Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Առողջապահական առկա ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության գնահատման նոր մոտեցումներ

Գզրարյան, Սոնա Վազգենի (2016) Առողջապահական առկա ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության գնահատման նոր մոտեցումներ. PhD thesis, Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարան.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (25Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      ՀՀ առողջապահական համակարգի զարգացման ներկա փուլի համար խիստ կարևորվում է բնակչության առողջական վիճակը բնութագրող ցուցանիշների պարզ վերլուծությունից անցում կատարել այդ ցուցանիշների բարելավմանն ուղղված կառավարման մոտեցումների ներդրմանը: Առողջապահական համակարգում առկա սուղ ռեսուրսների պայմաններում արդիական է նաև համակարգի ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը բարձրացնող կառավարման նոր մոտեցումների ներդրման անհրաժեշտությունը [Տեր-Գրիգորյան Ա.Ա., 2001, 2004թ.]: Առողջապահական համակարգում դեռևս չեն ներդրվել բուժհաստատության մատուցած ծառայությունների որակի և մատչելիության գնահատման համար բժշկասոցիալական էֆեկտի և տնտեսական արդյունավետության հիմնական ցուցանիշները [Вялков А.И., Воробьев П.А. 2013]: Առողջապահական ռեսուրսների կառավարման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված մեխանիզմներից մեկը պետական նպատակային ծրագրերի իրականացման համար առկա ռեսուրսների օգտա-գործման արդյունավետության վերլուծությունն է [Вялков А.И., Полесский В.А., Мартынчик С.А., 2008]: Այս փաստաթղթի օգնությամբ կանոնակարգվում է բնակչությանը մատուցվող անվճար բուժօգնության պետական երաշխիքների ծավալները, ինչպես նաև հաստատվում է այդ երաշխիքի իրականացման կարգը [Набережная Ж.Б., 2005; Гайдаров Г.М., Алексеева Н.Ю., Маевская И.В., 2011; Дуганов М.Д., Калашников К.Н., 2011]: Առողջապահական համակարգում առկա սահմանափակ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման գնահատման համար կարևորվում է տնտեսական և բժշկասոցիալական արդյունավետության չափանիշների կիրառումը [Сафиуллин Р.С., Шайхутдинова Л.Н., Миннекеева К.А., 2011; Петиченко А.В., 2012]: Առաջադրված խնդիրները պայմանավորել են ատենախոսական թեմայի արդիականությունը: Հիմնավորել մարզային մակարդակում առողջապահական առկա ռեսուրսների օգտագործման բժշկասոցիալական էֆեկտի և տնտեսական արդյունավետության գնահատման նոր մոտեցումների ներդրման անհրաժեշտությունը:Վերլուծել և գնահատել Գեղարքունիքի մարզի բնակչության առողջության և առողջապահական ցուցանիշները 2007-2011թթ. ժամանակահատվածի համար: Վերլուծել և գնահատել Գեղարքունիքի մարզի առողջապահական համակարգի ռեսուրսների օգտագործման բժշկասոցիալական էֆեկտը և տնտեսական արդյունավետությունը: Ուսումնասիրել և գնահատել Գեղարքունիքի մարզի բնակչության բավարարվածությունը մարզի բուժհաստատություններում ցուցաբերվող բուժօգնության հիմնական տեսակների որակից և մատչելիությունից: Մշակել և ներդնել մարզային մակարդակում բուժօգնության որակ ու հասանելիություն ապահովող առողջապահական ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված միջոցառումներ: Современный этап развития государства характеризуется активным переходом органов власти всех уровней от анализа здоровья населения к управлению им. В республике необходимо повышение эффективности использования ресурсов здравоохранения. Изменилась медико-демографическая ситуация, идет постарение населения, уровень заболеваемости имеет тенденцию к увеличению. Имеются диспропорции в развитии здравоохранения. обоснование необходимости внедрения на региональном уровне новых подходов к оценке медико-социального эффекта и экономической эффективности использования ресурсов здравоохранения. Были обоснованы критерии и показатели, позволяющие оценить медико-социальный эффект и экономическую эффективность реализации Государственных Целевых Программ (ГЦП), а также эффективность использования ресурсов здравоохранения. Проведен анализ ресурсного (финансового и кадрового) обеспечения системы здравоохранения Гегаркуникского марза РА за 2007-2011гг. с использованием методики комплексной оценки уровня реализации ГЦП, позволивший определить качество и доступность медицинской помощи. Исследование проводилось с использованием следующих методов: статистических, аналитических, экономических, экспертных оценок, социологического метода, сравни-тельного анализа. Проведен анализ состояния здоровья населения марза, определены основные тенденции в изменении состояния здоровья за анализируемый период. Особое внимание уделено оценке ведущих медико-демографических показателей, являющихся критерием социального эффекта использования ресурсов здравоохранения. Анализ заболеваемости по обращаемости позволил судить о степени доступности меди-цинской помощи и организации профилактической работы учреждениями здраво-охранения. В структуре смертности населения Гегаркуникского марза на первом месте болезни органов кровообращения, на втором – травмы и отравления, на третьем – новообразования. Показатели детской и материнской смертности имели тенденции к росту, а средняя продолжительность жизни – к снижению. Уровень заболеваемости во всех возрастных группах имеет тенденции к росту. Среди населения марза в структуре первичной заболеваемости на первом месте болезни органов дыхания, на втором – болезни органов кровообращения. По сравнению со средним республиканским показателем в Гегаркуникском марзе уровень впервые выявленной заболеваемости был выше. Высокий уровень показателя был зарегистрирован для болезней органов дыхания (0,35), болезней нервной системы (0,85), болезней мочеполовой системы (0,03) и болезней органов пищеварения (0,12). В РА показатель обращаемости в первичном звене здравоохранения имеет тенденции к росту, который обусловлен тем, что первичная медицинская помощь для населения стала доступна. Однако эта закономерность для Гегаркуникского марза не была зарегистрирована. The current stage of State development is characterized by an active transition of authorities at all levels from the analysis of the population health to its management. The country needs more efficient use of healthcare resources. The medical and demographic situation changed; population is getting old, the incidence rate has a tendency to increase. There are disparities in public health development. Justification of the regional level needs for implementation of new approaches to the assessment of medical and social effects and economic efficiency of the use of health care resources. Criteria and indicators were substantiated to assess the medical and social effect and economic efficiency of State Target Program (STP), as well as the effectiveness of health care resources use. The analysis was performed on provision of resources (financial and human) of the health system in Gegharkunik marz (province) of the Republic of Armenia for 2007-2011 using the method of comprehensive assessment of the level of STP realization that allowed to determine the quality and availability of medical care. The study was conducted using the following methods: statistical, analytical, economic, expert assessments, sociological method, and comparative analysis. The analysis of the health status of the population of the marz was carried out; basic trends of changes in the health status within the analyzed period were revealed. Particular attention was paid to the assessment of the leading health and demographic indicators, which are a criterion of social impacts to health care resources utilization. The analysis of morbidity according to patients appealability allowed to judge on the degree of health care accessibility, as well as on the organization of preventive works at health institutions. Within the mortality structure in Gegharkunik marz population diseases of circulatory system rated first; injuries and poisonings shared the second place, being followed by neoplasms. Infant and maternal mortality rates had a tendency to increase, while the average life expectancy tended to decline. The incidence in all age groups had a trend to increase. Among the marz population in the primary structure of morbidity respiratory diseases took the first place followed by diseases of the circulatory system. Compared to the average republican indicators in Gegharkunik marz the level of firstly identified morbidity was higher. The high level of indicator was recorded for respiratory diseases (0.35), diseases of the nervous system (0.85), diseases of the genitourinary system (0.03), and diseases of the digestive system (0.12). In the Republic of Armenia appealability index in the public health primary link has the trend to increase, which is conditioned by the fact that primary health care became available for the population. However, this pattern was not registered in Gegharkunik region.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Новые подходы oцeнки эффективности использования ресурсов здравоохранения. New approaches for effectiveness evaluation in available public health resource utilization.
      Uncontrolled Keywords: Гзрарян Сона Вазгеновна, Gzraryan Sona
      Subjects: Medicine
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 07 Nov 2016 13:36
      Last Modified: 07 Nov 2016 13:36
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3747

      Actions (login required)

      View Item