Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Կոմպլեմենտի համակարգի և սինապտիկ պլաստիկության կարգավորիչների գենետիկական պոլիմորֆիզմները իշեմիկ կաթվածի ժամանակ

Ստեփանյան, Անի Սմբատի (2016) Կոմպլեմենտի համակարգի և սինապտիկ պլաստիկության կարգավորիչների գենետիկական պոլիմորֆիզմները իշեմիկ կաթվածի ժամանակ. PhD thesis, ՀՀ ԳԱԱ Մոլեկուլային կենսաբանության ինստիտուտ.

[img] PDF (Thesis)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (29Mb)
    [img] PDF (Abstract)
    Available under License Creative Commons Attribution.

    Download (4Mb)

      Abstract

      Ըստ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալների, աշխարհում տարեկան գրանցվում է կաթվածի 795 հազար դեպք, որոնցից 619 հազարը բաժին է ընկնում սուր իշեմիկ կաթվածին (ԻԿ): Կաթվածը հանդիսանում է աշխարհում մահացության 3-րդ պատճառը` սրտի ինֆ.արկտից և քաղցկեղից հետո [Caplan, 2011]: Ըստ ՀՀ Առողջապահության նախարարության տվյալների, ԻԿ-ով տառապողների թիվը 2014 թվականին կազմել է 2320, որոնցից 1026-ի մոտ հիվանդությունն ախտորոշվել է առաջին անգամ: Համաձայն ժամանակակից պատկերացումների, ԻԿ-ը բազմագործոն հիվանդություն է, որի առաջացման, զարգացման և բարդացման գործընթացներում ներգրավված են ինչպես գենետիկական, այնպես էլ ոչ գենետիկական բազմաթիվ գործոններ: Գենետիկական գործոնների հայտնաբերմանն ուղղված հետազոտությունները դեռևս նոր են զարգանում, ինչը զգալիորեն խոչընդոտում է կաթվածով հիվանդների բուժման և լիարժեք վերականգնման արդյունավետ եղանակների մշակմանը [Markus, 2013]: ԻԿ-ի առաջացման, զարգացման և բարդացման ընթացքում վճռորոշ դեր են խաղում համակարգային և տեղային բորբոքային պատասխանի անկառավարելի գերակտիվացումը, ինչպես նաև սինապտիկ պլաստիկության խախտումները: Մասնավորապես, այս պաթոլոգիական գործընթացները բերում են ԻԿ-ի ժամանակ առողջ բջիջների չկարգավորվող վնասման և մահվան: Իշեմիայի հետ ասոցացված բորբոքային պատասխանի կարևորագույն միջնորդանյութ է հանդիսանում կոմպլեմենտի համակարգը, որի չկարգավորվող գերակտիվացման դեպքում խթանվում են առողջ բջիջների վնասումը և մահը [Cole & Morgan, 2003; Nauta et al., 2004]: Մեր լաբորատորիայում նախկինում կատարված աշխատանքները ցույց են տվել, որ ԻԿ-ի ժամանակ գերակտիվացված է կոմպլեմենտի համակարգի այլընտրանքային ուղին [Бояджян и соавт., 2007], ինչպես նաև դրա կարևոր բաղադրիչ կոմպլեմենտի B գործոնը և կարգավորիչներ H և I գործոնները [Айвазян и соавт., 2005]: Սինապտիկ պլաստիկության կարևոր կարգավորիչներից են նետրին G1-ը, կոմպլեքսին-2-ը, նեյրոնների աճի գործոնը, նեյրոնների աճի գործոնի ռեցեպտորը և ուղեղի նեյրոտրոֆիկ գործոնը [Lu et al., 2003]: Ներկայումս, նշված սպիտակուցները կոդավորող գեների ֆունկցիոնալ կարգավիճակի և ԻԿ-ի առաջացման և զարգացման կապի վերաբերյալ գիտական գրականության մեջ տվյալները բացակայում են: Այս հարցի պարզաբանումը զգալիորեն կնպաստի ԻԿ-ի զարգացման և բարդացման հիմքում ընկած բորբոքային պատասխանի և սինապտիկ պլաստիկության խախտումների մոլեկուլագենետիկական մեխանիզմների բացահայտմանը: По данным Всемирной организации здравоохранения, во всем мире ежегодно регистрируется 795 тысяч случаев инсульта, из которых 619 тысяч являются ишемическими. Инсульт занимает 3-е место по смертности, уступая лишь инфаркту миокарда и онкологическим заболеваниям. Согласно официальным данным Министерства здравоохранения РА, в Армении в 2014г. число больных ишемическим инсультом (ИИ) достигло 2320, из которых у 1026 инсульт диагностировался в первый раз. Важную роль в повреждении и гибели клеток при ИИ играют неконтролируемая гиперактивация воспалительного ответа и нарушение синаптической пластичности, которые являются ключевыми патогенными факторами, приводящими к неконтролируемой гибели клеток, усугубляющими состояние больных ИИ и предопределяющими его неблагоприятный исход. В настоящее время, однако, нет четкого представления о молекулярно-генетических компонентах и механизмах, задействованных в развитии этих процессов, а существующие знания немногочисленные и спорны. Важнейшим медиатором развития воспалительных реакций является каскад комплемента. Активация комплемента по классическому, альтернативному и лектиновому путям, отличающимися механизмами инициации и составом компонентов, приводит к формированию опсонинов, анафилатоксинов, хемотаксинов и цитолитического мембраноатакующего комплекса. При неконтролируемой гиперактивации комплемента эти соединения индуцируют повреждение и гибель здоровых клеток. Предыдущие исследования, проведенные в нашей лаборатории, свидетельствуют, что системная гиперактивация альтернативного пути активации комплемента вовлечена в патогенез ИИ. Важнейшим компонентом альтернативного пути является фактор В, а регуляторами - факторы H и I, данные о которых при ИИ до настоящего времени не были представлены. Важнейшими регуляторами синаптической пластичности являются нетрин G1, комплексин-2, фактор роста нейронов, рецептор фактора роста нейронов и нейротрофический фактор мозга. Данные о функциональном статусе изучаемых белков при ИИ до настоящего времени в литературе не были представлены. Пополнение знаний о молекулярно-генетических механизмах нарушений воспалительного ответа и синаптической пластичности при ИИ может способствовать разработке новых подходов, позволяющих снижать риск развития инсульта, а также влиять на его течение и исход. According to the data provided by World Health Organization, worldwide 795 thousand cases of stroke are registered annualy, 619 thousands of which are ischemic strokes (IS). Worldwide stroke is the third leading cause of mortality and morbidity after cancer and heart diseases. According to the official data of the Ministry of Health RA, in 2014 the number of IS patients achieved 2320, 1026 of which were diagnosed as a first episod IS. The uncontrolled hyperactivation of the inflammatory response and the alteration in synaptic plasticity play a crucial role in the cell damage and death in IS. Inflammatory response and synaptic plasticity are the key pathogenic factors leading to uncontrolled cell death, which badly influences stroke progression and outcome. However, the molecular-genetic components and mechanisms involved in the development of these processes are not clear yet, and the existing knowledge is very limited and controversial. The major mediator of the development of the inflammatory reactions is the complement cascade. Activation of the complement by the classical, alternative, and lectin pathways, differing from each other by the initiation mechanisms and components, leads to the formation of opsonins, anaphylatoxins, chemotaxins, and cytolytic membrane attack complex. In the conditions of uncontrolled hyperactivation of the complement the above mentioned compounds may induce cell damage and death. Our previous studies indicated that systemic hyperactivation of the complement alternative pathway is involved in the pathogenesis of IS. Factor B is the major component, and factor H and I are the regulators of complement alternative pathway. However, there is no data in the literature regarding these factors in IS. The major regulators of synaptic plasticity are netrin G1, complexin-2, nerve growth factor (NGF), nerve growth factor receptor (NGFR) and brain-derived neurotrophic factor (BDNF). However, there is no data in the literature regarding these factors in IS. The enlargement of the knowledge about the molecular and genetic mechanisms of the alterations of inflammatory response and synaptic plasticity in IS could help to develop new approaches to decrease the risk of stroke development, as well as to influence stroke progression and outcome.

      Item Type: Thesis (PhD)
      Additional Information: Генетические полиморфизмы регуляторов системы комплемента и синаптической пластичности при ишемическом инсульте. Genetic polymorphisms of the regulators of the complement system and synaptic plasticity in ischemic stroke.
      Uncontrolled Keywords: Степанян Ани Смбатовна, Stepanyan Ani Smbat
      Subjects: Biology
      Divisions: UNSPECIFIED
      Depositing User: NLA Circ. Dpt.
      Date Deposited: 07 Nov 2016 13:49
      Last Modified: 08 Nov 2016 11:38
      URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/3748

      Actions (login required)

      View Item