками проявлялась по-разному, более или менее интенсивно, с разными художественными задачами и достижениями, которые были направлены на продвижение армянского композиторского искусства. Диссертация посвящена изучению связи монодия-композитор в инструментальных произведениях армянских композиторов. Вопросы творческого претворения монодии впервые изучены в качестве отдельной целостной области армянского композиторского творчества с охватом всего пути его исторического развития. Классифицированы основные формы претворения монодии (гармонизация, обработка, цитатное использование и т.п.). Дано теоретическое определение типам «обработка» и «цитатное использование», как наиболее творчески активным видам художественного претворения монодии. Образцы творческих преобразований монодии рассмотрены с учѐтом образно-содержательных, формообразующих, стилевых особенностей тех монодических пластов, которые доминировали в инструментальном творчестве данного периода и в рассмотренных произведениях. Уделено внимание психологической мотивации при выборе композитором тех или иных монодий (продуманно-избирательная, рационально-конструктивная, импульсивно-непосредственная и т.п.). Особо отмечено влияние яркой одаренности и творческой индивидуальности композитора на художественный результат претворения монодии. Материалом для изучения послужили образцы главным образом армянской народной, народно-профессиональной, средневековой профессиональной монодии и созданные на их основе инструментальные произведения армянских композиторов. Представлено более 40 произведений. Основные выводы исследования: В армянском композиторском творчестве путь претворения монодии протекал от простых к более сложным формам. Вначале были полифонизация, гармонизация, обработка. Обработка подразумевает целостное проведение монодии как законченного произведения, в котором монодия выходит за рамки одноголосия, перерастая в художественное произведение классической формы. Цитатное использование – более сложная форма преобразования монодии, когда монодия приводится в качестве мелодической основы тематизма целиком или фрагментарно. Она служит тематической основой в одночастных или циклических произведениях с широкой перспективой дальнейшего развития. В целостном проведении чаще всего встречаются песенные или песенно-танцевальные мелодии, в основном во вторых и третьих частях сонатно-симфонического цикла и преломляются в следующих видах: The folk sources nourished the Armenian composing art, which wasformed and developed on the basis of the national singing art. At different periods the connection with the monodic sources was different; more or less intensive, having various artistic tasks and achievements directed towards the promotion of the Armenian composing art. This dissertation is devoted to the study of the connection between the composer and monody in the instrumental works of the Armenian composers. The issues of the creative implementation of monody were studied for the first time as a separate sphere of the Armenian composing art within the whole way of its historical development. The main forms of the monody implementation were classified (harmonization, arrangement, citatory usage, etc.) The oretical definitions were given to “arrangement” and “citatory usage” which were considered the most active types of the creative implementation of monody. The samples of the creative modification of the monodies were studied taking into consideration the forming stylistic peculiarities of the monodic strata that were prevailing in the studied instrumental works of the given period. The author also paid attention to the composer’s psychological motivation while choosing the monodies (thoughtful-selective, rational-constructive, impulsive-direct, etc.). A special attention was paid to the individuality of the gifted and talented composers and theirinfluence on the art result of the monody implementation. The samples of the Armenian folk, folk-professional, medieval professional monodies and the instrumental works of the Armenian composers based on these monodies were the main material to study. More than 40 works are presented. The main study conclusions are: The monody implementation of the Armenian composing art has been developed from simple forms to more complicated ones. At first there was polyphonization, harmonization and arrangement. Arrangement means the entire implementation of monody as a finished work where monody spreads out of the frame work of monophony developing into an art work of classical form. Citatory usage is a more complicated form of monody modification where monody serves as a melodic basis of the main theme entirely or partly. It serves as a thematic basis of one- part or cyclic works with a wide perspective of further development. In the entire implementation one can often meet song melodies, as well as dance melodies, mainly in the second or the third parts of sonata-symphony cycle. They are changed into the following types:

    Item Type: Thesis (Doctor of Sciences)
    Additional Information: Творческое претворение монодии в инструментальных произведениях армянских композиторов. Creative implemenatation of monody in the instrumental works of the armenian composers.
    Uncontrolled Keywords: Зурабян Жанна Петросовна, Zurabyan Zhanna
    Subjects: Art Science
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 31 Oct 2016 11:36
    Last Modified: 01 Nov 2016 10:18
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3722

    Actions (login required)

    View Item